Yunan basınından To Vima'da yer alan analize göre, uluslararası kamuoyunun "NATO tarihinin en kritik zirvelerinden biri" olarak nitelendirdiği Ankara Zirvesi (7-8 Temmuz) yaklaşırken, ev sahibi Türkiye’nin diplomatik hamleleri Atina’da yakından takip ediliyor.
1945 sonrası dönemin en istikrarsız jeopolitik ikliminde ve Avrupa-ABD geriliminin zirve yaptığı bir dönemde gerçekleşecek buluşmayı, Ankara kendi lehine tarihi bir fırsata çevirme peşinde.
Batılı ittifak kaynaklarında uzun yıllar görev yapmış kıdemli bir Yunan diplomat Türkiye ile ilgili "Tarih boyunca hiçbir ev sahibi ülke, bir NATO zirvesinde rol çalmak ve başrole yerleşmek için şu an Türkiye’nin yaptığı kadar açık ve kararlı bir çaba sarf etmedi." sözlerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, bu ev sahipliğini sonuna kadar kullanarak Türkiye’yi sadece NATO’nun değil, genel olarak Batı güvenlik sisteminin gelecekteki "en vazgeçilmez ortağı" konumuna getirmeyi hedeflediği belirtiliyor.
Doğu ve Batı arasındaki jeopolitik gü.
Ankara’nın zirvedeki temel hedefi, ABD ile Avrupa arasında giderek derinleşen çatlağın ortasında kendi stratejik ağırlığını artırmak.
Türkiye kendisini; savunma teknolojilerinde öncü, Ukrayna’nın savaş sonrası yeniden yapılandırılmasında, Suriye’de veya Gazze’de sahaya inmekten çekinmeyen küresel bir aktör olarak konumlandırıyor. Ankara aynı zamanda jeopolitik gelişmeleri arkadan takip eden değil, bizzat şekillendiren oyun kurucu bir devlet imajını da sürdürmek istiyor.
Yunan diplomatik kaynaklara göre Ankara zirveyle eş zamanlı olarak Türk savunma sanayiinin başarılarının sergileneceği büyük bir yan etkinlik planlıyor.
İtalya, İspanya, Almanya, Fransa ve İngiltere gibi Avrupa’nın devleriyle son yıllarda imzalanan ikili savunma anlaşmaları, Türkiye'yi NATO içindeki tüm kritik askeri tartışmalarda kaçınılmaz bir muhatap haline getirmiş durumda.
Yunanistan ve Güney Kıbrıs faktörü
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa ile olan savunma iş birliğini kurumsal bir boyuta taşımak ve AB'nin "ReArm" ile "SAFE" gibi ortak askeri silahlanma programlarına dahil olmak istiyor. Bu noktada karşısına Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetimi'nin vetosu çıkıyor.
Atina ve Lefkoşa, Brüksel'den gelen tüm yoğun baskılara rağmen 'casus belli' konusunda henüz geri adım atmadı.
Bu bağlamda zirve kapsamında Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile bir araya gelecek olan Türk diplomasisinin, Avrupalı büyük güçlerle ilişkileri derinleştirmesine kesin gözüyle bakılıyor.
Almanya, İspanya, İtalya ve İngiltere gibi ülkelerin, Yunanistan’ın itirazlarından ziyade Türk savunma sanayii ile yürüttükleri milyar dolarlık ticari ortaklıklarla ilgilendiği belirtiliyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Türkiye’nin bu rolünü destekleyen isimlerin başında geliyor. Rutte, daha önce Antalya’da düzenlenen NATO toplantısında Türk silah ve mühimmat üretim hat övgüsünü "Texas’tan Ankara’ya" sözleriyle dile getirmiş ve "NATO olarak Türkiye’nin savunma alanındaki başarılarından öğreneceğimiz çok şey var" değerlendirmesinde bulunmuştu.
Zirvede Erdoğan’ın, Avrupalı liderlerin yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump ile de baş başa kritik bir görüşme gerçekleştirmesi bekleniyor.
Yunanistan'ın ise Türkiye'ye karşı kozu 'güvenilir bir müttefik' konumu.
Zirvede odak: Trump
Her ne kadar Türkiye ev sahibi olsa da temmuz ayındaki zirvenin asıl odağında ABD Başkanı Donald Trump yer alacak.
Trump Ankara’ya, Ukrayna’da net bir çıkış yolu olmayan bir savaşın gölgesinde ve Washington’ın Ortadoğu ile Hint-Pasifik stratejilerine dair belirsizliklerle geliyor.
Avrupalı müttefikler, savunma bütçelerinin %5'e çıkarılması baskısıyla karşı karşıya kalacakları bu zirvede Trump ile zorunlu bir uzlaşı arayışında olacak.
To Vima'ya göre Yunanistan hem Avrupa'nın özerk stratejik hamlelerinde yer almak istiyor hem de ABD desteğini arkasına alarak Türkiye'yi dengeleme peşinde.
