İhlas Holding’in Kırgızistan’da inşa edeceği iki dev enerji projesinden ilki olan Kazarman Hidroelektrik Santralinin temeli Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ve İhlas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Mücahid Ören tarafından atıldı.
Tören alanına mesaj gönderen Cumhurbaşkanı Erdoğan, projenin bölge kalkınmasında önemli bir adım olacağını ifade etti. Kırgızistan lideri Caparov da 40 yıldır hayalini kurdukları projenin kalkınmanın itici güçlerinden biri olacağına vurgu yaptı.
İhlas Holding’in stratejik iştiraki Orta Asya Investment Holding tarafından Kırgızistan’da hayata geçirilecek 7 milyar doları aşan büyük enerji yatırımlarının ilki olan Kazarman Hidroelektrik Santralinin temeli törenle atıldı. 912 MW kapasitesiyle Kırgızistan’ı bölgesel güç yapacak projenin kapsül törenine Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Kırgızistan Başbakanı Adylbek Kasymaliev, Kırgızistan Enerji Bakanı Altınbek Rısbekov, Türkiye’nin Kırgızistan Bişkek Büyükelçisi Dr. Mekin Mustafa Kemal Ökem ve İhlas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Mücahid Ören ile çok sayıda seçkin davetli katıldı. Törende önemli mesajlar verildi. Ev sahibi Cumhurbaşkanı Caparov, İhlas’ın enerji projelerinin halkının umudu olduğunu ifade etti. Tarihî törene bir mesaj gönderen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da projenin Türkiye’nin ata yurduna verdiği önemin bir göstergesi olduğunu söyledi.
KALKINMANIN TEMELİ OLACAK
Temiz enerji üretim modeliyle dikkat çeken toplam 912 MW kurulu güce sahip Kazarman Hidroelektrik Santrali Projesi, Kırgızistan’ın enerji tarihinde bugüne kadar hayata geçirilen en büyük ve en stratejik yatırımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Ülkenin doğal su kaynaklarını yüksek mühendislik teknolojileriyle enerjiye dönüştürecek proje, yalnızca elektrik üretim kapasitesini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda Kırgızistan’ın ekonomik kalkınma vizyonu, enerji bağımsızlığı hedefi ve bölgesel güç konumu açısından da kritik önem taşıyacak.
ENERJİ HARİTASI DEĞİŞİYOR
Bölgesel enerji güvenliği, ekonomik entegrasyon ve sürdürülebilir kalkınma açısından stratejik bir hamle olan proje, Kırgızistan’ın geleceğine yön veren en önemli yatırımlardan biri olarak gösteriliyor. İlk aşamada 3 milyar dolarlık yatırımla, Kırgızistan enerji altyapısında dönüşüm yaşanacak. Sanayi üretimi ivme kazanacak. Ülkenin ihracat kapasitesi artacak. Yeni yatırım alanları oluşacak. Kırgızistan’ın ekonomisi ve uluslararası konumu güçlenecek. Yatırımlar sadece Kırgızistan’a değil, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkeler arasındaki ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesine de katkı sunacak. Uzmanlara göre İhlas Holding’in projeleri Asya’nın enerji haritasında yeni bir dönemin kapısını aralayacak.
