Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı 360 nüfuslu Bektaş Köyü'nde kadınların hazırladığı geleneksel ürünler, kurdukları kooperatifle satışa sunuluyor. Köyde yaşayan 17 kadın, el emeklerini kazanca dönüştürmek, kırsal üretimi desteklemek, kültürel mirası korumak ve sürdürülebilir ekonomik modeller geliştirmek amacıyla 2 yıl önce kooperatif kurdu. Bölgedeki 9 köyü kapsayan kooperatif, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yürütülen kırsal kalkınma projelerinden destek aldı. Kooperatif üyeleri, kuruluş süreci sonrası yerel kalkınma odaklı çalışmalar kapsamında teknik destek, eğitim ve görünürlük faaliyetlerinden yararlandı. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kırsal kalkınma, kadın kooperatifleri, yerel üretim ve sürdürülebilir tarım politikaları doğrultusunda da desteklenen üyeler, orman köylüsünün kalkınması, biyolojik çeşitlilik, tıbbi aromatik bitkiler ve kırsal üretim modelleri konusunda teknik işbirlikleri gerçekleştiriyor.
DESTEK ALIYORLAR
Küresel Çevre Fonu (GEF) destekli çalışmalara da katılan kadınlar, yerel ürünlerin katma değer kazanması, kadın üretiminin desteklenmesi ve doğa dostu üretim modelleri konusunda destek alıyor. Kooperatifte, domates salçasından tarhanaya, erişteden kuru baklaya kadar çok sayıda yöresel ürünler hazırlayan kadınlar, Ayvacık bölgesine ait geleneksel "katır tırnağı" reçelini yaparak satışa sunuyor. Ayrıca kooperatif bünyesinde kurulan kültürel miras atölyesiyle halı, kilim, ehram, çulluk ve bez dokuma gibi geleneksel kumaş üretimleri de kadınlar tarafından sürdürülüyor. Kadınlar tarafından imal edilen tüm ürünler internet sitesi ve sosyal medya platformları ile kooperatif binasında satılıyor.
ÜYESİ 25'E YÜKSELDİ
Bektaş Köyü Kadın Emeği Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Güldan Özkan, kooperatiflerinin 2 yıl önce kurulduğunu anlattı. Kooperatifin kurulum aşamasının 3 kişiyle başladığını, sonra 17 kadının bir araya geldiğini belirten Özkan, şu an 25 üyelerinin bulunduğunu söyledi. Özkan, kooperatifin gıda bölümünde reçel, tarhana, erişte ve birçok yöresel ürün imal ettiklerini dile getirerek, "Logolarımızda da katır tırnağı yer alıyor. Mevsimine göre salçalarımız var, baharat türlerimiz var. Defneler, rezeneler, kekikler, papatyalar toplanıyor, çay olarak üretim yapıyoruz. Ekmeğimizi kendimiz yapıyor ve burada satıyoruz. Yöresel kahvaltımıza da başladık" ifadelerini kullandı.
KÜLTÜR TURİZMİNE KATKI SAĞLIYORLAR
Kooperatifin kültürel miras projeleri danışmanı Esma Civcir de kooperatifin gıda üretim alanının faaliyete başlamasının ardından kültürel miras atölyesini hayata geçirdiklerini söyledi. Atölyede, Ayvacık yöresine ait kumaş ve halı dokumaları yapıldığını dile getiren Civcir, "Burası birinci derecede yeni ürün üretmenin yanında aynı zamanda da bir dönüşüm ve sıfır atık atölyesi. 'Sandık lekesi' var diye atılan kumaşlar, yeni çözümlerle, yeni tasarımlarla yeniden üretiliyor" dedi.
SANDIKTAN ÇIKAN ÜRÜNLER YENİDEN HAYAT BULUYOR
Kooperatif bünyesindeki kültürel miras atölyesine değinen Özkan, şöyle konuştu: "Burası halı ve mekikli kumaş dokumalar yapılan alan. Büyüklerimizin sandıktan çıkardıkları ürünler burada yeniden hayat buluyor. Babaannelerimizin şalvarlarını yastıklara, çantalara, cüzdanlara, hediyelik eşyalara çevirdik. Ben 45 senedir halı dokuyorum, çocukken öğrendim. Burada da öğrenmek isteyenler, merak edenler, halıyı, kültürel mirası sürdürmek isteyenler var. Onlara hocalık yapıp kooperatifimizde açacağımız kurslarda öğreteceğiz."
DOKUMAYI TERAPİYE DE DÖNÜŞTÜRDÜLER
Kooperatifte katma değerli üretim gerçekleştirildiğine dikkati çeken Esma Civcir şunları kaydetti: "Buradaki kültür turizmine katkı sağlıyoruz. Kültürel mirasımızın sürdürülebilirliği açısından burası bir dokuma akademisi haline geldi. Dokuma akademisinde kadın dokumacılarımız profesyonel olarak eğitime destek veriyor. İsteyen özel programdan katılabiliyor. İsteyen grup halinde gelebiliyor. İsteyen de tatil amaçlı bir ay bölgede kalıp, tatilini yapıp aynı zamanda da dokuma terapi eğitimini alarak hayatına yeni bir boyut kazandırabiliyor."
