Ana içeriğe geç

Serbest piyasaya kayyum

Türkiye’nin en büyük 13 beyaz et firmasına ‘fahiş fiyat’ iddiasıyla eş zamanlı operasyon düzenlendi. 32 yönetici gözaltına alınırken şirketlere de kayyum atandı. Devlet kurumlarının ‘denetim ve düzenleme’ ile görevli olduğu bir alanda piyasanın işleyişine yapılan müdahale tedirginlik yarattı.

Serbest piyasaya kayyum
Karar
16

Adalet Bakanı Akın Gürlek, ‘beyaz et’ sektöründe piyasa işleyişini bozduğu ve haksız fiyat artışlarına neden olduğu gerekçesiyle Türkiye'nin tanınan markaları Banvit, Akpiliç, Bakpiliç, Aspiliç, Bupiliç, Erpiliç, Gedik Pazarlama, Hastavuk, Keskinoğlu, Şenpiliç, Orvital, Aypi ve Lezita'ya operasyon düzenlendiğini açıkladı. 32 yönetici gözaltına alınırken, şirketlere de kayyum atandı. Adalet, İçişleri, Ticaret ve Maliye Bakanlığı'nın işbirliğinde yapılan operasyonda vatandaşların makul fiyatlarla gıdaya ulaşmasının devletin öncelikli sorumluluğu olduğu vurgusu yapıldı.

TAVUK FİYATLARINDAKİ ARTIŞ GIDANIN ALTINDA

iyasalarda deprem etkisi yaratan operasyona ekonomi çevrelerinden eleştiri geldi. Uğur Gürses: Piyasa işleyişini bozduklarını Rekabet Kurumu anlayamamış mı? İnan Mutlu: Kayyum atanan şirketler Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşu arasında. Artışların çok daha yüksek olduğu kırmızı et sektörüne operasyon yok. Ayrıca uzun süredir tavuk fiyatlarındaki artış, gıda fiyat artışının ciddi altında. İris Cibre: Banvit’in brüt kâr marjı yüzde eksi 2,75 seviyesinde. Ali Ekber Yıldırım: Firmalar 2025'te fiyatlarını düşürdü, 2026’daki zam oranları ise yüzde 11 civarında.

1306krt01a-tum.jpg

BEYAZ ET SEKTÖRÜNE ‘FAHİŞ FİYAT’ KAYYUMU

Piyasa düzenini bozduğu, haksız fiyat artışlarına yol açtığı ve tüketicileri mağdur ettiği değerlendirilen beyaz et sektörünün devlerine 8 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Bu kapsamda yönetici olan 32 şüpheli hakkında işlem yapılırken, 13 şirkete ise denetim kayyımı atandı. Aralarında Banvit, Şenpiliç, Erpiliç, Keskinoğlu ve Lezita gibi tüketicilerin sıklıkla tercih ettiği markaların yer alması geniş yankı uyandırdı.

Beyaz et sektöründe piyasa işleyişini bozduğu, haksız fiyat artışlarına neden olduğu ve tüketicileri mağdur ettiği değerlendirilen eylemlere yönelik 8 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında 32 şüpheli hakkında gözaltı, arama ve el koyma işlemleri gerçekleştirildi. Yetkililerden yapılan açıklamada, soruşturmanın temel amacının tüketicilerin temel gıda ürünlerine adil fiyatlarla ulaşmasını sağlamak ve piyasadaki rekabet ortamını korumak olduğu belirtildi. Operasyonun İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yürütüldüğü, süreçte Rekabet Kurumu, Piyasa Gözetimi ve Denetimi Genel Müdürlüğü ile Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) da destek verdiği ifade edildi. Soruşturma kapsamında sektörün önde gelen firmalarının da aralarında bulunduğu 13 şirkete denetim kayyımı atandı. Kararın, beyaz et üretimi ve dağıtımında herhangi bir aksama yaşanmaması, temel gıda tedarik zincirinin korunması ve ticari faaliyetlerin hukuka uygun, şeffaf ve denetlenebilir şekilde sürdürülmesi amacıyla alındığı bildirildi. Denetim kayyımı atanan şirketler arasında Banvit, Akpiliç, Bakpiliç, Aspiliç, Bupiliç, Erpiliç, Gedik Pazarlama, Hastavuk, Keskinoğlu, Şenpiliç, Orvital, Aypi ve Lezita yer aldı. Türkiye’nin beyaz et sektöründe önemli paya sahip bu şirketlere yönelik alınan karar, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

