ABD ve İran arasında 107 günlük savaşı bitiren tarihi çerçeve anlaşması, Washington'da eşi benzeri görülmemiş bir iç hesaplaşmanın fitilini ateşledi. Axios'un ele geçirdiği istihbarat raporlarına göre, CIA Direktörü John Ratcliffe, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran'ın nükleer taahhütleri konusunda Başkan Trump ile ters düştü.
Axios'un ele geçirdiği istihbarat raporlarına göre, ABD ve İran 107 günlük savaşın ardından Hürmüz Boğazı'nın açılmasını ve Lübnan dahil tüm cephelerde ateşkesin 60 gün uzatılmasını öngören tarihi bir çerçeve anlaşmasına vardı. Ancak iddialara göre CIA ve bazı bakanlar İran'ın nükleer taahhütleri konusunda Başkan Trump ile ters düştü. Süreç artık geri dönülemez bir yola girdi ve anlaşma oldu bittiye getirildi.
"TAHRAN TEHDİTLE KAZANDI"
Anlaşmanın tamamlandığını kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden hararetli bir dille duyuran ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz geçişlere açılması talimatını verdiğini belirterek dünya gemilerine motorlarını çalıştırma çağrısı yapmıştu. Madalyonun Tahran arkasındaki yüzünde ise İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Gharibabadi, Pazar günü İsrail'in Beyrut'u vurmasıyla gerilen atmosferde askeri güçlerinin nükleer metne son şeklini verme konusunda baskı unsuru olduğunu itiraf etti.
Savaş öncesi dünya enerji arzının yüzde 20'sini taşıyan boğazın fiziki olarak tamamen açılması, bölgedeki mayınların temizlenmesi ve altyapı onarımlarının ardından netlik kazanacak.
CIA VE BAKANLAR TRUMP'A KARŞI CEPHE ALDI
Zafer çığlıklarının arkasında ise Washington ciddi bir iç hesaplaşmayla çalkalanıyor. Beyaz Saray'daki üst düzey toplantıların perde arkasından sızan bilgilere göre, CIA Direktörü John Ratcliffe toplanan istihbarat verileri ışığında İran'ın nükleer tavizler verme niyetine dair Başkan Trump’a açıkça şüphelerini iletti. Görüşmelerde Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth mutabakat metnine karşı şahin bir direnç gösterirken, Başkan Yardımcısı JD Vance ile özel elçiler Jared Kushner ve Steve Witkoff anlaşmanın en büyük savunucuları olarak öne çıktı. İstihbarat raporları, İranlı yetkililerin kendi aralarındaki konuşmalar ile arabuluculara sundukları vaatlerin birbiriyle çeliştiği iddia edildi.
Müzakerelerin en çok tartışılan ekonomik ayağını ise İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve ülkenin yeniden inşası için öngörülen 300 milyar dolarlık devasa fon oluşturuyor. ABD kanadı bu fonların teslimini tamamen İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını imha etmesi ve nükleer programını dondurması şartına bağlayarak bir "performansa dayalı ödeme" modeli geliştirdi. Önümüzdeki iki ila üç hafta içinde Tahran’ın samimiyetinin test edileceğini belirten yetkililer, aksi takdirde sürecin tek taraflı askıya alınacağını vurgularken, Amerikan muhalefeti ve İsrail kanadı bu 60 günlük sürede İran'ın nükleer silaha giden yolda zaman kazandığını iddia ediyor.
Beyaz Saray yetkilisi, "Başkan Trump herhangi bir konu hakkında tüm görüşleri dinler ancak herkes nihai karar vericinin kendisi olduğunu bilir. Bu mutabakat zaptı, İran'ın asla nükleer silaha sahip olmamasını, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu elinde tutmamasını ve dünyanın enerji arzını rehin almamasını sağlayarak, yönetimin uzun süredir dile getirdiği tüm kırmızı çizgileri karşılıyor,” diyen yetkili, Trump'ın yalnızca “iyi” bir nihai anlaşmayı kabul edeceğini de ekledi.
Pazar günü imzalanan mutabakat zaptının nükleer unsurları, tarafların önümüzdeki 60 gün içinde daha ayrıntılı bir nükleer anlaşmaya varmasına bağlı.
