Yaz tatili planları yapılırken kimsenin hesaba katmadığı, ancak tatili zehir edebilecek en büyük risklerin başında gıda zehirlenmeleri geliyor. Özellikle otellerdeki göz alıcı açık büfeler, doğru muhafaza edilmediğinde adeta bir bakteri yuvasına dönüşebiliyor. Peki, her şeyin mükemmel sunulduğu o tezgâhlarda ürünün bayat olduğunu nasıl anlarız?
İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Fatma Özenç Turşak, Merve Kantarcı Çulha'ya yaptığı özel açıklamalarda, sağlığımızı tehdit eden gıdaları ayırt etmenin püf noktalarını paylaştı.
Yumurtadaki salmonella riskinden dondurma paketindeki buz tanelerine, balığın dik duran kuyruğundan tavuğun esnekliğine kadar bilmeniz gereken tüm detaylar bu röportajda...
Gıda zehirlenmesi olduğunu nasıl anlarız?
İshal, bulantı, kusma, şiddetli karın ağrısı, vücut sıcaklığı artışı gibi belirtiler gıda zehirlenmesine işaret etmektedir.
Otellerde her şey çok güzel sunuluyor. Bir ürünün bayat olduğu nasıl anlaşılır? Bayat yumurta nasıl anlaşılır?
Yumurtanın 4 santigrat derecenin altında muhafaza edilmesi çok önemli. Aksi halde yumurtada mikroorganizmaların üreme olasılığı artar. Kabuğundaki salmonella varlığı, yumurtaya geçebilir. Görünüşünün kirli ve üzerinde küçük de olsa çatlak olmamasına da dikkat edin.
Süt ve süt ürünlerindeki sorun nasıl anlaşılır?
Tazelik süt ve süt ürünlerinde daha kolay anlaşılabilir. Çünkü süt ve süt ürünler tazeliğini kaybettiğinde ekşi bir koku yayar. Süt ve süt ürünlerinin satıldığı yerin ısısının 4 santigrat derecenin altında olmasına özen gösterilmeli. Aksi halde brusella veya salmonella gibi çeşitli mikroorganizmalar üreyebilir.
Eksi 18 derece değilse...
Üzerinde buz taneleri olan ürünleri almayın. Bu ürünün çözülüp tekrar dondurulduğunu gösteriyor ki birçok mikroorganizmanın üremesi ile karşılaşılmış olunabilir. Dondurulmuş gıda reyonundan satın alacağınız ürünlerin -18 santigrat derecede muhafaza edildiğine özen gösterin.
Dondurmanın önceden eriyip erimediği nasıl belli olur?
Paketlenmiş hazır dondurmalarda paketin dışında buz tanecikleri varsa bu, dondurmanın daha önceden eridiğinin ve bakteriyel üremeye açık hale geldiğinin göstergesidir.
Bayat balık nasıl anlaşılır?
Balık çok çabuk bozulma eğilimine sahip bir besin. Karnına parmağınızı bastırın. Eski formuna dönmüyorsa bayattır. Cildi gergin ve parlak, gözleri de canlı olmalı. Buğulu ve içe dönük gözlerden kaçının. Kafasından tutunca kuyruğu aşağı doğru değil, tavada durduğu gibi dimdik durmalı. Solungaçları pembe ve solungaç kapakları kapalı olmalı. Aksi halde bayat balık kötü sonuçlar doğurabilir.
Rengi değişen kırmızı eti nasıl anlayacağız?
Parçalara bölünmüş halde belirli kaplarda satılan etler, fazla sulu ve kanlı, aşırı yumuşamış, ezilmiş, renk değiştirmiş, doğal rengi dışında yeşil, sarı gibi renk değişimlerine sahipse; bu, etin taze olmadığını gösterir. Bu tür ürünleri satın almayın.
Taze tavuk nasıl olur peki?
Tavuk ürünleri çok kısa sürede bakteri ürettiğinden bulaşıcı ve ölümcül hastalıklara neden olabilir. Bu nedenle ürünü alırken renginin normal, diri görünümlü olması, kendine has kokusunun haricinde şüpheye düşürecek bir koku bulunmaması ve göğsüne bastırdığımızda esnek olup eski şeklini alması, sulu ve gevşek bir görüntüye sahip olmamasına dikkat etmeli.
Yeşillikler sararmışsa bozuk olduğu anlamına mı gelir?
Diri görüntüsünden uzak, solgun hatta sararmaya yüz tutmuş yeşilliklerin besin değeri çok önemli ölçüde kaybolur ve bu besinler tazeliğini kaybederek bozulur.
Kahverengi karnabahar
Karnabaharın üzerindeki kahverengi lekeler ve brokolinin sararmaya başlamış olması taze olmadığına işaret eder.
Gıda zehirlenmesi nasıl başlar?
Yaz aylarında karın ağrısı ve ishalin en önemli nedeni, artan sıcaklıklara ve besinlerdeki bakteriyel aşırı çoğalmaya bağlı gıda zehirlenmesidir.
Gıda zehirlenmesi kaç saat sonra belli olur?
Gıda zehirlenmeleri kontamine yiyecek ve içeceklerin tüketiminden sonra 30 dakika ile 72 saat arasında geçen sürede ortaya çıkmaktadır.
Yaz ishali nasıl geçer, nasıl korunmak gerekir?
* Kirli ellere yerleşen organizmalar ishal ve diğer enfeksiyonlara neden olur. Bu nedenle kişisel hijyene önem verilmelidir.
* Tüketilecek olan suyun temiz kaynaktan elde edilmiş olması gereklidır.
* İshal olunca vücutta su kaybı arttığı için su tüketimine ekstra önem verilmelidir.
* Sinek ve böceklerin temas ettiği besinler tüketilmemeli, gıdaların kapalı ortamda muhafaza edilmesi gerekmektedir.
* İshali olan kişilerle aynı tuvalet kullanılmamalıdır, kullanılacaksa tuvaletin dezenfekte edildiğinden emin olunmalıdır.
* Deniz ve havuz suyu yutmamaya özen gösterilmelidir.
* Yemekler günlük olarak yapılmalı ve soğumadan tüketilmelidir, tekrar ısıtılmamalıdır.
* Pişirilen yemekler açıkta uzun süre bekletilmemeli, hemen tüketilmeyecek buzdolabına kaldırılmalıdır.
* Temiz su kaynakları ile sebze ve meyveler iyice yıkanarak tüketilmelidir.
* Besinler 4 dereceden fazla sıcaklıkta saklanmamalıdır.
* Yaz aylarında özellikle et, süt, ,kremalı ürünler çok kısa sürede açık ortamda bozulduğundan çok dikkatli olmak gerekir
