Almanya ve Polonya, Rusya ile yaşanan yüksek gerilim ve ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını kısmen azaltma değerlendirmelerinin yarattığı belirsizlik döneminde, Avrupa askeri işbirliğini güçlendirmek amacıyla çarşamba günü yeni bir savunma anlaşması imzalayacak. İki komşu ülke arasındaki ilişkiler, 2022'de Rusya Ukrayna savaşının başlaması ve Polonya'da 2023 yılında liberal bir hükümetin başa gelmesiyle birlikte son yıllarda daha pragmatik bir boyuta ulaştı. ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını geri çekme ihtimaline karşı Polonya, büyük Avrupalı müttefiklerin kıtanın doğu kanadını savunmada daha fazla rol üstlenmesini isterken; onlarca yıllık ihmalin ardından ordusunu (Bundeswehr) yeniden canlandırmak isteyen Almanya ise NATO'nun Avrupa kanadındaki en güçlü konvansiyonel orduyu kurma hedefinde kendine ortaklar arıyor.
ANLAŞMADA NELER VAR?
İmzalanacak olan savunma anlaşması, Baltık Denizi bölgesinin korunmasına yönelik planları, askeri hareketlilik ile altyapı, siber savunma ve yeni teknolojiler konusundaki işbirliği detaylarını içeriyor. Söz konusu anlaşma NATO ve Avrupa Birliği kurucu antlaşmalarındaki karşılıklı savunma yükümlülüklerini yeniden teyit etse de, Fransa ve Birleşik Krallık ile yapılan ikili siyasi anlaşmalardan farklı olarak bakanlıklar arası pratik askeri işbirliğine odaklanıyor ve siyasi bir karşılıklı savunma deklarasyonu barındırmıyor.
İÇ SİYASET VE TAZMİNAT BASKISI
Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, Almanya ile neden Fransa veya İngiltere tarzı büyük bir siyasi anlaşma imzalanmadığı sorusuna, ulusal-muhafazakar Hukuk ve Adalet Partisi'nin desteğiyle başa gelen Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin buna asla izin vermeyeceğini belirterek, böyle bir anlaşma imzalanması durumunda ülkede kıyametin kopacağını ifade etti. Hukuk ve Adalet Partisi iktidardayken, İkinci Dünya Savaşı işgali nedeniyle Almanya'dan 1,3 trilyon dolar tazminat talep etmiş ve Berlin bu talebi reddetmişti. Gelecek yıl yapılacak genel seçimler öncesinde bu konunun yeniden gündeme gelmesi beklenirken, Başbakan Donald Tusk'ın kendisi de hayatta kalan işgal kurbanları için Almanya'nın daha hızlı tazminat ödemesini talep ediyor.
Öte yandan Polonya'nın artan önemine rağmen Almanya, Ukrayna veya İran gibi büyük kararları Fransa ve İngiltere ile almayı tercih ediyor. Nitekim 7 Haziran'da Londra'da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'yi ağırlayan bu üç Batı Avrupa ülkesi, Rusya ile gelecekte yapılacak olası barış müzakerelerini görüştü. Tusk, bu görüşmenin ardından Alman Şansölyesi Friedrich Merz'e şikayette bulunarak Polonya'nın Ukrayna ve bölgenin geleceğine yönelik tartışmaların parçası olması gerektiğini, katılımı olmadan yapılan hiçbir düzenlemeye saygı duymayacaklarını ve bunların kendilerini bağlamayacağını vurguladı.
