AKP, "iktidara yakın sermaye gruplarını fonlama aracı olarak kullanıldığı" gerekçesiyle eleştirilen Yap-İşlet-Devret (YİD) modelinden tüm itirazlara karşın geri adım atmadı. Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü başta olmak üzere, kamunun kendi imkânlarıyla yapabileceği çok sayıda proje, sermaye gruplarına teslim edildi. İktidara yakın şirketler ulaşımdan turizme, sanayiden sağlık tesislerine kadar kritik çok sayıda projede söz sahibi oldu.
YİD modeli ile inşa ettirilen projelere verilen ölçüsüz garantiler, müteahhitlerin servetine servet kattı. Sermaye gruplarını zenginleştiren yolcu, araç ve kişi garantileri kamunun bütçesini ise altüst etti.
TRANSFERE DEVAM
KGM’nin 2026 yılına yönelik mali verileri de müteahhitlere aktarılan kaynağın 2026 yılında da artırılarak sürdürüldüğünü ortaya koydu. Gerçekleşmeyen garanti ödemeleri için harcanan parada yıllar itibarıyla yaşanan değişim de dikkati çekti. KGM’nin verilerine göre, "Hane Halkına Yapılan Transferler" kalemine Ocak-Mayıs 2026 döneminde yapılan toplam harcama ise kayıtlara, 49 milyar 640 milyon 288 bin TL olarak geçti.
∗∗∗
YILDAN YILA ARTIŞ
KGM’nin, müteahhitlere yapılan garanti ödemeleri için adres gösterilen kalemden yaptığı harcamada yıllara göre yaşanan artış da raporlara yansıdı. 2017 yılında 793 milyon TL harcama yapılan, “Hane Halkına Yapılan Transferler” kaleminden, 2018-2026 döneminde yapılan harcama ise yıllara göre şöyle gerçekleşti:
• 2019: 5,1 milyar TL
• 2020: 10,1 milyar TL
• 2021: 14,2 milyar TL
• 2022: 36,4 milyar TL
• 2023: 56,8 milyar TL
• 2024: 60,2 milyar TL
• 2025: 85 milyar TL