TAVUK DEVLERİNİN YÖNETİCİLERİ GÖZALTINDA

Öte yandan soruşturma kapsamında gözaltına alınan isimler de netleşti. Banvit CEO’su Tolga Gündüz, Gedik Pazarlama Müdürü Nihat Özbey, Keskinoğlu Yönetim Kurulu Üyesi Özer Matlı, Şenpiliç Finansman Yöneticisi Zeynep Çiçek, Orvital Yönetim Kurulu Başkanı Batuhan Tiryakioğlu, Lezita Yönetim Kurulu Üyesi Ergun Abalıoğlu ve Lezita Genel Müdür Yardımcısı Muammer Harmancı’nın da gözaltına alınanlar arasında bulunduğu öğrenildi. Açıklamada, vatandaşların temel gıda ürünlerine güvenli, erişilebilir ve makul fiyatlarla ulaşmasının devletin öncelikli sorumluluklarından biri olduğu vurgulandı. Bu kapsamda Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın koordinasyon içinde hareket ettiği kaydedildi. Yetkililer, piyasa düzenini bozmaya yönelik girişimlere karşı hukuki sürecin kararlılıkla sürdürüleceğini belirterek, tüketicilerin ekonomik haklarını zedeleyen ve haksız kazanç elde etmeye yönelik hiçbir usulsüzlüğe izin verilmeyeceğinin altını çizdi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın çok yönlü olarak devam ettiği, elde edilecek yeni bulgular doğrultusunda dosyada yeni işlemlerin yapılabileceği bildirildi.

‘BU ORTAMDA YABANCI YATIRIMCI BEKLEMEK ZOR’

Operasyona ekonomi çevrelerinden de eleştiriler geldi. Ekonomist Uğur Gürses, “Piyasa işleyişini bozduklarını Rekabet Kurumu anlayamamış mı?” diye sordu. Ekonomist İnan Mutlu ise kayyım atanan şirketlerin Türkiye’nin en büyük 500 sanayi kuruluşları arasında yer aldığını hatırlatarak, “Şirketler sıra hiç kendilerine gelmeyecek sanıyorlardı. Fahiş fiyat artışı nedeniyle beyaz et sektörüne operasyon yapılıyor. Oysaki artışların çok daha yüksek olduğu kırmızı et sektörüne operasyon yok. Keza uzun süredir tavuk fiyatlarındaki artış, gıda fiyat artışının ciddi altında” değerlendirmesinde bulundu. Finansal piyasalar uzmanı İris Cibre, “Denetim ve ceza mekanizması bence Rekabet Kurulu’nda olmalı ama yeterince aktif değiller demek ki. Halka açık olduğu için Banvit’in bilançosuna baktım. Şirketin brüt kâr marjı yüzde eksi 2,75 seviyesinde” dedi. Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım da sektör temsilcilerinin operasyon karşısında şaşkın olduğunu belirterek, “Bu operasyonun neden yapıldığını tam olarak bilmiyorlar. Zamlar söyleniyor ancak firmalar 2025 yılında fiyatlarını düşürdü, 2026’daki zam oranları ise yüzde 11 civarında” dedi. Gazeteci Barış Soydan ise Banvit’in küresel ölçekte faaliyet gösteren Brezilya sermayeli bir grubun bünyesinde bulunduğunu hatırlatarak, “Yabancı yatırımcı neden gelmiyor diye sorulan bir ortamda Banvit’e kayyım atanırken çok güçlü bir neden olması gerek. Detaylı biçimde açıklanmalı” ifadelerini kullandı.

‘MÜLK GÜVENCESİNİN OLMADIĞI YERDE REFAH OLMAZ’

Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, özel şirketlere yönelik kayyım uygulamalarını eleştirerek, mülkiyet hakkı ve hukuki öngörülebilirliğin korunması gerektiğini söyledi. Davutoğlu, “Devletin görevi servet dağıtmak değil, adaleti sağlamaktır! İthalat üzerinden kurulan rant düzenine yıllardır göz yumanların, bugün özel şirketlere kayyım atayarak ‘kamu yararı’ söylemine sığınması inandırıcı değildir. Gıda güvenliğini bahane ederek yeni servet transferlerinin önü açılmamalıdır. Gerçek mücadele istiyorsanız; denetleyin, cezalandırın, kartelleri dağıtın, rekabeti koruyun! Ama mülkiyet hakkını hedef alan, hukuki öngörülebilirliği yok eden kayyım politikalarıyla ekonomiyi daha da kırılgan hâle getirmeyin. Hukukun olmadığı yerde yatırım olmaz. Mülk güvencesinin olmadığı yerde refah olmaz” ifadelerini kullandı.

SİZ KOVBOY DEĞİLSİNİZ, BURASI DA TEKSAS DEĞİL’

İyi Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ise, “Vatandaş uygun fiyata beyaz et alabilsin diye atılması gereken adımlar vardı. Hepsini sıraladık. Kulak asmadınız. Yanlışlarınızla hem koca bir sektörü hem de vatandaşı mağdur ettiniz. Şimdi bu uygulamalarınızla; Üretici zarar edecek, vatandaş beyaz eti daha pahalıya alacak. Ve bugün, ‘Mülkiyet Hakkı’nı çiğneyen tavrınızla, çok daha büyük bir krize kapı aralıyorsunuz. Haklıyı haksızı ayırmaya itirazımız yok. Ancak; Türk Devlet geleneğinde mülkiyet hakkına saygı esastır. Siz kovboy değilsiniz, burası da Teksas değil” diye konuştu.

Kaynağa Git

İlgili Haberler