Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları herkesi bunaltırken, anne adayları bu dönemi çok daha yoğun ve yorucu hissediyor. Hamileler, özellikle ödem ve güneş lekelerine çözüm önerilerini araştırıyor.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Güneş Topçu, Merve Kantarcı Çulha'nın sorularını yanıtlayarak; hamilelikte sıvı kaybından tansiyon düşüklüğüne, kalıcı güneş lekelerinden ayaklarda oluşan ödeme kadar merak edilen tüm kritik sorulara açıklık getirdi.
Güneş Topçu'nun yazın hamilelikte ödem ve güneş lekeleri için önerdiği çözümler röportajda...
Yaz sıcaklarından herkes daralıyor. Fakat hamileler biraz daha bu sıcağı fazla hissediyor, yoruluyor. Bunun sebebi nedir?
Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları herkesi zorlayabiliyor ancak hamilelik dönemindeki kadınlar sıcak havayı çok daha yoğun hissediyor. Bunun temel nedeni, gebelikte bazal metabolizma hızının artması ve vücudun hem anne hem de bebeğin ihtiyaçlarını karşılamak için daha fazla çalışması. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak özellikle sıcak günlerde anne adaylarının sıvı kaybı, tansiyon düşüklüğü, ödem ve güneş hassasiyeti konusunda daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyorum.
Anne adaylarının diğer bir yakındığı durum ise ödem. Bunun için önerileriniz neler?
Gebelikte hormonal değişimlere bağlı olarak zaten bir miktar sıvı tutulumu görülürken, aşırı sıcaklar damarların genişlemesine neden olarak ödemi artırabiliyor. Özellikle ayaklarda, bileklerde ve ellerde şişlik yaz aylarında daha belirgin hale geliyor.
Bu dönemde alınabilecek en temel önlemler şunlardır:
* Gün boyunca düzenli su tüketmek
* Uzun süre ayakta kalmamak
* Çok dar kıyafetlerden kaçınmak
* Tuz tüketimini abartmamak
* Bacakları gün içinde kısa sürelerle yukarı kaldırmak
* Hafif tempolu yürüyüş yapmak
* Serin ve iyi havalandırılmış ortamlarda bulunmak
Sıcakların etkisi nasıl oluyor?
Özellikle öğle saatlerinde uzun süre güneş altında kalmak anne adayında tansiyon düşüklüğü, halsizlik ve sıcak çarpması riskini artırabilir. Vücut ısısının aşırı yükselmesi hem anne hem de bebek açısından istenmeyen bir durumdur. Bu nedenle ince, pamuklu ve açık renkli kıyafetler tercih edilmeli; mümkün olduğunca gölgede kalınmalıdır.
Yaz aylarında hamileler nasıl beslenmeli?
Sıcak hava iştahı azaltabiliyor. Ancak gebelikte "iki kişilik yemek" değil, kaliteli ve dengeli beslenmek önemlidir. Anne adayları yaz döneminde hem mideyi yormayan hem de bebeğin gelişimini destekleyen öğünlere yönelmelidir.
İdeal bir yaz beslenmesinde:
* Taze sebze yemekleri
* Zeytinyağlılar
* Yoğurtlu öğünler
* Izgara balık veya tavuk
* Mevsim meyveleri
* Tam tahıllı hafif kahvaltılar
* Ara öğünlerde ceviz, badem gibi sağlıklı atıştırmalıklar ön plana çıkmalıdır.
Kızartmalar, aşırı yağlı yiyecekler ve yoğun şerbetli tatlılar sıcak havalarda mide şikâyetlerini artırabilir. Bunun yerine küçük porsiyonlar halinde ama sık aralıklarla beslenmek daha konforlu bir gebelik süreci sağlar.
Sadece su içmek yeterli mi?
Sadece su değil, mineral dengesi de önemli.
Yazın terleme ile birlikte sadece su değil, mineral kaybı da yaşanır. Bu nedenle sıvı tüketiminde çeşitlilik önem taşır.
Gebelikte sağlıklı içecek önerileriniz neler?
Su: Vücut ısısını dengeler, ödem ve kabızlığı azaltmaya yardımcı olur. Günlük ortalama 3 litre tüketilmeli.
Ayran: Kalsiyum ve protein desteği sağlar. Az tuzlu tercih edilmeli
Kefir: Probiyotik etkisiyle sindirimi destekler. Günlük 1 bardak yeterli olabilir
Süt: Kemik gelişimi için önemli kalsiyum kaynağıdır. Laktoz hassasiyetinde laktozsuz seçenek tercih edilebilir.
Şekersiz ev yapımı komposto: Mineral ve sıvı desteği sağlar. İlave şeker eklenmemeli.
Maden suyu: Magnezyum ve mineral desteği sunabilir. Fazla tüketilmemeli, hekime danışılmalı.
Taze limonlu su: Ferahlatıcıdır, sıvı tüketimini kolaylaştırır. Fazla limon mide hassasiyetini artırabilir.
Soğuk naneli su: Yaz aylarında serinletici etki sağlar. Şeker eklenmemeli
Taze sıkılmış meyve suyu: Vitamin desteği sağlar. Ölçülü tüketilmeli, lif kaybı nedeniyle aşırıya kaçılmamalı
Ihlamur veya rezene çayı: Rahatlatıcı ve sindirimi destekleyici olabilir. Bitki çayları mutlaka ölçülü tüketilmeli.
Gebelikte kaçınılması gereken içecekler neler?
* Enerji içecekleri
* Alkol
* Fazla kafein içeren kahveler
* Gazlı ve aşırı şekerli içecekler
* Hazır meyve suları
* Bilinmeyen bitkisel karışım çaylar
Gebelikte güneş lekelerine karşı ne önerirsiniz?
Hamilelikte artan östrojen ve progesteron hormonları cildi güneşe karşı daha hassas hale getirir. Bu nedenle yüzde özellikle alın, yanak ve dudak üstünde "gebelik maskesi" olarak bilinen koyu lekeler oluşabilir.
Anne adayları güneş koruyucu seçerken:
* Mineral filtreli
* Çinko oksit veya titanyum dioksit içeren
* Yüksek koruma faktörlü (SPF 50+)
*Parfümsüz ve hassas ciltlere uygun ürünleri tercih etmelidir.
Sadece güneş kremi yeterli olur mu?
Güneşten korunmada sadece krem yeterli değildir. Geniş kenarlı şapka, UV korumalı gözlük ve ince uzun kollu kıyafetler de önemli destek sağlar.
Özellikle saat 11.00 ile 16.00 arası güneş ışınlarının en dik geldiği dönemdir ve anne adayları için adeta "kırmızı hat" kabul edilmelidir. Mecbur kalmadıkça bu saatlerde dışarı çıkılmaması önerilir.
