Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, CNN Türk canlı yayınında gündemdeki ekonomik gelişmelere dair açıklamalarda bulundu.
"ÖNEMLİ BİR ŞOK"
Yaşanan küresel kriz nedeniyle piyasaların arz şokuyla karşı karşıya kaldığını, enflasyon beklentilerinin yükselmesiyle finansal koşulların sıkılaştığını ve küresel faizlerin yükselerek büyümeyi olumsuz etkilediğini dile getiren Şimşek, petrol ve doğalgaz ithal eden ülkelerin dış dengelerinde bozulma meydana geldiğini vurgulayarak şöyle devam etti:
"Küresel petrol arzına baktığınız zaman bugünkü şokun etkilediği üretim ve sevkiyat miktarı bütün bu geçmişte yaşanan şoklardan daha büyük. Diyelim ki bugün 20 milyon varil günlük etkileniyorsa geçmişteki en büyük şok da 4,5 milyon varil etkilendi. Onun için ciddiye alıyoruz. Önemli bir şok."
ENFLASYON YÜZDE 20 SEVİYESİNDE KALACAKTI
Türkiye'deki güncel enflasyon verilerini değerlendiren Şimşek, dışsal faktörler ve enerji şokları yaşanmaması durumunda yıllık enflasyonun yüzde 20 civarında seyretme olasılığının yüksek olduğunu dile getirdi. Savaşın doğrudan ve dolaylı etkileri nedeniyle petrol fiyatlarında yaşanan artışın piyasalar tarafından fiyatlandığını ifade eden Şimşek, duruma ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Enflasyon, bu dış şok olmasaydı bu sene yüzde 20'nin bir tık altında ya da bir tık üstünde olma olasılığı oldukça yüksekti. Savaş nedeniyle birincil doğrudan ve ikincil etkileri ile piyasaların yılın tamamı için fiyatladığı petrol fiyat seviyesini dikkate aldığımızda en az 5 puanlık ilave enflasyonist baskı var. Başta enflasyon yüzde 21 olacaksa idi yüzde 26. Merkez Bankası da zaten oraya doğru çekti."
"BAHANE PEŞİNDE DEĞİLİM"
Sürecin uzaması ihtimaline karşı ilk günden itibaren tüm senaryoları analiz ederek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile paylaştıklarını belirten Şimşek, son üç ayda petrolün varil fiyatının 118 dolara ulaştığını ve bu tür ekstrem şokları önceden öngörmenin imkansız olduğunu vurguladı. Yapısal sorunların da mevcudiyetine işaret eden Şimşek, hedeflerin tutmaması durumunda sadece dış faktörlere sığınmayacağını ifade ederek şu ifadeleri kullandı:
"Ben bahane peşinde değilim. Biz 2025'te de çoklu şok yaşadık. Şimdi bunlar etkilemiyor desem doğru olmaz. Ama yani enflasyon hedeflerini tutturamadığımızda bunlara da sığınmam. Niye? Çünkü yapısal konular da var. Bu şartlarda öngörü üretmek de kolay değil. Savaşın etkisi önemli. Savaş büyük bir şok. Yönetilebilir bir şok. Yönetiyoruz."
EKSTREM RİSKLERE KARŞI 160 MİLYAR DOLARLIK REZERV TAMPONU
Orta Vadeli Program'ın (OVP) başlangıç tasarımının ekstrem riskleri yönetmek üzerine kurulduğunu aktaran Şimşek; seçim, deprem ve EYT gibi mali yük getiren düzenlemelerin ardından makro finansal istikrara, bütçe disiplinine ve cari dengenin yönetilmesine öncelik verdiklerini belirtti. Şoklara karşı bünyeyi güçlendirmek amacıyla rezerv biriktirdiklerini açıklayan Şimşek, küresel ve bölgesel risklere karşı aldıkları önlemleri şu sözlerle aktardı:
"Önemli seçim yaşanmış, büyük deprem yaşanmış, EYT gibi önemli bir inisiyatif alınmış. O dönemde var olan bir kur korumalı mevduat gerçeğimiz var. Bu ekosistemde önceliklendirmeyi, makro finansal istikrara verdik. İkinci yılda dezenflasyonun başlanması, bütçe disiplinin tesisi ve cari dengenin yönetilebilir düzeylerde tutulması. Ama en kritik bileşeni söyleyeceğim. Biz tabiri caizse tamponları inşa ettik. Yani rezerv biriktirdik. Zor coğrafyada yaşadığınız zaman sizin dışındaki gelişmeleri belirlemiyorsunuz. Bu bölge, bu mahalle zor bir mahalle. O zaman ne yaparsınız? Her zaman şoklara karşı bünyeyi nasıl güçlendiririm? diye düşünürsünüz."
Şimşek, güncel olarak Merkez Bankası bünyesinde yaklaşık 160 milyar dolar seviyesinde rezerv bulunduğunu belirterek, mevcut ekonomik şokun etkileri karşısında bu miktarın yeterli düzeyde olduğunu kaydetti.
