Nasreddin Hoca’nın maya çalmasıyla efsaneleşen, Konya ve Afyonkarahisar sınırındaki Akşehir Gölü’nden yıllar sonra sevindirici haber geldi. Yaklaşık 26 yılda kuruyan göl yeniden su doldu ama müdahale edilmezse sonu yine aynı olacak.
Son dönemde artan yağışlar sayesinde adeta küllerinden doğan göl için uzmanlar ve yetkililer kalıcı çözüm üretilmezse tehlikenin kapıda olduğunu belirterek devletin harekete geçmesi gerektiğini söyledi.
26 YIL SONRA 1.5 METRE SUYLA DOLDU!
Yıllardır süren kuraklık ve bilinçsiz tarımsal sulama nedeniyle haritadan silinme noktasına gelen 354 kilometrekarelik Akşehir Gölü, bölgenin son 30 yılın en iyi yağışını almasıyla yeniden canlandı.
Göldeki su derinliği 1,5 metreye ulaşırken, su seviyesi eski yüzölçümünün 3'te 1 oranına kadar yükseldi. Geçmişte Afyon-Isparta'ya bağlı olan göl havzasının bu yıl Konya'ya bağlanması, çayların önündeki setlerin ve barajların yavaş yavaş kalkmasını sağladı. Bu sayede son 2-3 aydır dereler ve çaylar göle doğru gürül gürül akmaya başladı.
BAŞKAN 'YİNE KURUYACAK' DEDİ
Akşehir Belediye Başkan Yardımcısı Cevat Nuri Bozoğlu, yaşanan bu olumlu tabloya rağmen acı bir gerçeğe dikkat çekti. Bozoğlu, göl tabanının düz bir arazi yapısına sahip olması nedeniyle suyun hızla buharlaştığını ve bu su seviyesinin en fazla bir yıl korunabildiğini belirterek "Yine kuruyacak" uyarısında bulundu.
Bozoğlu, gölün kalıcı olarak kurtarılması ve bölge ekonomisine yeniden kazandırılması için devlet eliyle acil mühendislik adımlarının atılması gerektiğini ifade ederken kalıcı çözüm için yapılması gerekenleri de anlattı.
Akşehir Gölü'nün su seviyesinin kalıcı olarak korunabilmesi için göl tabanındaki torfun alınarak derinleştirilmesi ve gölün tam bir "çanak" haline getirilmesi gerektiğini ifade eden Bozoğlu, taban derinleştiğinde suyun dar alanda toplanacağını ve buharlaşma oranının ciddi miktarda azalacağını söyledi.
Besleyici çayların ve derelerin önünün kapatılmaması, göle sürekli su akışının garanti altına alınması da ayrıca önem arz ediyor.
Bölgede önceleri bir mikro klima etkisi yaratan Akşehir Gölü, çevre köylerdeki ılıman iklim sayesinde ünlü Akşehir kirazına, arpa ve buğday tarımına çok büyük fayda sağlıyordu. Gölün yaşatılması tarımsal sürdürülebilirlik için hayati önem taşıyor.
"DEDEM KEREVİT AVLARDI"
Bölge halkından çiftçi Zekeriya Gök'ün anlattıklarına göre geçmiş yıllarda gölün etrafındaki 18 köyün nüfusunun yüzde 30'u geçimini doğrudan buradan sağlıyordu. 1980'li yıllarda gölde 10-12 kilo ağırlığında turna balıkları, sazanlar ve kerevitler avlanırken; göl yapısı 5-6 milyon yaban kazı ile sayısız ördeğe ev sahipliği yapıyordu.
Gök, gölün geçmişine dair şunları söyledi:
"Dedem anlatırdı; 1870'de bu göl kurumuş. Bir süre kuru kaldıktan sonra tekrar canlanmış ve su seviyesi 6 metre derinliğe kadar tekrar yükselmiş. 1930'da tekrar çekilmiş. 8-10 sene kuru kaldıktan sonra tekrar göl su tutuyor ve 2006 yılına kadar öyle kalıyor. 2006'da göl tamamen yeniden kurudu. 6 sene kuru kaldı. Tekrar bir yeşerme oldu. Biz dedik ki, 'Cennet oldu, sularımız geldi' dedik. Maalesef o su tekrar gitti. 2018'de göl 1,5 metre yükseldi. Balıklarımız oldu, kuşlarımız oldu. Daha sevindik, mutlu olduk. İklim nedeniyle gölde su çekiliyor. Bu sene çok güzel bir yağış oldu. Çok güzel, gölümüz de canlandı. Biz gölümüzün de arazilerimizin de olmasını istiyoruz."
"Gölün etrafında 18 tane köy var. Her köyün yüzde 30'u gölde çalışıyordu. Benim gençliğimde gölde kerevit avlarlardı. Turna balıklarımız vardı, 10 kilo, 12 kilo ağırlığında. Sazan balıklarımız olurdu. Ördek ve kaz olurdu. 1980'li, 1986'lı yıllarda 5-6 milyon yaban kazı vardı. Bu kadar canlıydı. Dileğimiz gölün o durumlara, günlere geri dönmesidir." (DHA)
AKŞEHİR GÖLÜ NASIL KURUDU?
Akşehir Gölü'nün adım adım kuruduğunu yıllara göre su seviyesindeki değişim böyle ortaya koydu:
