NİSANUR YILDIRIM / NEFES
Konut fiyatları, pandemiden bu yana hızla yükselirken yüksek kredi faizleri nedeniyle ev sahibi olmak giderek zorlaştı. Zar zor konut sahibi olan milyonlar bu yılın başında emlak vergisinde üç kata varan artışlarla karşı karşıya kalırken, değeri yüksek konutlardan alınan değerli konut vergisindeki düşük tahsilat dikkat çekti.
5 YILDA 634 MİLYON TL
Hazine ve Maliye Bakanlığının verilerine göre, 2025’in ilk altı ayında tahakkuk ettirilen değerli konut vergisinin yaklaşık yarısı tahsil edilirken, elde edilen gelirin toplam vergi gelirleri içindeki payı yalnızca binde 4 oldu.
Lüks konutların vergilendirilmesi amacıyla 2021 yılından bu yana uygulanan değerli konut vergisi kapsamında, 2026 yılı tarifesine göre değeri 17 milyon 711 bin TL’nin üzerinde olan konutlardan vergi alınıyor.
Bakanlığın bütçe verilerine göre, yılın ilk altı ayında 608.5 milyon TL değerli konut vergisi tahakkuk ettirildi. Bu tutarın 308.7 milyon TL’si tahsil edildi. Yıl için öngörülen 144.8 milyon TL’lik bütçe hedefi aşılmış olsa da, tahsil edilen verginin toplam vergi gelirleri içindeki payı binde 4 seviyesinde kaldı.
Öte yandan, değeri 17.7 milyon TL’nin üzerindeki konutlardan altı ayda elde edilen 308.7 milyon TL’lik vergi geliri, özellikle İstanbul ve tatil bölgelerindeki lüks konut fiyatları dikkate alındığında sınırlı bir tutar olarak değerlendiriliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığının verilerine göre, son 5.5 yılda değerli konut vergisinden toplam 634.7 milyon TL gelir elde edildi. Bu tutarın, İstanbul’da satışa sunulan bazı lüks konutların fiyatına yaklaşması, verginin etkinliğine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.
Boğaz’da konutlar 3 milyar TL
İstanbul Boğazı’ndaki lüks konutların fiyatları 300-400 milyon TL’den başlayıp 2-3 milyar TL’ye kadar ulaşıyor. Bu nedenle değerli konut vergisinden elde edilen gelirin düşük kalması, servetin vergilendirilmesinde yeterli etkinliğin sağlanamadığı yönündeki eleştirileri güçlendiriyor. Uzmanlar, vergi yükünün ağırlıklı olarak ücretli kesimin üzerinde kaldığını, yüksek servete sahip kesimlerden elde edilen vergi gelirinin ise sınırlı olduğunu belirtiyor.