Cambridge Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, önemli bir bileşeni tamamen yapay zekâ tarafından tasarlanan dünyanın ilk "evrensel" DNA aşısını geliştirdi ve bu aşı ilk kez insanlar üzerinde başarıyla test edildi!
VİRÜSLERİN EVRİMSEL "AŞİL TENDONU" BULUNDU!
Geleneksel aşıların en büyük sorunu, virüslerin sürekli mutasyona uğramasıdır. Virüs yeterince değiştiğinde eski aşılar çöp olur; bu yüzden her yıl yeni bir grip aşısına ya da güncellenmiş COVID enjeksiyonlarına ihtiyaç duyarız. Yapay zekâ, virüslerle olan bu bitmek bilmeyen kovalamacaya son veriyor.
Edinburgh Üniversitesi İmmünopatoloji Bölümü Başkanı Neil Mabbott durumu şöyle özetliyor: "Yapay zekâ, SARS, COVID-19 ve yarasalarda bulunan tüm koronavirüs ailesinin (sarbecovirüsler) binlerce yıllık genetik verilerini saniyeler içinde taradı. Virüslerin ne kadar mutasyon geçirirse geçirsin, evrimin asla dokunmadığı ve hep aynı kalan 'ortak ve kararlı' özelliklerini belirledi. İşte bu akıllı aşı, virüsün değişmeyen o kalbini hedef alıyor."
Edinburgh Üniversitesi İmmünopatoloji Bölümü Başkanı Neil Mabbott durumu şöyle özetliyor: "Yapay zekâ, SARS, COVID-19 ve yarasalarda bulunan tüm koronavirüs ailesinin (sarbecovirüsler) binlerce yıllık genetik verilerini saniyeler içinde taradı. Virüslerin ne kadar mutasyon geçirirse geçirsin, evrimin asla dokunmadığı ve hep aynı kalan 'ortak ve kararlı' özelliklerini belirledi. İşte bu akıllı aşı, virüsün değişmeyen o kalbini hedef alıyor."
Bu sayede aşı, sadece mevcut varyantları değil; henüz dünyada var olmamış, gelecekte hayvanlardan insanlara geçebilecek potansiyel pandemi virüslerini bile daha doğmadan etkisiz hale getirebiliyor.
NE İĞNE VAR NE ACI: YÜKSEK BASINÇLI SIVI JETİ!
Bu "akıllı" DNA aşısı, sadece biyolojik olarak değil, uygulama yöntemiyle de devrim yaratıyor. İğne korkusu olanlar için müjdeli haber: Bu aşıda iğne yok!
Acısız Enjeksiyon: Aşı, yüksek basınçlı mikroskobik bir sıvı jeti yardımıyla doğrudan deriden içeri püskürtülüyor. Ne bir iğne batması ne de sonrasında oluşan o bilindik kol ağrısı var.
Buzdolabı Çilesine Son: mRNA aşılarının aksine bu DNA aşısı son derece stabil. Özel, ultra soğuk aşırı gelişmiş derin dondurucular gerektirmiyor. Sıradan buzdolaplarında, hatta oda sıcaklığına yakın koşullarda bile bozulmadan taşınabiliyor. Bu da altyapısı zayıf olan yoksul ülkelerde kitlesel aşılamayı çocuk oyuncağı haline getiriyor.
Acısız Enjeksiyon: Aşı, yüksek basınçlı mikroskobik bir sıvı jeti yardımıyla doğrudan deriden içeri püskürtülüyor. Ne bir iğne batması ne de sonrasında oluşan o bilindik kol ağrısı var.
Buzdolabı Çilesine Son: mRNA aşılarının aksine bu DNA aşısı son derece stabil. Özel, ultra soğuk aşırı gelişmiş derin dondurucular gerektirmiyor. Sıradan buzdolaplarında, hatta oda sıcaklığına yakın koşullarda bile bozulmadan taşınabiliyor. Bu da altyapısı zayıf olan yoksul ülkelerde kitlesel aşılamayı çocuk oyuncağı haline getiriyor.
EBOLA ÖRNEĞİ: BU TEKNOLOJİYE NEDEN MUHTACIZ?
Geniş spektrumlu aşıların ne kadar hayati olduğunu anlamak için çok uzaklara bakmaya gerek yok. Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda'da yakın zamanda patlak veren Ebola salgını, mevcut aşılara tamamen direnç gösteren yeni bir virüs suşu (Bundibugyo) yüzünden yayıldı. Bilim insanları laboratuvarda sıfırdan aşı geliştirmek için zamanla yarışırken, yerel halk savunmasız kaldı. Yapay zekâ destekli evrensel bir aşı olsaydı, virüs daha mutasyon geçirdiği an sistem tarafından tanınacak ve salgın hiç başlamadan bitecekti.
İLK İNSAN TESTLERİ NE DİYOR?
Peki, insanlar üzerindeki ilk denemelerde ne oldu? Prof. Neil Mabbott’un aktardığı ilk klinik verilere göre sonuçlar son derece umut verici:
Güvenlik Testi Geçildi: Yapay zekânın tasarladığı aşı tamamen güvenli bulundu ve denek vücutları tarafından mükemmel şekilde tolere edildi.
Antikor Başarısı: Aşının, bağışıklık sistemini farklı virüs ailelerini tanıyıp yok edecek antikorlar üretmesi için başarıyla tetiklediği kanıtlandı.
Güvenlik Testi Geçildi: Yapay zekânın tasarladığı aşı tamamen güvenli bulundu ve denek vücutları tarafından mükemmel şekilde tolere edildi.
Antikor Başarısı: Aşının, bağışıklık sistemini farklı virüs ailelerini tanıyıp yok edecek antikorlar üretmesi için başarıyla tetiklediği kanıtlandı.
YOLUN HENÜZ NERESİNDEYİZ?
Bilim dünyası temkinli iyimserliğini koruyor. İlk testlerde elde edilen bağışıklık tepkisi şimdilik orta düzeyde (mütevazı) kaldı. Ayrıca bu korumanın ne kadar süreceği henüz tam olarak bilinmiyor.
Sonuç: Evrensel, iğnesiz ve yapay zekâlı bu aşının eczanelere ve hastanelere ulaşması için hâlâ birkaç yıllık büyük çaplı klinik test sürecine ihtiyaç var. Ancak insanlık virüslere karşı savaşı tamamen bitirmeye hiç olmadığı kadar yakın ve yapay zekâ bu sürece ışık hızı kazandırıyor!
