FETÖ'nün 15 Temmuz hain darbe girişiminin üzerinden 10 yıl geçti. Areda Survey'in 7-10 Temmuz 2026 tarihleri arasında Türkiye genelini temsil eden 1.100 kişinin katılımıyla gerçekleştirdiği "15 Temmuz'un 10. Yılı: Demokrasi, Güvenlik ve Toplumsal Hafıza Araştırması", toplumun demokrasiye, güvenliğe ve milli iradeye ilişkin yaklaşımını ortaya koydu.
Araştırmaya göre; katılımcıların yüzde 69,4'ü Türkiye'de artık bir darbe tehlikesi bulunmadığını düşünüyor. Darbe riski olduğunu ifade edenlerin oranı ise yüzde 30,6 olarak ölçüldü. Araştırma, 2019 yılından bu yana elde edilen verilerle karşılaştırıldığında darbe tehdidi algısının istikrarlı şekilde gerilediğini gösteriyor.
Olası bir darbe girişimi karşısında vatandaşların yüzde 72,7'si yeniden sokağa çıkarak tepki göstereceğini belirtirken, "Çıkmam" diyenlerin oranı yüzde 27,3'te kaldı. Son sekiz yılın verileri incelendiğinde ise darbelere karşı toplumsal direncin güçlü şekilde korunduğu dikkat çekiyor.
Araştırma sonuçları, darbe tehdidine yönelik algının azaldığını ancak FETÖ'nün oluşturduğu güvenlik riskine ilişkin hassasiyetin devam ettiğini ortaya koyuyor.
SOSYAL MEDYA DEZENFORMASYONU ÖNEMLİ RİSK
Araştırmada Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 15 Temmuz gecesindeki süreç yönetimi de değerlendirildi. Katılımcıların yüzde 85,2'si süreci başarılı buldu. Son üç yılda bu oranın istikrarlı şekilde yükseldiği görüldü.
15 Temmuz darbe girişiminin asıl faillerinin yakalandığını düşünenlerin oranı yüzde 44,7 olurken, katılımcıların yüzde 55,3'ü ise asıl faillerin henüz yakalanmadığını düşünüyor.
Katılımcıların yüzde 68,7'si FETÖ'nün Türkiye açısından hâlâ bir tehdit unsuru olduğunu ifade etti. Bu oranın 2021 ve 2024 verilerine göre arttığı görülürken, tehdidin sona erdiğini düşünenlerin oranı ise yüzde 31,3 olarak kaydedildi.
Araştırmada devletin 15 Temmuz sonrasında FETÖ ile yürüttüğü mücadeleye ilişkin değerlendirmeler de yer aldı. Katılımcıların yüzde 60,2'si mücadeleyi yeterli bulurken, yüzde 39,8'i ise yetersiz olduğu görüşünü paylaştı.
Katılımcıların yüzde 63,7'si sosyal medyada yayılan yanlış bilgilerin FETÖ benzeri yapıların yeniden güçlenmesine zemin hazırlayabileceğini düşünüyor. Bu sonuç, dijital dezenformasyonun güvenlik açısından da önemli bir tehdit olarak algılandığını ortaya koyuyor.
EN BÜYÜK ZARARI TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ GÖRDÜ
Araştırmada katılımcılara, "FETÖ'den dolayı en çok hangi alan olumsuz etkilendi?" sorusu da yöneltildi. Sonuçlara göre en fazla zarar gören kurum olarak yüzde 31 ile Türk Silahlı Kuvvetleri ilk sırada yer aldı. TSK'yı yüzde 15,7 ile yargı sistemi, yüzde 9,5 ile uluslararası itibar, yüzde 8,6 ile devlet kurumlarına duyulan güven ve yüzde 8,3 ile ekonomi izledi.
Araştırmada, kendisini "Yeni Herkül" olarak tanımlayan grubun örgütten ayrıldığı ve özür dilediği yönündeki açıklamaların amacı da katılımcılara soruldu. Katılımcıların yüzde 40,6'sı bu açıklamaları "yeni bir stratejinin parçası" olarak değerlendirdi. Yüzde 18,6'sı bunun hukuki yaptırımlardan kurtulma girişimi olduğunu ifade ederken, yalnızca yüzde 3,1'i açıklamayı samimi bir özeleştiri olarak gördü.
GENÇ NESİLLER İÇİN 15 TEMMUZ ENDİŞESİ
Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 67,1'i 15 Temmuz'un ardından toplumun demokrasiye ve milli iradeye sahip çıkma bilincinin arttığını düşünüyor. Aksini düşünenlerin oranı ise yüzde 32,9 olarak belirlendi.
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise toplumsal hafızaya ilişkin oldu. Katılımcıların yüzde 62,5'i 15 Temmuz'un genç nesillere doğru şekilde anlatılmadığını ifade ederken, doğru şekilde aktarıldığını düşünenlerin oranı yüzde 37,5'te kaldı. Bu sonuç, toplumun önemli bir bölümünün 15 Temmuz'un gelecek kuşaklara aktarılması konusunda endişe taşıdığını ortaya koydu.