İHLAS’IN EN BÜYÜK PROJESİ
56 yıllık birikimiyle Türkiye’nin köklü şirketlerinden İhlas Holding, yatırım maliyeti 7 milyar doları aşan Kazarman Hidroelektrik Projeleri ve Kokomeren Hidroelektrik Projeleriyle Kırgızistan tarihine damga vuracak. Ülkeye toplamda 2 bin 217 megavat kurulu güçteki 6 hidroelektrik santrali kurulacak. Altı yıl içinde tamamlanması beklenen proje ile Kırgızistan’ın yıllık elektrik üretimine 8 milyar kWh ek kapasite sağlanacak. Bu ülkenin mevcut üretim kapasitesinin yarısından fazlasına denk geliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan’daki tarihî törene gönderdiği mesajda, Kasım 2024’te Bişkek’te huzurunda anlaşması imzalanan projenin inşa aşamasına gelmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Kazarman Barajı ve Hidroelektrik Santralinin Türkiye’nin ata yurduna verdiği önemin göstergesi olduğunu belirten Erdoğan mesajında şunları söyledi:
Türkiye ve Kırgızistan olarak atalarımızdan tevarüs ettiğimiz kardeşlik ve iş birliği ruhunu geleceğe taşımak üzere kararlı adımlar atmaktayız. Ülkemiz, Kırgız Cumhuriyeti’ndeki en büyük yatırımcı ülkelerin başında yer alıyor. Bu durum ata yurdumuza atfettiğimiz önemin iktisadi göstergesidir. İhlas Holding’in Kırgızistan’daki yatırımlarının ulaştığı aşamadan büyük bir memnuniyet duyduğumu özellikle ifade etmek isterim. Kazarman Barajı ve Hidroelektrik Santrali, enerji sektöründe Kırgızistan’ı daha ileriye taşıyacak, bölge kalkınmasında önemli bir adım olacaktır. Yatırımların önünü açan başta Cumhurbaşkanı Sadır Caparov olmak üzere Kırgız makamlarına teşekkür ediyorum. Projeye emeği geçen kişi ve kuruluşları tebrik ediyor, kıymetli misafirlerinizi en kalbî duygularımla selamlıyorum.
Türkiye’nin Kırgızistan Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem, temeli atılan Kazarman Barajı ve Hidroelektrik Santralinin Türkiye için büyük gurur kaynağı olduğunu söyledi. Sadece bu projenin Kırgızistan’ın kurulu elektrik enerjisi kapasitesine yüzde 20 oranında katkı sağlayacağını belirten Ökem “Proje, hem Kırgızistan’ın kendi içindeki enerji sorunlarını önemli ölçüde çözecek hem de Orta Asya’da elektrik sıkıntısı çeken çevre ülkeler karşısında Kırgızistan’ı bir enerji ihracatçısı konumuna getirecek” dedi. Yatırımın en önemli taraflarından birinin Kırgızistan’ın sosyoekonomik açıdan en az gelişmiş yörelerinden birinde hayata geçirilmesi olduğunu kaydeden Ökem, “Bu dev proje, âdeta bölgeyi ve Kırgızistan’ın kalbini kalkındıracak. Türkiye, 30 yılı aşkın sürede Kırgızistan’a toplam 1,6 milyar dolar tutarında yabancı yatırım yaparak Rusya ve Çin ile birlikte ilk üç sırada yer almıştır. Ancak bu proje, tek başına 3 milyar dolarlık yatırım miktarıyla geçmiş tüm yatırımlarımızı neredeyse üçe katlayacak ve tek seferde yapılmış en büyük yatırımımız olacak. Bu proje iki ülkenin kardeşliğinin yeni simgesi” diye konuştu.
Kırgızistan’da bu yatırımla birlikte bir enerji fazlasının oluşacağını anlatan Büyükelçi Ökem, şunları ifade etti:
Ürettiği enerji fazlasını, çevrede kendisinden daha güç durumda olan başka ülkelere kurulan elektrik iletim hatlarıyla ihraç edebilecek hâle gelecek. Bir döviz geliri de elde edecek. Bu yatırım, bizim bu ülkedeki ‘amiral gemimiz’ olarak adlandırabileceğimiz bir niteliktedir. Bunun için biz Türkiye Cumhuriyeti olarak son derece mutluyuz. Projenin gerçekleştirilmesinde büyük bir çabaya soyunmuş olan İhlas Holdingimize ve onun kurduğu Orta Asya Investment Holding’e çok teşekkür ediyoruz. Aynı şekilde bu konuda her türlü işbirliğini yapan Sayın Cumhurbaşkanı’na ve Kırgız hükûmetine teşekkür ediyoruz.
Kırgızistan’ın 2030 yılı kalkınma planlarının en önemli gündem maddelerinden birinin yeşil enerji olduğunu kaydeden Ökem, “Dolayısıyla, bu engin ve yalçın coğrafyada, ülkenin kalkınma hedeflerine bundan daha iyi hizmet edebilecek başka bir fikir, başka bir proje olamazdı diye düşünüyorum” şeklinde konuştu. Santralin, özellikle kış aylarında büyük problem yaşayan yöre halkında büyük memnuniyet uyandırdığını söyleyen Ökem, “Kazarman halkı son derece umutlu. Projenin, bölgede yaşayan insanların refahını önemli ölçüde artıracağına inanıyorlar” dedi.
