İBRAHİM HALİL ASRAĞ / NEFES
Ekonomik kriz, artan geçim sıkıntısı ve düşük maaşlar emeklilerin ruh sağlığını bozdu. Kirada oturan, market alışverişini bile zor karşılayan, yıllar sonra tekrar çalışmak zorunda kalan emekliler, artan yalnızlık, kaygı ve değersizlik hissiyle boğuşuyor.
SOSYAL KIRILMA
Uzmanlar, kliniklere başvuran yaşlı danışan sayısında önceki yıllara oranla bir artış yaşandığını söyledi. NEFES’e konuşan psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, maddi güvencesizliğin ve ekonomik sarsılmanın yaşlıları derinden etkilediğini belirtti.
Tarhan şu ifadeleri kullandı: “Özellikle depresyon ve gelecek kaygısı şikayetleriyle kliniklere başvuran emekli sayısı artık çok fazla. Bu artışın arkasında tek bir neden olduğunu söylemek doğru olmaz. Biyolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel dinamikler birbirini tetikliyor. Ekonomik sorunlar doğrudan ruhsal hastalığı getirmez ama kişinin psikolojik dayanıklılığında derin çatlaklar açar. Özellikle kirada oturan emeklinin hayatını yardımsız devam ettirmesi imkansız. Yaşlı mutsuzluğu ve depresyonun artmasında önemli bir sebep. Maddi güvencenin sarsılması, yetersiz kalması ve yük olma düşüncesi 50 yaş üstü bireyde kaygı (anksiyete) bozukluğu ve depresyonu yaratabilir. Karşılaştığımız tablo sosyo-psikolojik bir kırılma.”
Toplumsal Dayanışma İçin Psikologlar Derneği (TODAP) üyesi Dr. Aslı Aydemir de artan yoksulluğun 50-60 yaş ve üstü vatandaşları çok daha fazla etkilediğini söyledi. Aydemir şöyle konuştu:
DEPRESYON ARTTI
“Açlık sınırındaki bir maaşla ertesi gün ‘acaba yemek yiyebilecek miyim’ diye düşünmek ruhsal sağlığı sarsar. Yaşlılar artık kendini yük olarak görüyor. Bu durum suçluluk duygusu, mahcubiyet gibi depresyona eşlik eden duyguları tetikliyor. Yaşam maliyetinin artmasıyla emekliler artık otel odalarında kalıyor. Bunlar oldukça keskin yaşam değişiklikleri. Haliyle bir yas duygusuna giriyorlar. Psikiyatrist ve psikoterapistlerin ücretlerini de bu gelirlerle karşılayamıyorlar. Kamu kurumlarında da yeteri kadar istihdam söz konusu değil.”
‘İnanabiliyor musun soğan 65 lira olmuş’
Ahmet Yılmaz (80, emekli): Maaşlarımıza çok düşük bir zam yaptılar. Ev kiraları 4 sene önce 3 bin liraydı şimdi 30-35 bin lira. Karı koca çalışsa bile geçinemez. Emekliler pazarda çöpten sebze-meyve topluyor. Markete gidiyorum bir şey alamıyorum. Bu ülke sadece zenginlere güzel. Bu koşullarda tabi ki moralimiz bozuluyor. En ufak şeye sinirleniyoruz kavga ediyoruz, evde huzursuzluk çıkıyor. Sadece benim değil herkesin böyle. İnsanlar asabi.
Osman Nuray (73, emekli): Sabah markete gittim. 1 kilo soğan 65 lira, İnanabiliyor musunuz soğan 65 lira olmuş. Ülke çok kötü durumda emekliler ne yapacak gidişat beni endişelendiriyor. Emeklilerin de toplumun da ruh sağlığı kötü. Bu maaşlarla biz emekliler olarak çok daha fazla etkileniyoruz.
