Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) finans ve reel sektör temsilcileriyle gerçekleştirdiği Piyasa Katılımcıları Anketi’nin detaylarını kaleme aldı. Aktaş, anket sonuçlarının yılın başından bu yana enflasyon ve cari açık tarafında yukarı yönlü bir revizyona işaret ederken, ekonomik büyüme beklentilerinde ise belirgin bir gerilemeyi ortaya koyduğuna dikkat çekti.
Anketin oldukça kısıtlı bir katılımcı profiliyle yapıldığını vurgulayan Aktaş, temmuz ayı çalışmasına finans sektöründen 50, reel sektörden ise 15 olmak üzere yalnızca 65 kişinin katıldığını belirtti. Bu dar gruptan elde edilen verilerin, reel sektör ve hanehalkı beklentilerine kıyasla çok daha iyimser bir tablo çizdiği ifade edildi.
ENFLASYONDA MERKEZ BANKASI VE PİYASA ARASINDAKİ MAKAS AÇILIYOR
Merkez Bankası’nın 2026 yılı sonu enflasyon hedefini yüzde 16’dan yüzde 24’e yükselterek 8 puanlık bir revizyona gittiğini hatırlatan Aktaş, piyasa katılımcılarının ise ocak ayındaki yüzde 23,23’lük tahminlerini yüzde 29,21’e çıkardığını aktardı. Piyasanın Merkez Bankası’na kıyasla revizyon oranında daha az kötümser davrandığı görünse de seviye olarak resmi hedeflerin belirgin şekilde üzerinde kalındığı vurgulandı.
Asıl büyük ayrışmanın ise uzun vadeli beklentilerde yaşandığına işaret edildi. Merkez Bankası’nın 2027 yılı enflasyon hedefi yüzde 15 seviyesindeyken, piyasa katılımcılarının tahmini yüzde 21,47 olarak şekillendi. Aktaş, piyasa aktörlerinin 2031 yılına denk gelen beş yıl sonrası için bile tek haneli enflasyon öngörmediğini belirterek, hanehalkı ve reel sektörün beklentilerinin çok daha karamsar olabileceğine dikkat çekti.
Yılın ilk yarısına ilişkin gerçekleşmeler ile tahminler arasındaki farka da değinen Aktaş, TÜİK verilerine göre ilk altı aylık tüketici fiyat endeksinin yüzde 17,76 artmasına karşın, piyasa katılımcılarının tahmin toplamının yüzde 15,57’de kalarak iyimser bir sapma gösterdiğini ifade etti. Piyasanın temmuz ayı enflasyon beklentisi ise yüzde 1,68 olarak kaydedildi.
POLİTİKA FAİZİNDE SINIRLI İNDİRİM BEKLENTİSİ
Para Politikası Kurulu’nun (PPK) bu haftaki toplantısında yüzde 37 düzeyindeki politika faizinde bir değişikliğe gitmesi beklenmiyor. Ancak anket sonuçları, faiz indirim sürecinin eylül ayında başlayabileceğine işaret ediyor.
Piyasa katılımcıları eylülde faizin yüzde 36,55’e, ekimde yüzde 35,73’e ve yılın son toplantısının yapılacağı aralık ayında ise yüzde 34,70 seviyesine gerileyeceğini öngörüyor. Yıl sonuna kadar politika faizinde yaklaşık 2 puanlık sınırlı bir indirim beklense de Aktaş, yüzde 29’un üzerindeki enflasyon beklentisi karşısında fiilen uygulanan faizlerin bu seviyelere inmesinin zor olduğuna değindi.
BÜYÜME BEKLENTİSİ DÜŞERKEN CARİ AÇIK TAHMİNİ KATLANDI
Yılbaşından bu yana en belirgin revizyonlardan biri de büyüme ve cari açık kanadında yaşandı. Ekonomi yönetiminin bu yıl için belirlediği yüzde 3,8’lik büyüme hedefine karşın, ocak ayında yüzde 3,9 olan piyasa tahmini her ay düzenli olarak gerileyerek temmuzda yüzde 3,12’ye kadar çekildi. Jeopolitik riskler, savaşın getirdiği dış pazar daralmaları ve faiz artışlarının büyümedeki bu yavaşlamada temel etken olduğu belirtildi.
Cari açık beklentisi ise ocak ayındaki düşük seviyelerden temmuz itibarıyla 49 milyar dolara yükseldi. Bu keskin artışın arkasındaki ana nedenin Merkez Bankası’nın geçmiş döneme dönük veri revizyonları olduğunu belirten Aktaş, ilk beş ayda 30 milyar doları aşan açık karşısında 49 milyar dolarlık yıl sonu tahmininin makul sayılabileceğini, nihai tabloyu enerji fiyatları ile jeopolitik gelişmelerin belirleyeceğini kaydetti.