Kırgızistan enerjisine çok büyük katkı sunacaklarını belirten Ahmet Mücahid Ören, “Bu ilk projemiz ancak son olmayacak. Diğer Orta Asya ülkeleriyle de görüşüyoruz” dedi.
İhlas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Mücahid Ören, kapsül töreni yapılan Kazarman Hidroelektrik Santrali Projesi’nin ülkenin enerji ihtiyacını karşılamanın ötesinde Kırgızistan’ın ekonomik geleceğine, enerji bağımsızlığına ve bölgesel gücüne katkı sunacağını söyledi.
Ören törende yaptığı konuşmada, Kırgızistan’daki projenin tek yatırımları olmayacağını, başka Orta Asya ülkeleriyle görüşme yaptıklarını açıkladı. Ahmet Mücahid Ören şöyle dedi:
“Gerçekten çok tarihî bir gün yaşıyoruz. Benim Kırgızistan’a ilk gelişim, 33 yıl önce rahmetli Turgut Özal ile birlikte gerçekleşmişti. Tabii 33 seneden bugüne baktığımızda karşımızda bambaşka, çok gelişmiş bir Kırgızistan var. Bizim bu bölgeyle bağımız hiçbir şekilde kopmadı; inşaat, ticaret ve medya alanlarında Orta Asya’nın çeşitli bölgelerinde hep faaliyetlerimiz oldu. Ancak bu boyutta ve bu büyüklükte bir yatırıma ilk defa başlıyoruz. Bu hamle, hem Kırgızistan hem de bütün Türkistan coğrafyası için çok kritik bir yatırımdır. Çünkü bu ülkede çok güçlü bir su kaynağı potansiyeli var ancak henüz bunun sadece %16’sı kullanılabilir, faydaya dönüştürülebilir durumda.”
“Bugün İhlas Holding’in başlatacağı Kazarman Hidroelektrik Santrali Projesi, tek başına ülkenin mevcut kurulu gücüne %20 oranında net bir ilave sağlayacak. Dolayısıyla Kırgızistan enerjisine çok büyük bir katkı sunacak. Dünyada elektrik enerjisine olan ihtiyacın artışı ve bu alandaki gelişim zaten inanılmaz bir boyutta. Elektrikli araçlar ve yapay zeka teknolojileriyle birlikte küresel çapta muazzam bir elektrik tüketimi var. Dünyanın elektrik ihtiyacı, her yıl bir Japonya elektrik tüketimi kadar artıyor. Bu yatırımların bu coğrafyadan, Kırgızistan’dan başlamasının ayrıca bir anlamı bulunuyor. Çünkü burası, Hazar Denizi’ne kadar uzanan Orta Koridor’un, Türkistan koridorunun başlangıç noktası.”
Kazarman HES projesinde binlerce kişinin istihdam edileceğini belirten Ören, “2024 yılının Kasım ayında, Sayın Cumhurbaşkanı’mız Recep Tayyip Erdoğan ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sayın Sadır Caparov’un huzurlarında ilk imzaları atmıştık. Aslında çok kısa bir sürede projenin gerekli tüm sözleşmeleri ve yatırım anlaşmaları tamamlandı; mobilizasyon sahası hızlıca kuruldu.
Bu, İhlas Holding’in ilk projesi, ancak son projesi olmayacak. Allah’ın izniyle bu ve buna benzer büyüklükte ikinci bir proje çalışmamız daha devam ediyor. Diğer Orta Asya ülkeleriyle de görüşmelerimizi sürdürüyoruz. Bugün bizim için çok anlamlı ve gurur verici bir gün. Kazarman, küçük yerleşim alanları olan lokal bir bölge ve buradaki halkla aramızda şimdiden çok güzel bir dostluk oluştu. İnşaat süresince bölgede yaklaşık 2 bin ila 3 bin kişiye istihdam sağlanacak; işletme sürecinde ise 150 ile 300 kişi arasında daimî bir kadro görev yapacak” diye konuştu.
Kırgızistan Cumhurbakanı Caparov “Kazarman HES, Kırgızistan’ın bağımsızlık tarihinin en büyük projelerinden biri olacak” dedi.
