Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, çevre koruma ve geri dönüşüm çalışmaları kapsamında uzun süredir beklenen depozito iade sisteminin detaylarını paylaştı. Bakan Kurum tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, depozito iade noktalarında yer alan cihazlara pet şişe, metal kutu veya cam şişe getiren vatandaşlara ambalaj başına 1 Türk Lirası ödeme yapılacak. Geri dönüşüm odaklı bu yeni uygulama, 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla tüm Türkiye genelinde eş zamanlı olarak tamamen devreye girecek.
İADE TUTARLARI NAKİT OLARAK ALINABİLECEK VEYA MARKETTE KULLANILABİLECEK
Uygulamanın hayata geçirilmesiyle birlikte vatandaşlar, topladıkları boş ambalajları depozito iade noktalarına teslim ederek ekonomik kazanç sağlayacak. Cihazlara bırakılan her bir pet şişe, metal kutu ve cam şişe karşılığında hesaplanacak toplam tutarlar, vatandaşların tercihine göre iki farklı şekilde değerlendirilebilecek. Hak sahipleri, biriken bu ücretleri ister doğrudan nakit para olarak teslim alabilecek, isterlerse de diledikleri marketlerde yapacakları alışverişlerde ödeme aracı olarak özgürce kullanabilecek.
1 TEMMUZ 2026’YA KADAR İADE CİHAZLARI TÜRKİYE GENELİNDE KONUMLANDIRILACAK
Sistemin altyapı çalışmalarına ve lojistik hazırlıklarına hız kesmeden devam ediliyor. Bakanlık tarafından belirlenen takvime göre, uygulamanın resmi başlangıç tarihi olan 1 Temmuz 2026'ya kadar, vatandaşların kolayca erişebileceği, merkezi ve yoğun noktalara depozito iade cihazlarının yerleştirilmesi işlemleri tamamlanacak. Belirlenen noktalara konumlandırılacak bu otomat ve üniteler, belirtilen tarihe kadar tamamen faal hale getirilerek halkın kullanımına hazır duruma getirilecek.
ŞİŞELERDEKİ "DOĞA İŞARETİ" ŞARTI
Geri dönüşüm otomatlarından depozito bedelinin sorunsuz bir şekilde alınabilmesi, ambalajların üzerinde yer alan özel bir simgeye bağlı olacak. Açıklamada, teslim edilen şişe ve kutuların üzerinde "doğa işareti" bulunması durumunda depozito iadesinin eksiksiz olarak gerçekleştirileceği vurgulandı. Üretici firmaların ambalaj standartlarında düzenlemeye gittiği ve yeni üretilen tüm içecek şişeleri ile kutularının üzerinde bu doğa simgesinin halihazırda yer aldığı bilgisi paylaşıldı.
DEPOZİTO GEREKÇESİYLE ÜRÜN FİYATLARINA ZAM YAPILAMAYACAK
Bakanlık, sistemin istismar edilmesini ve tüketicilerin mağdur olmasını engellemek adına çok sıkı denetim mekanizmaları oluşturdu. Depozito iade sisteminin devreye girmesi gerekçe gösterilerek, satışı yapılan içeceklerin fiyatlarında herhangi bir artışa gidilmeyecek. Raflardaki ürünler için tüketicilerden ekstra bir depozito ücreti veya ambalaj bedeli talep edilmeyeceğinin altı çizildi. Satış esnasında tüketiciden "depozito bedeli" adı altında fazladan ücret tahsil etmeye çalışan işletmeler, bayiler ve satıcılar hakkında bakanlık yetkilileri tarafından yasal işlem başlatılacağı ve cezai yaptırımların kararlılıkla uygulanacağı açıkça ilan edildi.