Akıllı telefon ya da laptop almak isteyenler sonbaharda daha yüksek etiketlerle karşılaşabilir mi?
İngiltere'nin en büyük tüketici elektroniği perakendecisi Currys, yılın ilerleyen dönemine dikkat çekti. Şirketin Üst Yöneticisi Alex Baldock, küresel bellek çipi kıtlığının elektronik ürünlerde fiyat artışı yaratacağını söyledi.
Baldock’a göre yapay zeka ve veri merkezleri silikon arzının büyük bölümünü çekiyor. Akıllı telefonlar, laptoplar ve diğer tüketici elektroniği ürünleri için daha az kaynak kalıyor. Fiyat baskısı da tam olarak buradan doğuyor.
Currys, yıllık sonuçlarını açıklarken aynı uyarıyı öne çıkardı. Şirket, arz tarafındaki sıkışmanın stok sorunları da yaratabileceğini belirtti. Baldock, fiyat artışlarının büyüklüğünü hesaplamak için erken olduğunu söyledi.
Çip kıtlığı tüketici elektroniğini sıkıştırıyor
Çip kıtlığı artık yalnızca üreticilerin sorunu değil. Perakendeciler de tedarik zincirindeki gerilimi fiyat etiketlerinde hissetmeye hazırlanıyor.
Baldock, yapay zeka yatırımlarının ve veri merkezlerinin arzı zorladığını belirtti. Bellek çipleri, büyük teknoloji altyapılarının temel girdileri arasında yer alıyor. Talep artınca tüketici elektroniği üreticileri daha dar alanla karşılaşıyor.
Currys, bilgisayar ve cep telefonu tarafında hazırlık yaptığını söylüyor. Şirket, tedariki öne çekerek en az eylül ayına kadar güvence sağladığını belirtiyor. Ancak sonbahar sonrası tablo daha belirsiz görünüyor.
Elektronik ürünlerde fiyat artışı yeni bir risk değil. Pandemi dönemindeki yarı iletken sıkıntısı benzer sonuçlar doğurmuştu. Otomotivden oyun konsollarına kadar birçok sektör arz darboğazı yaşamıştı.
Yeni baskı farklı bir kaynaktan geliyor. Yapay zeka sunucuları ve veri merkezleri bellek çiplerine yoğun talep yaratıyor. Tüketici tarafı ise aynı tedarik havuzundan pay almaya çalışıyor.
Avrupa çipte dışa bağımlılık baskısı yaşıyor
Currys’in uyarısı daha geniş bir tartışmayla aynı döneme denk geldi. Avrupa Birliği destekli bir rapor, Avrupa çip sanayisindeki kırılganlıklara dikkat çekti.
Raporda Çin’in ihracat kontrolleri önemli riskler arasında yer aldı. ABD teknolojisine bağımlılık da Avrupa için ayrı bir sorun olarak gösterildi. Yapısal zayıflıklar ise sektörün rekabet gücünü sınırlıyor.
Avrupa Birliği Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü ile Institut Montaigne raporda ortak bir tablo çizdi. Avrupa, yerli tedariki hızla güçlendirmezse daha zorlu bir dönemle karşılaşabilir.
Kritik minerallerde Çin tekeli
Kritik mineraller ve mıknatıslar, Çin kaynaklı kontrollerin merkezinde bulunuyor. Tayvan Boğazı’nda yaşanabilecek bir çatışma da arz riski yaratıyor. Avrupa’nın ABD teknolojisine bağımlılığı ise stratejik alanı daraltıyor.
ASML gibi çip üretim ekipmanı şirketleri Avrupa için kritik görülüyor. Ancak ABD’nin ihracat kontrollerini genişletme ihtimali yeni bir belirsizlik oluşturuyor. Raporda enerji maliyetleri ve sermaye eksikliği de vurgulanıyor.
Avrupa Komisyonu, sektörü güçlendirmek için yeni adımlar arıyor. Chips Act 2.0 hazırlığı yerli üretimi ve talebi desteklemeyi amaçlıyor. Ancak kısa vadede tüketici elektroniği piyasası arz baskısını daha hızlı hissedebilir.
Currys güçlü kâr açıklasa da asıl soru tüketiciye dönüyor. Çip kıtlığı, telefon ve laptop fiyatlarını ne kadar yukarı taşıyacak? Cevap, yapay zeka veri merkezlerinin iştahına ve küresel tedarik zincirine bağlı olacak.
