Katılım bankacılığı, faizsiz finansman modeliyle faaliyet gösteren bankacılık sistemi olarak öne çıkıyor. Katılım bankalarının hangi ürün ve hizmetlerde finansman sağlayabildiği, her malın alım satımını yapıp yapamayacağı ve faaliyet esasları vatandaşlar tarafından merak ediliyor.
Faizsiz bankacılık prensipleri doğrultusunda hizmet veren katılım bankaları, fon kullandırma süreçlerini belirli kurallar çerçevesinde yürütüyor. Bu kapsamda katılım bankalarının faaliyet alanları, alım satım işlemlerinde uygulanan esaslar ve sınırlandırmalar kamuoyunda sıkça araştırılan konular arasında yer alıyor.
KATILIM BANKASININ HER ŞEYİ ALIP SATMASI UYGUN MUDUR?
Katılım bankaları, faaliyetlerini faizsiz bankacılık ilkeleri doğrultusunda yürütüyor. Bu nedenle her türlü mal veya hizmetin alım satımında yer almaları mümkün olmuyor. Bankalar, finansman sağladıkları işlemlerde İslami finans prensiplerine ve ilgili mevzuata uygun hareket etmek zorunda.
Katılım bankacılığı sisteminde; alkol, tütün ürünleri, şans oyunları, silah gibi toplum açısından sakıncalı görülen alanlar ile faiz, aşırı belirsizlik ve spekülasyon içeren işlemlere finansman sağlanmıyor. Bankaların sunduğu ürün ve hizmetler, bünyelerinde bulunan bağımsız danışma komitelerinin değerlendirmesinden geçirilerek uygunluk esasına göre şekillendiriliyor.
Katılım bankaları, müşterilerine finansman sağlarken ihtiyaç duyulan malı önce peşin satın alıyor, ardından üzerine kâr payını ekleyerek müşteriye satıyor. Bu sistemde yapılan işlem doğrudan bir mal veya hizmete dayanıyor. Böylece finansman süreci, faiz yerine ticaret ve kâr paylaşımı esasına göre yürütülüyor.
Öte yandan katılım bankaları da diğer bankalar gibi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) denetimine tabi olarak faaliyet gösteriyor. Katılım bankalarında murabaha, finansal kiralama, müşareke, mudarabe, katılma hesabı ve sukuk gibi farklı finansman yöntemleri kullanılıyor.
