NIQ (NielsenIQ + GfK) Türkiye Genel Müdürü Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika & Hindistan E-Ticaret Bölge Başkan Yardımcısı Didem Şekerel Erdoğan, bu dönüşüme dikkat çekerek, “Ticaret artık sadece bağımsız kanalların toplamı olmaktan çıkıp, veri, içerik, ödeme ve lojistiğin birleştiği entegre bir ekosistem haline geliyor. Bu yeni düzende markalar ve perakendeciler, teknoloji, medya ve veri şirketleri gibi hareket etmek zorunda” dedi.
Raporun sonuçları, özellikle Türkiye’nin de içinde bulunduğu Doğu Avrupa ve Orta Doğu & Afrika (MEA) bölgelerinin bu dönüşümün merkezinde yer aldığını gösteriyor. Her iki bölgede de sosyal ticaret, hızlı ticaret (verilen siparişlerin genellikle 10 ila 30 dakika gibi çok kısa bir süre içinde müşterinin kapısına teslim edilmesini hedefleyen, hız odaklı bir e-ticaret modeli), fintech çözümleri ve yapay zeka destekli alışveriş deneyimleri hızla yaygınlaşıyor. Doğu Avrupa’da e-ticaret çift haneli büyümesini sürdürürken, Orta Doğu & Afrika bölgesi özellikle Körfez ülkelerinde güçlü performans sergiliyor. Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) e-ticaret yüzde 10 büyürken, Suudi Arabistan’da bu oran yüzde 55’e ulaştı.
Sosyal medya üzerinden alışveriş trendi yükselişte
NielsenIQ’nun “The Commerce Revolution: Where East Meets West” başlıklı yeni küresel raporu, canlı ticaret, sosyal ticaret ve hızlı ticaret kanallarının global dijital büyümenin temel itici güçleri haline geldiğini ortaya koyuyor.
Rapor, ticarette büyümenin artık kanal sayısının artırılmasından değil, farklı kanalların entegre bir şekilde yönetilmesinden geçtiğine işaret ediyor. Canlı ticaret, sosyal ticaret ve hızlı ticaret; ürün keşfi, satın alma ve teslimat süreçlerini bir araya getirerek tüketicilere bütünleşik bir alışveriş deneyimi sunuyor.
Keşif odaklı ticaret, ana akım haline geliyor
Tüketicilerin yeni ürünleri keşfetme alışkanlıklarında da önemli bir dönüşüm yaşanıyor. Didem Şekerel Erdoğan bu dönüşümü şöyle açıkladı; “Keşif odaklı ticaret (Kullanıcıların belirli bir ürün arama niyeti olmadan, sosyal medya, içerikler veya kişiselleştirilmiş öneriler aracılığıyla ürünleri ‘keşfedip’ satın aldığı bir alışveriş modeli) ana akım haline geliyor”
Asya-Pasifik bölgesinde tüketicilerin yaklaşık yüzde 60’ı bu kanallar üzerinden alışveriş yaparken, Doğu Avrupa’da tüketicilerin yüzde 31’i ve Orta Doğu ve Afrika’da yüzde 67’si dijital platformlar aracılığıyla düzenli olarak yeni ürün keşfediyor.
Tüketici, siparişlerinin 30 dakikadan kısa sürede teslim edilmesini bekliyor
Hızlı ticaretin beklentileri yeniden tanımladığını gösteren rapora göre, Doğu Avrupa’daki tüketicilerin yüzde 47’si siparişlerinin 30 dakikanın altında teslim edilmesini talep ederken, Orta Doğu ve Afrika bölgesinde bu oran yüzde 80’e ulaşıyor.
Perakende medyası da küresel ölçekte büyümesini sürdürüyor
Perakende medyası pazarı 2025 yılında 184 milyar dolar büyüklüğe ulaşırken, mevcut ağların sayısı 270’i aştı. Didem Şekerel Erdoğan, Doğu Avrupa'nın mobil öncelikli tüketici davranışları, hızlı ve sosyal ticaretin yaygınlaşması ile gelişmiş fintech ve Perakende Medya Ağı (RMN) ekosistemlerinin etkisiyle, Doğu'nun dijital ticaret inovasyonları ile Batı'nın perakende ve reklam modellerinin kesişim noktasında öncü bir konumda yer aldığını ifade etti.
Yapay zeka destekli alışveriş, tüketici davranışlarını dönüştürüyor
Rapor ayrıca, ödeme, teslimat ve pazar yeri hizmetlerini tek platformda birleştiren süper app’lerin ticaretin geleceğini şekillendirdiğini ortaya koyuyor. Asya Pasifik bölgesi global e-ticaretin yüzde 55’ini oluştururken, Orta Doğu ve Afrika ve Doğu Avrupa’da ödeme, teslimat ve pazaryeri entegrasyonları hız kazanıyor. Yapay zeka destekli alışveriş deneyimleri de tüketici davranışlarını dönüştürüyor. Otonom ticaret olarak tanımlanan bu yeni modelde, yapay zeka tabanlı sistemler tüketiciler adına ürün keşfi ve satın alma süreçlerini üstlenmeye başlıyor. Doğu Avrupa’da tüketicilerin yüzde 40’ı yapay zeka destekli alışverişe açık olduğunu belirtirken, Orta Doğu ve Afrika bölgesinde bu oran yaklaşık üçte iki seviyesine ulaşıyor.
NielsenIQ, Commerce Lab’i hayata geçirdi
Ticaretin nasıl evrildiğini anlamanın kritik önemine dikkat çeken NielsenIQ, yakın zamanda ticaretin yeni neslini şekillendiren veri ve ölçüm zorluklarını çözmeye odaklanan yeni girişimi Commerce Lab’i hayata geçirdiğini duyurdu. Bu girişim, NielsenIQ’nun ticaretin nasıl ölçüldüğünü, doğrulandığını ve giderek daha fazla otomatikleşen bir dünyada nasıl ölçeklendirildiğini yeniden tanımlamaya yönelik daha geniş stratejisinin bir parçasını oluşturuyor.
