Avrupa'nın en iddialı savunma programlarından biri olan 6. nesil ortak savaş uçağı projesi FCAS, firmalar arasındaki şiddetli rekabet ve anlaşmazlıklar sebebiyle rafa kaldırıldı. Almanya ve Fransa liderleri, uzun süredir üzerinde çalışılan uçağı geliştirme projesini iptal etme kararı aldı.
Reuters'in haberine göre, kararın arkasında Avrupa'nın en büyük savunma programına dahil olan sanayi şirketleri arasındaki çözülemeyen rekabet yatıyor.
MERZ VE MACRON KRİZ AŞAMADI
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, FCAS programı konusundakianlaşmazlığı geçtiğimiz hafta Karadağ'da düzenlenen AB-Batı Balkanlar zirvesinde ele aldı. Alman yetkililerden alınan bilgilere göre, projede yer alan silah şirketleri arasındaki aylardır süren tıkanıklığın aşılma ihtimali kalmadığı sonucuna varıldı.
Görüşmelerin ardından Başbakan Merz, Macron'a ortak savaş uçağı inşasına devam edilmemesini tavsiye etti. Elysee Sarayı'ndan yapılan açıklamada iki liderin projeyi uzun uzadıya tartıştığı belirtildi. Airbus (Almanya, İspanya) ile Dassault Aviation (Fransa) firmaları ortak bir zeminde buluşamadı.
100 milyar euroluk bütçeye sahip projenin iptali, Batılı yetkililerin Rusya'dan gelen tehditlere karşı uyarıda bulunduğu ve ABD'nin Avrupa'ya silahlanma baskısını artırdığı kritik bir döneme denk geliyor. 2017 yılında dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel ile birlikte projeyi başlatan Macron, iki ülke ve Avrupalı ortaklar için savunma iş birliğinin halen zorunluluk olduğunu savunuyor.
SADECE SEMBOLİK BİR UZLAŞMA SAĞLANDI
Aylardır teknik özellikler ve kontrol üzerindeki tartışmalar nedeniyle belirsizliğini koruyan FCAS projesinin, çekirdek bir savaş uçağı ile insansız hava araçları ve gizli bir "savaş bulutu" sistemi etrafında şekillenmesi planlanıyordu.
Konuya hakim bir Avrupalı kaynağın aktardığına göre, taraflar çekirdek uçağın dışındaki "savaş bulutu" gibi yüksek güvenlikli bağlantı sistemlerinin "Geleceğin Muharebe Hava Sistemi" (FCAS) adı altında geliştirilmeye devam edileceği sembolik bir çözüm üzerinde uzlaştı.
KARAR SENDİKALAR TARAFINDAN MEMNUNİYETLE KARŞILANDI
Airbus ve Dassault arasındaki fikir ayrılıklarını aşmak için aylardır çaba sarf edilmesine rağmen şirketlerden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Öte yandan Almanya'nın IG Metall sendikası alınan kararı desteklediğini duyurdu. IG Metall Başkan Yardımcısı Jürgen Kerner yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Almanya'nın bir havacılık merkezi olarak çıkarlarına ve işgücüne hizmet eden zor ama gerekli karar için Friedrich Merz'e teşekkür etmek istiyorum."
Geliştirme aşamasının kontrolü, fikri mülkiyet haklarına erişim ve uçağın gereksinimleri konusunda derin uçurumlar mevcuttu. Başbakan Merz, insanlı 6. nesil savaş uçağı geliştirmenin ülkesinin hava kuvvetleri için hâlâ mantıklı olup olmadığını açıkça sorgulamış, Almanya'nın uçak gemisine inebilen nükleer kapasiteli bir jete ihtiyacı olmadığını vurgulamıştı.
Düşünce kuruluşu IISS'den askeri havacılık uzmanı Douglas Barrie kararın yansımalarına dikkat çekerek, "Bu durum ne Washington ne de Moskova için pek de olumlu bir sinyal değil" ifadelerini kullandı.
