Suriye'nin Kuneytra ilinde yaşayan siviller, İsrail güçlerinin Aralık 2024'ten bu yana bölgede yürüttüğü operasyonlar kapsamında gözaltılar, baskınlar, arazi tahribatı ve hareket kısıtlamalarıyla karşı karşıya kaldıklarını belirtiyor.
Yerel kaynaklar ve insan hakları aktivistlerinin aktardığı bilgilere göre, İsrail güçlerinin son aylarda Kuneytra kırsalında düzenlediği operasyonlarda çok sayıda sivil gözaltına alındı, tarım arazileri zarar gördü ve bazı bölgelerde yeni askeri noktalar oluşturuldu.
15 yaşındaki Ömer el Acraf ve arkadaşı Sened el Musa'nın 19 Mayıs'ta sınav belgelerini almak için evlerinden ayrıldıktan sonra İsrail güçleri tarafından gözaltına alındıkları öne sürüldü. Ailelerinin kayıp başvurusu yaptığı iki genç, ertesi gün Kuneytra'nın Hamidiye bölgesi yakınlarında serbest bırakıldı.
Ömer el Acraf, gözaltı sırasında kendisine Hizbullah bağlantısı olup olmadığı ve silah taşıyıp taşımadığı yönünde sorular yöneltildiğini, daha sonra ise darbedildiğini belirtti.
Bölgedeki aileler, İsrail güçlerinin son aylarda gerçekleştirdiği operasyonlarda çok sayıda kişinin gözaltına alındığını ancak tutulanların sayısına ilişkin resmi bir kayıt bulunmadığını belirtiyor.
Kuneytra'nın Gadir el Bustan bölgesinde yaşayan öğretmen Hayam el Aryan, Şubat ayında gece yarısı evine düzenlenen baskında İsrail askerlerinin kapıyı kırarak içeri girdiğini ve bir askeri köpeğin kendisine saldırdığını belirtiyor. Aryan, iki oğlunun da aynı operasyonda gözaltına alındığını ve o tarihten bu yana kendilerinden haber alamadığını söyledi.
Yerel araştırmacı ve yazar Ahmed el Hasan, bölgede gözaltına alınan kişilere ilişkin resmi bir veri bulunmadığını, ailelerin başvurabileceği herhangi bir kurumun olmadığını ifade etti.
İsrail'in Aralık 2024'te tampon bölgeyi işgal etmesinin ardından Kuneytra ve çevresinde askeri faaliyetlerin yoğunlaştığı belirtiliyor. İsrail yönetimi, bölgedeki faaliyetlerini güvenlik gerekçeleriyle açıklarken, Suriye hükümeti ise bunların 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'nın ihlali olduğunu savunuyor.
Suriye yönetimi son aylarda yaptığı çeşitli açıklamalarda İsrail'in Kuneytra ve Şam kırsalındaki faaliyetlerini kınadı. Ancak bölge sakinleri, bu açıklamaların sahadaki durumu değiştirmediğini ifade ediyor.
Yerel kaynaklara göre gözaltıların yanı sıra ölüm ve yaralanmalarla sonuçlanan olaylar da yaşandı. Nisan ayında 17 yaşındaki Usame Ahmed'in tarım arazisinde bulunduğu sırada aracına isabet eden topçu atışı sonucu hayatını kaybettiği ifade edildi.
15 yaşındaki Bassel el Hatib'in ise Hamidiye yakınlarında çalışmaya giderken bulunduğu araca açılan ateş sonucu ağır yaralandığı ve bir gözünü kaybettiği belirtildi.
Kuneytra'da faaliyet gösteren insan hakları savunucuları, bu olaylarla ilgili herhangi bir soruşturma veya hesap verebilirlik mekanizmasının işletilmediğini savunuyor.
Bölgede yaşanan tartışmalı uygulamalardan biri de tarım arazilerine yönelik kimyasal ilaçlama iddiaları oldu. Kuneytra Tarım Müdürlüğü yetkilileri, sınır hattı boyunca yapılan ilaçlamalar sonrasında gerçekleştirilen toprak analizlerinde toksik pestisit kalıntılarına rastlandığını açıkladı.
Yetkililer, yaklaşık 4 bin dönüm meyve bahçesinin zarar gördüğünü, yüzlerce çiftçinin ekonomik kayıp yaşadığını ve mera alanlarının önemli ölçüde etkilendiğini belirtti.
Arıcılık sektörü temsilcileri de yabani bitki örtüsünün zarar görmesi nedeniyle bal üretiminin ciddi oranda azaldığını ifade etti.
Su uzmanları ise kullanılan kimyasalların yer altı sularına karışabileceği yönünde endişelerini dile getirirken, bazı yerel yetkililer mevcut su kaynaklarının halen güvenli olduğunu savunuyor.
Bölgedeki bir diğer tartışma konusu ise İsrail'in inşa ettiği askeri altyapı projeleri oldu. Yerel yetkililer, "Sofa 53" adı verilen ve askeri yollar, hendekler, toprak setler ile ileri karakollardan oluşan ağın Kuneytra'nın kuzeyinden güneyine kadar uzandığını belirtiyor.
İnsan hakları savunucuları, bu faaliyetlerin fiili bir toprak ilhakı sürecinin parçası olduğunu öne sürerken, İsrail tarafı projeyi güvenlik ihtiyaçları kapsamında değerlendiriyor.
Son aylarda bazı İsrailli grupların da bölgeye giriş girişimlerinde bulunduğu bildirildi. Yerel kaynaklar, "Başan Öncüleri" adlı bir Yahudi grubun Kuneytra çevresinde yerleşim kurmayı amaçladığını ve bu yönde çeşitli girişimlerde bulunduğunu öne sürüyor.
Bölge sakinleri ise artan askeri faaliyetler, gözaltılar, arazi kayıpları ve ekonomik sıkıntıların günlük yaşamı giderek daha fazla etkilediğini belirtiyor.
Kaynak: Mepa News, Mondoweiss
