Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Milletvekili Cevdet Akay, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan Mayıs 2026 bütçe gerçekleşme verilerini sert bir dille eleştirdi. Bütçedeki tabloyu "tarihi bir vesika" ve "sistemik bir enkaz" olarak nitelendiren Akay, devletin gelir-gider dengesinin tamamen altüst olduğunu vurguladı.
Ekonomi yönetiminin politikalarını rasyonaliteden uzak bulduklarını belirten Akay, geçtiğimiz yıl aynı ayda fazla veren kasanın bu yıl devasa bir açıkla dibi gördüğünü ifade etti.
Akay'ın açıklamalarına göre, mali disiplinin temel göstergesi olan bütçe dengesi son bir yıl içinde serbest düşüş yaşadı. Geçtiğimiz yıl ve bu yılın mayıs ayı verileri karşılaştırıldığında ortaya çıkan enkaz dikkat çekti. Mayıs 2025 bütçe 235 milyar 229 milyon TL fazla vermişti. Ancak Mayıs 2026 yılında bütçe 298 milyar 223 milyon TL açık verdi. İki yılın aynı ayı arasındaki bütçe dengesi değişimi net yüzde -226,8 olarak gerçekleşti.
"GELİRLER ÇAKILIRKEN, GİDERLER DURDURULAMIYOR"
Bir ekonomide harcamaların artarken gelirlerin düşmesinin ciddi bir yönetim zafiyeti olduğunu savunan Akay, makasın giderek açıldığını belirtti. Verilere göre 2026 yılı Mayıs ayında merkezi yönetim bütçe giderleri yüzde 27 artarak 1 trilyon 384 milyar TL'ye fırlarken, gelirler yüzde 18 azalarak 1 trilyon 86 milyar TL'ye geriledi.
Devletin şah damarı olarak nitelendirilen vergi gelirlerindeki yüzde 22,1'lik çöküşün, vatandaşın alım gücünün bittiğinin ve üretimin tıkandığının resmi kanıtı olduğunu belirten Akay, vergi kalemlerindeki erimeyi şu şekilde sıraladı:
"Yurtiçi tüketimin aynası olan bu kalem yüzde -66,1 gibi şok edici bir düşüşle 35 milyar TL'ye çakıldı. Geçen yılın mayıs ayına göre yüzde -57,4 oranında azalarak 91 milyar TL’ye düştü. Şirketlerin kârlılığındaki düşüşü gösteren bu kalem yüzde -21,9 azaldı. Her şeye zam gelmesine rağmen Özel Tüketim Vergisi gelirleri bile yüzde -9,5 oranında geriledi."
5 AYLIK BİLANÇO: AÇIK 1 TRİLYONU AŞTI, YATIRIM YÜZDE 4,8'DE KALDI
Akay, faiz dışı dengenin de alarm verdiğini belirterek, devletin artık kendi asli çarklarını bile borçlanmadan döndüremez hale getirildiğini savundu. Ocak-Mayıs 2026 dönemini kapsayan ilk 5 aylık kümülatif verilere dikkat çeken CHP'li vekil, bütçe açığının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 62,5 artışla 1 trilyon 56 milyar TL'ye ulaştığını kaydetti.
Harcamaların dağılımındaki adaletsizliğe de vurgu yapan Akay, ilk 5 ayda bütçe giderleri içinde faize giden payın yüzde 51,1 artarak 1 trilyon 262 milyar TL'ye ulaştığını belirtti. 5 aylık harcamalarda cari transferler yüzde 36,1, personel giderleri yüzde 28,7 ve faiz yüzde 17,2 pay alırken; bütçeyi büyütecek ve üretime dönecek sermaye giderlerinin (yatırımlar) sadece yüzde 4,8'de kalması eleştirilerin odağı oldu.
"RANTİYENİN HORTUMLARINI KESECEĞİZ"
Açıklamasının sonunda iktidarın ekonomi politikalarına yönelik net bir uyarıda bulunan Cevdet Akay, mevcut rant düzeninin iflas ettiğini belirtti. Akay, sözlerini şu şekilde tamamladı:
"Bu ülkenin emeklisine, asgari ücretlisine, çiftçisine gelince 'kaynak yok' diyen iktidar, sadece 5 ayda faiz lobilerine 1,2 trilyon liradan fazla parayı tıkır tıkır ödemiştir. Yatırıma sadece yüzde 4,8 pay ayırıp parayı faize gömen bu bütçe mimarisi gayrimillidir. CHP olarak, bütçeyi bir avuç imtiyazlının kasası olmaktan çıkaracağız. Ranta giden hortumları kesecek; kaynakları üretene, emekçiye, çiftçiye, atanamayan gence ve emekliye vereceğiz."
