İspanya Yüksek Mahkemesi, Başbakan Pedro Sanchez’in Sosyalist İşçi Partisi’nde (PSOE) bir dönem üst düzey bir figür olan eski Ulaştırma Bakanı Jose Luis Abalos’u, COVID-19 pandemisi sırasında maske tedariki sözleşmelerinin verilmesiyle bağlantılı bir yolsuzluk şebekesindeki rolü nedeniyle 24 yıl hapis cezasına çarptırdı. Mahkeme ayrıca Abalos’un eski yardımcısı Koldo García’ya 19 yıl, iş insanı Víctor de Aldama’ya ise 4 buçuk yıl hapis cezası verdi.
Yedi hakimden oluşan heyetin oy birliğiyle aldığı kararda, bu üç kişinin, yolsuzluk uygulamaları yoluyla mali kazanç elde etmek amacıyla rolleri net bir şekilde tanımlanmış bir suç örgütü kurdukları tespit edildi. Ábalos ve García; suç örgütüne üye olmak, rüşvet, kamu fonlarını zimmete geçirmek ve nüfuz ticareti gibi suçlardan hüküm giydi.
Gerekçeli karara göre şebeke, COVID-19 pandemisinin en kritik aşamalarında, Aldama ile bağlantılı bir şirket aracılığıyla İspanya’nın devlete ait kurumları Puertos del Estado (Devlet Limanları) ve demiryolu altyapı operatörü Adif’e 13 milyon maske tedarik edilmesine yönelik sözleşmelerin usulsüzce verilmesinde rol oynadı.
Mahkeme, Abalos’un ticari çıkarları gözetmesi karşılığında bir dizi menfaat elde ettiğini saptadı. Bunlar arasında, "sabit giderleri" olarak tanımlanan aylık 10 bin euroluk bir ödeme, yakın çevresindeki bir kişinin barınma masraflarının karşılanması ve eski bakanla bağlantısı olan iki kadının Ulaştırma Bakanlığı denetimindeki kamu şirketlerinde işe alınması yer alıyor.
Hakimler ayrıca, bu şebekeyle bağlantılı birkaç gayrimenkul işleminin gerçekleştiğini de kanıtlanmış kabul etti. Bunlar arasında Aldama ve Abalos arasında Madrid’deki bir mülk için yapılan kira-satın alma sözleşmesinin yanı sıra Marbella ve La Linea de la Concepcion’daki evleri kapsayan benzer düzenlemeler bulunuyor.
Mahkeme, bu operasyonları ticari çıkarlar adına yürütülen girişimlerle ilişkilendirdi; bu girişimler arasında, havayolu şirketi Air Europa’nın devlet destekli kurtarma paketine ilişkin bir bildirinin yayınlanması ve bir hidrokarbon lisansı verilmesiyle ilgili faaliyetler yer alıyor.
Her ne kadar davada doğrudan suçlanmamış olsa da bu karar, Başbakan Pedro Sanchez için büyük bir siyasi darbe niteliği taşıyor. Abalos, Sosyalist liderin iktidara yükselişi sırasında Sanchez’in en yakın müttefiklerinden biriydi; hem Ulaştırma Bakanlığı hem de PSOE’nin parti içi yapısını ve seçim mekanizmasını denetleyen güçlü bir makam olan Teşkilat Sekreterliği görevini yürütmüştü.
Bu mahkûmiyet kararı, Sanchez'in siyasi ve kişisel çevresiyle bağlantılı mevcut ve eski isimleri içeren bir dizi farklı yolsuzluk soruşturması nedeniyle muhalefet partilerinden gelen baskıların arttığı bir döneme denk geldi. Davalar birbirinden bağımsız olsa ve hiçbir mahkeme Başbakan'ı kişisel olarak bir usulsüzlükle ilişkilendirmemiş olsa da muhalifler, bu durumun iktidardaki Sosyalist Parti içindeki daha geniş yönetim ve hesap verebilirlik sorunlarına işaret ettiğini savunuyor.
Yüksek Mahkeme'nin bu kararı, Sanchez yönetiminin eski bir üst düzey üyesini içeren ilk büyük nihai mahkûmiyet olması nedeniyle özellikle büyük önem taşıyor. Kararın, hükümet üzerindeki siyasi denetimi yoğunlaştırması ve eski müttefikleri ile ortaklarını içeren skandallar nedeniyle Sanchez’i defalarca siyasi sorumluluk almaya çağıran muhalefete yeni bir koz vermesi bekleniyor.