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Sovyet döneminden beri Kazarman Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi’nin hayalini kurduklarını ancak ekonomik problemler sebebiyle bunu gerçekleştiremediklerini söyledi. Proje için “Halkımızın umudu” ifadesini kullanan Caparov “Bugün bizler Narın Nehri’nin kıyısında, Tanrı Dağlarının koynunda devletimizin tarihindeki önemli bir olaya şahitlik ediyoruz. Narın Nehri’nin hidroelektrik potansiyeli Sovyet döneminde araştırılmış, Kazarman’da bir hidroelektrik tesisinin kurulması değerlendirilmişti. Bunu bağımsızlığımızın ilk yıllarından bu yana ülkedeki ekonomik zorluklar sebebiyle hayata geçirmek mümkün olmadı” dedi.
Kazarman Hidroelektrik Santralini Kırgızistan’ın enerjideki geleceğini belirleyen stratejik bir proje olarak gördüklerini ifade eden Cumhurbaşkanı Caparov şunları söyledi:
Bugün bizler devletin enerji bağımsızlığını sağlama yönündeki adımlarımızdan biri olarak Kazarman HES inşaatını başlatmak üzere bir zaman kapsülünü yerleştiriyoruz. Bu kapsül, sadece dilek ve temennilerden ibaret değildir. O, halkımızın umudu ve gelecek nesillere bıraktığı bir emanettir. Kazarman HES, Kırgızistan’ın bağımsızlık tarihinin en büyük projelerinden biri olacaktır. Faaliyete geçtiğinde ülkemizin enerji potansiyelini daha da yükselteceğine, Kırgızistan’ın sürdürülebelir kalkınmasına ve gelecek nesillerin refah içinde yaşamasına hizmet edeceğine inanıyorum. Allah izin verirse Kazarman HES, Çin-Kırgızistan-Özbekistan uluslararası demiryolu ve kuzey-güney alternatif yolunda Toguz-Toru sosyoekonomik kalkınmasına büyük bir ivme kazandıracaktır.
Kırgızistan’ın su kaynakları açısından zengin bir devlet olduğunu hatırlatan Caparov, “Bizler, bu zenginliği ülkemizin kalkınmasına sunacak yeni bir dönemin eşiğinde bulunuyoruz” dedi. Son beş yıl içinde Kırgızistan’ın büyük bir değişim yoluna girdiğini anlatan Caparov “Yılda yüzlerce sanayi kuruluşu açılmaktadır. Bunların enerji ihtiyacı bu projelerle karşılanacaktır” ifadesini kullandı.
Kırgızistan Enerji Bakanı Altınbek Rısbekov, Kazarman Hidroelektrik Santrali Projesi’nin Kırgızistan halkı ile Türk halkı arasındaki dostluğun simgesi olacağını söyledi. Rısbekov “Kırgızistan su kaynakları açısından oldukça zengin bir ülkedir. Bugün hayata geçirdiğimiz bu yatırım, Türk şirketlerinin ülkemizde katıldığı en büyük proje olma özelliğini taşıyor. Kırgızistan enerji sektörü için çok büyük, önemli ve benzeri olmayan bir proje gerçekleştiriyoruz. 912 MW kapasitesindeki bu hidroelektrik santrali, Kırgızistan için çok büyük ölçekli projelerden biri olacaktır. Bu projeyi bir Türk şirketinin geliştirmesi, aramızdaki kardeşlik ilişkilerinin gelişmesinin simgesidir. Bu, bizim kardeşlik ilişkimizi daha da geliştirmektedir” dedi.
Doğal kaynaklarıyla dikkati çeken Kırgızistan, yılda 142 milyar kWh hidroelektrik potansiyeline sahip. Ancak bunun çok azını kullanabiliyor. Yenilenebilir enerjiye yönelen Kırgızistan Devleti, özellikle su kaynaklarından istifade etmek istiyor. Ülkenin en büyük ve en uzun su kaynağı olan Narın Nehri ilk akla gelen değerlerden biri. İhlas Holding’in iştiraki olan Orta Asya Investment Holding’in hidroelektrik santrali işte bu nehrin üzerinde kurulacak.
