Yaren ERYILMAZ
Aydın'da kısa süre içerisinde yaşanan iki benzer olay, deniz kaplumbağalarına yönelik vahşeti yeniden gündeme taşıdı. İlk olarak Kuşadası açıklarında ayağına kilit parke taşı bağlanarak denizin ortasında ölüme terk edilen bir caretta caretta, amatör balıkçılar tarafından son anda kurtarıldı. Olayın yankıları sürerken, bu kez Selçuk ilçesine bağlı Pamucak Sahili'nde bir başka deniz kaplumbağası ayağına bağlanan taş nedeniyle kumsala sürüklenmiş halde bulundu. Bir hafta arayla yaşanan iki olay, koruma altındaki deniz kaplumbağalarının bilinçli olarak hedef alınıp alınmadığı sorusunu gündeme getirdi.
‘YAKLAŞINCA ŞOK GEÇİRDİM’
İlk vakada deniz kaplumbağasını kurtaran amatör balıkçı Ahmet Şahin'e ulaşarak yaşananların perde arkasını ve olası nedenlerini sorduk. O gün yaşadıklarını anlatan Şahin, denizde fark ettiği sıra dışı hareketliliğin kendisini içler acısı bir manzaraya götürdüğünü söyledi:
"O gün arkadaşımla beraber 05.00-05.30 gibi denizdeydik. Oltalarımızı attık. Av beklerken aşağı yukarı 200 metre ilerimizde bir hareketliliğin var olduğunu fark ettim. Arkadaşıma söyledim. O da muhtemelen yunus balığı olabileceğini söyledi. Ancak bunun yunus olmadığını söyledim."
Durumu merak ederek bölgeye doğru ilerlediklerini anlatan Şahin, karşılaştığı manzarayı şu sözlerle aktardı:
"Oltalarımızı toplayıp 200 metre kadar ilerlediğimizde bir deniz kaplumbağasının olduğunu gördük. Suda çırpınıyordu, mücadele veriyordu, suyun üstüne çıkmaya çalışıyordu. 90 metre derinliklerde, açıkta bir kaplumbağanın orada olmasını çok normal karşılamadım. Biraz daha yaklaşınca şok geçirdim. Kilit parke taşına bağlı yarım metre kadar bir iple arka ayağından bağlanmış hayvancağız."
‘BİRİLERİ BİLE İSTEYE ZARAR VERMEK İSTEMİŞ’
Kaplumbağayı kurtarmak için hemen harekete geçtiklerini belirten Şahin, yaşananları şöyle anlattı:
"Biz onu acil bir şekilde kurtarmaya çalıştık ama elimizdeki ekipmanlar bunun için çok uygun değildi. Kepçe, kakıç ve oltalarla kurtarmaya çalıştık. Her müdahale etmeye çalıştığımızda doğal olarak bizden ürktü ve kaçtı. Daha doğrusu suyun altına indi, tekrar çıkmasını bekledik. Bu mücadele 2 saat kadar sürdü aşağı yukarı."
Kurtarma çalışmaları sırasında Sahil Güvenlik'ten de yardım istediklerini belirten Şahin, sonunda kaplumbağayı kurtarmayı başardıklarını söyledi.
BİR HAFTA GEÇMEDEN İKİNCİ VAKA!
İlk olayın ardından Pamucak Sahili'nde benzer bir olayın daha yaşanmasının kendilerini derinden etkilediğini belirten Şahin, şunları söyledi:
"Bir hafta geçmeden bu kez Pamucak Sahili'nde bir tane deniz kaplumbağasının aynı şekilde ayağından bağlanıp kumsala sürüklendiğini gördük. Maalesef ilkini kurtardık ama diğerini kurtaramadık. Arka arkaya böyle vakaların olması ayrıca bizi derinden üzdü."
DENİZ KAPLUMBAĞALARINDAN ‘AĞ' İNTİKAMI!
Kaplumbağaların neden ve kim tarafından hedef alınmış olabileceğine ilişkin de konuşan Şahin, iki ihtimal üzerinde durduklarını belirtti:
"İki ihtimal var. Deniz kaplumbağasının ayağına bağlı bulduğumuz bu kilit parke taşları, ağlarını daha aşağıya göndermek için balıkçılarda bulunur. Bazı balıkçılar da bu parke taşlarını, ağlarına zarar verdiği için deniz kaplumbağalarını cezalandırmak için kullanıyor. Bu daha çok, avlanmak için paragat kullanan teknelerde bulunuyor.
Bir diğer ihtimal ise yumurtlama döneminde bu hayvanların sahile çıkmasıyla gerçekleşmiş olması. Sahilde çocuk ya da yetişkinler tarafından yakalanıp ayaklarına taş bağlanmış olabilir. Onun dışında başka bir ihtimal yok. Bu hayvanlar özgür canlılar. Denizde yakalayıp ayağına taş bağlanması kolay değil."
AYAĞINA TAŞ BAĞLANAN BİR DENİZ KAPLUMBAĞASI NEDEN ÖLÜYOR?
Genel kanının aksine deniz kaplumbağaları balıklar gibi solungaçlı değildir. Tıpkı insanlar gibi akciğer solunumu yaparlar ve her 15-20 dakikada bir su yüzeyine çıkıp nefes almak zorundadırlar.
Ayağına taş bağlanarak dibe sabitlenen bir kaplumbağa, yaşadığı yoğun panik ve stresle vücudundaki oksijeni dakikalar içinde tüketir. Balıkçı Ahmet Şahin'in dikkati sayesinde kurtulan ilk kaplumbağa yaşama tutunurken, muhtemelen ikinci vakada kaplumbağa su altında nefessiz kalarak, akciğerlerinin suyla dolması sonucu can verdi.
YUVALARI DA YAKILDI!
Son dönemde caretta carettalara yönelik tehditler yalnızca Aydın'la sınırlı kalmadı. Sadece 3 gün önce, Antalya'nın Mavikent Sahili'nde de nesli tükenme tehlikesi altındaki deniz kaplumbağalarının yuvalama alanlarında ‘mangal ateşi yakıldığı ve plastik atıklar bırakıldığı’ ortaya çıktı.
