Irak’ta yolsuzluk soruşturması kapsamında gözaltına alınan Petrol Bakan Yardımcısı Ali Maarij el-Bahadly’nin evinde milyonlarca dolar nakit para ve çok sayıda taşınmaz kaydı ele geçirildi.
Irak Yüksek Yargı Konseyi, el-Bahadly’nin ilk sorgusunun ardından yapılan aramalarda 11 milyon dolar ve yaklaşık 3 milyon dolara karşılık gelen 4 milyar Irak dinarı bulunduğunu açıkladı. Yetkililer, soruşturmanın sürdüğünü bildirdi.
El-Bahadly, pazar günü sabaha karşı Bağdat’ın varlıklı Zayouna semtindeki evinde gözaltına alındı. Irak devlet medyasında yer alan görüntülerde, güvenlik güçlerinin evin duvarlarının içinden para dolu çantalar çıkardığı görüldü.
Petrol sektöründen siyasete uzanan kariyer
El-Bahadly, 2003 sonrası dönemde Irak petrol sektöründe görev almaya başladı. Maysan petrol sahalarında sondaj operasyonlarından sorumlu olarak çalışan el-Bahadly, daha sonra Maysan Oil Company’de genel müdürlük ve yönetim kurulu başkanlığı görevlerine yükseldi.
Siyasi kariyeri de farklı güç dengeleri içinde şekillendi. 2014’te Kanun Devleti Koalisyonu’ndan milletvekili seçilen el-Bahadly, parlamentoda petrol ve enerji komitesine başkanlık etti.
Daha sonra eski Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani’nin öncülük ettiği İmar ve Kalkınma Koalisyonu’na yakınlaştı. Bu blok, el-Bahadly’yi petrol bakanlığı için destekledi. Ancak ABD’nin itirazı ve ardından gelen yaptırım süreci, siyasi kariyerinde kırılma yarattı.
ABD yaptırımı ve kaçak petrol iddiaları
ABD Hazine Bakanlığı, el-Bahadly’yi mayıs ayında yaptırım listesine aldı. Washington yönetimi, Iraklı yetkiliyi görevini kullanarak İran bağlantılı ağların petrol kaçakçılığına yardım etmekle suçladı.
ABD’ye göre el-Bahadly, İran petrolünün Irak petrolüyle karıştırılması, menşe belgelerinin değiştirilmesi ve bu petrolün ihraç edilmesi sürecinde rol oynadı. Washington ayrıca el-Bahadly’nin yaptırım uygulanan bazı kişi ve gruplara mali destek sağladığını öne sürdü.
Bu kapsamda adı geçenler arasında kaçakçı Salim Ahmed Said ve Asaib Ehl el-Hak grubu da bulunuyor.
Yolsuzlukla mücadelede siyasi güç testi
Irak’ta son operasyonlar yalnızca bir yolsuzluk dosyası olarak görülmüyor. Bazı gözlemciler, üst düzey petrol yetkililerine yönelik adımlarda ABD etkisinin bulunduğunu savunuyor.
Analistlere göre Washington, Bağdat’taki yeni yolsuzluk operasyonlarını İran’ın Irak içindeki etkisini sınırlama ve zamanla zayıflatma sürecinin parçası olarak değerlendiriyor.
Eski bir Petrol Bakanlığı yetkilisi, el-Bahadly’nin tek başına hareket eden bir isim olmadığını, bakanlıklar içinde bazı güçlü siyasi yapıların koruması altında işleyen geniş bir düzen bulunduğunu söyledi. Aynı kaynak, gerçek bir yolsuzlukla mücadele sürecinin yalnızca birkaç bürokratla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.
Halk desteği güçlü, beklenti temkinli
Irak kamuoyunda operasyonlara destek yüksek. Ancak birçok Iraklı, kampanyanın kısa sürede ivme kaybetmesinden ve yolsuzlukla ilişkilendirilen daha güçlü isimlere dokunulmamasından endişe ediyor.
Sokaktaki tepki yalnızca ele geçirilen paranın büyüklüğüne değil, paraların saklanma yöntemlerine de odaklanıyor. Son operasyonlarda nakit paraların duvar içlerine, gizli bölmelere ve kapatılmış odalara saklandığı iddia ediliyor.
Gözlemciler, şimdiye kadar ortaya çıkarılan miktarların buzdağının yalnızca görünen kısmı olabileceğini düşünüyor. Irak’ta son yirmi yılda kamu kaynaklarının büyük bölümünün yolsuzlukla eritildiği yönündeki kanaat hâlâ çok güçlü.
Diğer davalarda hapis cezaları
Irak Yüksek Yargı Konseyi, salı günü yaptığı açıklamada Diyala Ceza Mahkemesi’nin üç kişiye 10’ar yıl hapis cezası verdiğini duyurdu. Sanıklar, terör saldırılarında hayatını kaybedenlerin yakınları ve yaralananlar için ayrılan tazminat fonlarını zimmetlerine geçirmekle suçlandı.
Mahkemeye göre hükümlüler, Diyala Valiliği’ndeki görevlerini kullanarak 301 sahte çek düzenledi ve tazminat hesabındaki parayı valiliğin işletme avansları hesabına aktardı.
Aynı süreçte eski milletvekili Muhammed el-Sayhud da kefaletle serbest bırakıldı. Eski Başbakan Sudani’nin kuzeni olan Sayhud, pazar günü yolsuzluk şüphesiyle yürütülen daha geniş çaplı operasyon kapsamında gözaltına alınmıştı. Bir güvenlik kaynağı, serbest bırakma kararının sağlık gerekçesiyle alındığını söyledi.
