ABD'de bir federal yargıç, Trump yönetiminin yüksek nitelikli yabancı çalışanları işe almak isteyen işverenlerden 100 bin dolar ücret alınmasına yönelik planını durdurdu. Mahkeme, söz konusu uygulamanın yetkisiz bir vergi niteliği taşıdığına hükmetti.
Uygulama, Eylül 2025'te Başkanlık Kararnamesi ile duyurulmuş ve özellikle etkilenecek çalışanları konusunda endişe duyan şirketlerin de aralarında bulunduğu geniş kesimlerden tepki çekmişti.
Obama döneminde ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri Direktörü olarak görev yapan ve halen Seyfarth hukuk bürosunda ortak olan Leon Rodriguez, Beyaz Saray'ın ücretin mevcut vize sahiplerini kapsamayacağı yönündeki güvencelerine rağmen belirsizliğin sürdüğünü belirterek, bazı işverenlerin H-1B vizesi sahiplerine "durum netleşene kadar yurt dışına çıkmamalarını" tavsiye ettiğini söylemişti.
ABD Bölge Yargıcı Leo Sorokin, kararında yönetimin Kongre'yi devre dışı bırakarak yürütme yetkisini aştığını belirtti. Ücret uygulamasının, ABD şirketlerinin uzmanlık gerektiren alanlarda yabancı profesyoneller istihdam etmesine olanak sağlayan H-1B vize programına yapılan başvuruları hedef aldığı ifade edildi.
Mahkeme kararında, bu tür bir mali yükümlülüğün ancak Kongre'nin açık onayıyla yürürlüğe konulabileceği vurgulanarak başkanlık yetkilerinin anayasal sınırlarına dikkat çekildi.
Hukuki itirazlar ve emsal kararlar
Karar, uygulamaya karşı dava açan birçok eyalet için önemli bir hukuki zafer olarak değerlendirildi. Davacılar, yüksek ücretin özellikle devlet üniversiteleri ve kamu destekli sağlık kuruluşları gibi uluslararası uzmanlara ihtiyaç duyan kurumların personel alımını ciddi şekilde sekteye uğratacağını savundu.
Yargıç Sorokin, kararında ABD Yüksek Mahkemesi'nin daha önce verdiği iki önemli karara atıfta bulundu. Bunlardan biri, bireysel sigorta yükümlülüğünü vergi olarak değerlendirerek Sağlık Reformu Yasası'nı onaylayan karar olurken, daha yakın tarihli bir karar ise Kongre onayı olmadan geniş kapsamlı gümrük tarifeleri uygulanamayacağına hükmetmişti.
Karar, Trump yönetiminin ekonomi politikalarına yönelik yargı süreçlerine bir yenisini ekledi. Beyaz Saray ve Adalet Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
Beyaz Saray kararı temyize götürecek
Beyaz Saray, karara itiraz edeceğini açıkladı.
Beyaz Saray Sözcüsü Taylor Rogers, Politico'ya yaptığı açıklamada, "H-1B programı onlarca yıldır kötüye kullanılıyor ve Başkan Trump bunu düzeltmek için nihayet harekete geçti. Washington'daki bir federal yargıç daha önce neredeyse aynı içerikteki bir düzenlemeyi onaylamıştı. Yönetim, bu kararın temyizde bozulacağından emin" ifadelerini kullandı.
Sorokin'in kararı, yaklaşık altı ay önce Washington DC'deki bir federal yargıcın benzer bir başkanlık düzenlemesini destekleyen kararından ayrılıyor. Ancak söz konusu karar, Yüksek Mahkeme'nin şubat ayında vergilendirme konusunda yürütmenin yetkilerini sınırlandıran emsal niteliğindeki kararından önce verilmişti. Sorokin de mevcut davada bu kararı gerekçeleri arasında gösterdi.
H-1B vize programı nedir?
Mevcut yapısıyla 1990 yılında oluşturulan H-1B vize programı kapsamında her yıl en fazla 85 bin vize veriliyor. Bu kontenjanın 20 bini ileri düzey akademik dereceye sahip başvuru sahiplerine ayrılırken, yükseköğretim kurumları ve kâr amacı gütmeyen araştırma kuruluşları yıllık kota uygulamasından muaf tutuluyor.
Program, uzun süredir ABD Başkanı Donald Trump tarafından eleştiriliyor. Trump, programın Amerikalı çalışanların iş fırsatlarını olumsuz etkilediğini savunuyor.
Trump daha önce yaptığı açıklamada, "H-1B programındaki suistimaller, Amerikalıların bilim ve teknoloji alanlarında kariyer yapmasını caydırarak ulusal güvenlik tehdidi oluşturuyor ve ABD'nin bu alanlardaki liderliğini riske atıyor" ifadelerini kullanmıştı.
