Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.
Yeni düzenlemeler, ceza hukuku, hukuk yargılamaları, hakim ve savcıların eğitim süreçleri, faiz hesaplamaları ile kişisel verilerin korunmasına kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor.
IBAN HESAPLARINI KULLANDIRANLARA CEZA İNDİRİMİ
Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikle, dolandırıcılık suçuna yalnızca haksız menfaat sağlamak amacıyla banka hesabı, IBAN, banka kartı veya ödeme sistemi bilgilerinin kullandırılması suretiyle iştirak eden kişilere verilecek ceza yarı oranında indirilebilecek.
Kanun, “IBAN mağdurları” olarak bilinen kişiler için de geçiş hükümleri getiriyor. Dosyası istinaf veya temyiz aşamasında bulunan sanıklar yönünden yeni hüküm uygulanabilecek, infaz aşamasındaki hükümlüler ise belirli şartları yerine getirmeleri halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
KANUNİ FAİZ HESAPLAMASINDA YENİ DÖNEM
Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’da yapılan değişiklikle, sözleşmede faiz oranının belirlenmediği durumlarda uygulanacak faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) kısa vadeli kredi işlemlerindeki reeskont oranının yüzde 80’i esas alınarak hesaplanacak.
HAKİM VE SAVCI YARDIMCILARINA KAPSAMLI EĞİTİM
Hakimler ve Savcılar Kanunu’ndaki düzenlemeyle hakim ve savcı yardımcılarına anayasa, insan hakları, ceza, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku, duruşma yönetimi, karar yazımı ve kişisel gelişim gibi birçok alanda eğitim verilecek.
Ayrıca, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulması halinde hakim ve savcılar hakkında uyarma cezası uygulanabilecek.
GENETİK VERİLERİN KORUNMASINA YENİ GÜVENCE
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek.
Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı veya ceza verilmesine yer olmadığı kararlarının kesinleşmesi halinde veriler derhal silinecek. Diğer durumlarda ise mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra cumhuriyet savcısının huzurunda imha edilecek.
HAGB ŞARTLARI YENİDEN DÜZENLENDİ
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulaması, iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası verilen sanıklar hakkında uygulanabilecek.
Ancak sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkum olmaması, yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaat oluşması ve mağdurun zararının tamamen giderilmesi şartı aranacak.
İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki suçlarında ise HAGB hükümleri uygulanmayacak.
DURUŞMALAR ARASINDAKİ SÜRE SINIRLANDIRILDI
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle duruşmalar arasındaki süre en fazla üç ay olacak.
Bilirkişi incelemesi veya istinabe işlemleri gibi zorunlu durumlarda hakim gerekçesini açıklayarak daha uzun süre belirleyebilecek.
DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATINDA FAİZ DÜZENLEMESİ
Türk Borçlar Kanunu’nda yapılan değişiklikle çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma nedeniyle hesaplanan tazminatlarda uygulanacak kanuni faizin başlangıç tarihi yeniden düzenlendi.
Buna göre kazancın bilindiği dönem için olay tarihinden, kazancın belirlenemediği dönem için ise karar tarihinden itibaren faiz işletilecek.
DANIŞTAY DÜZENLEMESİ
Kanun kapsamında Danıştay’ın daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin sürenin 23 Temmuz 2030’a kadar uzatılması kararlaştırıldı.
Ayrıca boşalan her iki üyelik için bir üye seçilmesine ilişkin uygulamaya da aynı tarihe kadar ara verilecek.
