Mesele Ekonomi YouTube kanalında Semih Sakallı'nın sorularını yanıtlayan deneyimli ekonomi gazetecisi Erdal Sağlam, ekonomi yönetiminin seçim planını deşifre etti. Sağlam'a göre iktidar, döviz kuruna dokunamadığı için gevşemeyi krediler üzerinden yürütüyor: Merkez Bankası'nın Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) hacmi 750 milyar liraya çıkarıldı, üretim için 250 milyar liralık ek kaynak ayrıldı, kadın ve genç çiftçilere geri ödemesiz dönemli destekler devreye alındı.
Sağlam, Odalar Birliği yönetiminin kamu bankaları genel müdürleri ve Merkez Bankası Başkanı ile yaptığı maraton toplantının perde arkasını da anlattı. İş dünyasının mesajı netti: "Program çok uzun sürdü, tahribat büyük. Acil ihtiyaç mevcut üretim kapasitesini korumak, yoksa büyük kayıplar yaşanacak." Toplantıda ihracat dövizinin yüzde 8'e varan primle alınması bile masaya geldi.
Şok İddia: "YTAK'ın Yüzde 60-70'ini Tek Kişi Aldı"
Programın en sansasyonel anı, YTAK kredilerine ilişkin şeffaflık tartışmasında yaşandı. Sağlam, kredilerin kime kullandırıldığının açıklanmadığını vurgulayarak piyasada dolaşan iddiayı gündeme taşıdı: "Duyumlar o kadar fazla ki, iktidara çok yakın tek bir kişinin bu toplam kredilerin yüzde 60-70'ini tek başına aldığı söyleniyor. Özel sektör bunu açık açık konuşuyor."
Sağlam'a göre asıl skandal mekanizmanın kendisinde: Merkez Bankası piyasadan yüzde 50 faizle likidite çekerken, YTAK kredilerini yüzde 15-30 faizle ve 10 yıl vadeyle kullandırıyor. Aradaki fark ise para basılarak kapatılıyor. "Bunun enflasyon maliyeti senden, benden, emekliden, öğrenciden, küçük esnaftan çıkıyor" diyen Sağlam, "Buna nasıl güven olacak?" diye sordu.
Seçim Planı Deşifre: Önce Üretim, Sonra Zam Yağmuru
Sağlam, iktidarın kafasındaki takvimi de açıkladı: Eylül'e kadar politika faizine dokunulamayacak, yabancı girişinin sürmesi için yüksek faiz korunacak. İran savaşının yeniden alevlenmesi ve Brent petrolün 85 doları aşmasıyla Eylül'deki faiz indirimi bile tehlikeye girdi. Asıl hamle ise seçimden en az 6 ay önce gelecek: İşçiye, memura, emekliye büyük zamlarla talep patlaması yaratılacak. Sağlam'a göre bu baskı ya Ocak'ta ya Temmuz'da devreye girecek ve faturası yine enflasyona çıkacak.
Emekliye Reva Görülen: 23 Bin 552 Lira
Tüm bu tablonun karşısındaki gerçek ise acı: En düşük emekli aylığının 20 bin liradan 23 bin 552 liraya çıkarılması komisyondan geçti. Oysa açlık sınırı Haziran itibarıyla 35 bin 800 lira, yoksulluk sınırı 115 bin lira. Sağlam'ın ifadesiyle: "Bütün bu olanların faturası en zayıf kesime, emekliye çıkıyor."
Ahbap Krizi ve Güven Depremi
Sağlam, Haluk Levent ve Ahbap Derneği'ne yönelik süreci de değerlendirdi. "Kızım aradı, 'Baba biz kime güveneceğiz?' diye sordu" diyen gazeteci, iktidarın devlet dışında güçlü STK istemediğini, yargıya güvensizliğin ise her iddiayı şüphe bulutuna dönüştürdüğünü söyledi. Citibank'ın "Türkiye'nin dolardan çıkış planı yok" değerlendirmesini hatırlatan Sağlam, güvensizliğin risk primini şişirdiğini ve ülkeye fazladan faiz ödettiğini vurguladı.
Siyasette ise hareketli günler kapıda: Sağlam, Özgür Özel'in işaret ettiği yeni parti girişiminin muhalif kesimlerle ortak bir platforma dönüşebileceğini ve adının "Yürüyüş" olabileceğinin konuşulduğunu aktardı.
