Google, Avrupa Birliği’nin 1,49 milyar Euro’luk rekabet cezasını kaldıran alt mahkeme kararının korunması için hukuki savunmasını yaptı.
Alphabet bünyesindeki şirket, Avrupa Komisyonunun 2024 tarihli iptal kararına karşı yaptığı temyizin reddedilmesini istedi. Dava, Avrupa Birliği’nin en yüksek yargı organı olan Avrupa Birliği Adalet Divanında beş yargıçtan oluşan heyet tarafından görülüyor.
Ceza, güncel kurla yaklaşık 1,7 milyar dolara karşılık geliyor. Google açısından dava yalnızca para cezasının geri dönüp dönmeyeceğini değil, yayıncılarla yapılan dijital reklam sözleşmelerinin Avrupa rekabet hukukunda nasıl değerlendirileceğini de belirleyecek.
Dava 2006 yılına uzanıyor
Avrupa Komisyonu, Google’a Mart 2019’da 1 milyar 494 milyon 459 bin Euro ceza verdi. Soruşturma, şirketin internet sitelerine arama reklamı sağlayan AdSense for Search hizmetine odaklandı.
AdSense for Search, kendi arama kutusuna sahip internet sitelerinin kullanıcı sorgularıyla bağlantılı reklamlar göstermesini sağlıyordu. Yayıncılar da bu reklamlar üzerinden elde edilen gelirin bir bölümünü alıyordu.
Komisyon, Google’ın büyük yayıncılarla yaptığı sözleşmelere rakip reklam hizmetlerinin kullanımını zorlaştıran hükümler eklediğini savundu. İncelenen maddeler arasında rakip reklamların tamamen yasaklanması, Google reklamlarına daha görünür alan ayrılması ve rakip reklamlarda yapılacak değişiklikler için önceden onay alınması yer aldı.
Rekabet otoritesine göre söz konusu uygulamalar Ocak 2006 ile Eylül 2016 arasında devam etti. Google, tartışmalı sözleşme maddelerini 2016 yılında kaldırdı veya değiştirdi.
Alt mahkeme cezayı kaldırdı
Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, Eylül 2024’te Komisyonun tespitlerinin büyük bölümünü kabul etmesine rağmen ceza kararını bütünüyle iptal etti.
Mahkeme, Komisyonun sözleşme hükümlerinin ne kadar süreyle uygulandığını değerlendirirken ilgili bütün koşulları dikkate almadığı sonucuna vardı. Yayıncıların sözleşme yenilemeleri sırasında rakip şirketlerle çalışıp çalışamayacağının yeterince incelenmediği belirtildi.
Kararda, bazı sözleşmelerin birkaç yıllık dönemlerle yapıldığı ve daha sonra birden fazla kez uzatıldığı vurgulandı. Komisyonun yalnızca sözleşmelerin toplam süresine odaklandığı, yayıncıların ara dönemlerde farklı seçeneklere sahip olup olmadığını yeterince araştırmadığı kaydedildi.
Genel Mahkeme ayrıca tartışmalı hükümlerin 2016 yılında pazarın ne kadarını kapsadığının kanıtlanamadığını belirledi. Bu nedenle sözleşmelerin rakipleri piyasadan dışlama, yeniliği azaltma veya tüketiciye zarar verme etkisinin yeterince ortaya konulamadığına hükmetti.
Taraflar karşı karşıya geldi
Google’ın avukatı Josh Holmes, Avrupa Komisyonunun temyiz gerekçelerinin hatalı olduğunu ve alt mahkeme kararının açık bir hukuki temele dayandığını savundu.
Şirket tarafı, Komisyonun rakip reklam aracılarına pazarda önemli rekabet olanakları bulunduğunu gösteren kanıtları göz ardı ettiğini ileri sürdü. Google, sözleşme maddelerinin rakiplerin pazara erişimini Komisyonun iddia ettiği ölçüde engellemediği görüşünü koruyor.
Avrupa Komisyonu adına davaya katılan Anthony Dawes ise alt mahkemenin rekabet otoritesine daha önce benzeri görülmemiş bir inceleme yükümlülüğü getirdiğini savundu.
Komisyon tarafı, Genel Mahkemenin yaklaşımının münhasırlık hükümlerinin hukuka uygun olduğu varsayımını doğurabileceğini belirtti. Düzenleyici kurum, Google’ın sözleşmeler yoluyla çevrim içi arama reklamcılığındaki hâkimiyetini güçlendirdiğini öne sürüyor.
Google’ın AB faturası büyüdü
AdSense dosyası, Google’ın Avrupa Birliği ile yaklaşık 20 yıldır devam eden rekabet mücadelesindeki dört büyük ceza kararından biri oldu.
Şirkete verilen dört rekabet cezasının toplamı 9,5 milyar Euro’ya ulaştı. AdSense cezasının 2024 yılında iptal edilmesi, Avrupa Komisyonunun büyük teknoloji şirketlerine yönelik mücadelesinde ender görülen hukuki kayıplardan biri olarak değerlendirildi.
Google daha önce alışveriş karşılaştırma hizmeti ve Android işletim sistemiyle bağlantılı rekabet davalarında da milyarlarca Euro ceza aldı. Şirket, Avrupa’daki dijital reklam, arama sonuçları ve mobil işletim sistemi uygulamaları nedeniyle farklı soruşturma ve davalarla karşı karşıya kaldı.
AdSense kararının yeniden yürürlüğe girmesi, yalnızca 1,49 milyar Euro’luk mali yük yaratmayacak. Karar, büyük teknoloji şirketlerinin yayıncılarla yaptığı münhasırlık ve öncelikli yerleşim sözleşmelerinin gelecekte nasıl inceleneceği açısından da emsal oluşturabilecek.
Gözler 12 Kasım’a çevrildi
Mahkeme danışmanının davaya ilişkin bağlayıcı olmayan görüşünü 12 Kasım 2026 tarihinde açıklaması bekleniyor.
Danışman görüşleri mahkeme kararını doğrudan belirlemiyor ancak yargıçların izleyeceği hukuki yön konusunda önemli bir işaret sağlayabiliyor. Nihai kararın görüşün açıklanmasından sonraki aylarda verilmesi öngörülüyor.
Mahkeme Komisyonun temyizini reddederse 1,49 milyar Euro’luk cezanın iptali kesinleşecek. Temyizin kabul edilmesi halinde dosyanın yeniden değerlendirilmesi veya ceza kararının hukuki zemininin güçlenmesi gündeme gelebilecek.
Önümüzdeki dönemde mahkeme danışmanının sözleşmelerin süresi, pazar kapsamı ve rakiplerin erişim imkânları hakkındaki değerlendirmesi izlenecek. 12 Kasım’daki görüş, Google’ın 1,7 milyar dolarlık ceza riskinde bir sonraki kritik eşik olacak.
