Son birkaç ay, Schengen Giriş/Çıkış Sistemi'nin (EES) devreye alınması nedeniyle sınır kapılarında ciddi gecikmelerle karşılaşan yolcular yüzünden Avrupa'nın turizm sektörü için oldukça zor geçti.
Şimdi ise, Birleşik Krallık gazetesi Financial Times (kaynak İngilizce)'ın haberine göre, EES elektronik sınır kontrol sisteminin “kaotik şekilde devreye alınmasının” birlik ziyaretlerini sekteye uğratmasının ardından, ayrı bir program olan yeni Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi'nin (ETIAS) de gecikmeyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
AB'ye girişleri önceden onaylayacak yeni çevrim içi sistem ETIAS'ın devreye girmesinin 2027'ye kadar ertelenmesi bekleniyor, diye yazdı FT. ETIAS'ın resmi internet sitesi (kaynak İngilizce) ise faaliyetlerin 2026'nın son çeyreğinde başlayacağını belirtiyor ve resmi bir erteleme duyurulmuş değil; ancak FT, sistemin “bu yıl devreye alınmasının pek olası olmadığını” aktarıyor.
ABD'nin ESTA sistemiyle benzer şekilde, ETIAS kapsamında başvuru sahipleri 20 avro ödeyip seyahat öncesi güvenlik kontrollerinden geçecek.
ETIAS'ın faaliyete geçmesinden sonra bile en az altı aylık bir geçiş dönemi planlanıyor. AB (kaynak İngilizce), bu süre içinde “yolcuların seyahat izinleri için başvurmaları gerektiğini, ancak diğer giriş koşullarını karşılamaları halinde izni olmayanların da sınırdan geri çevrilmeyeceğini” söylüyor.
‘Önce EES'i düzeltelim’
EES'nin “teknik aksaklıklar” ve “yavaş uygulanması” sonrası, ETIAS'ı hayata geçirmekle görevli ajans EU-Lisa, Financial Times'ın haberine göre “yıl sonuna kadar sistemi planlandığı gibi devreye sokmanın artık mümkün olmadığını” kabul etti.
Gazeteye konuşan ve görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kişi, ETIAS'la ilgili “hala bazı bilişim sorunları” bulunduğunu, ancak şu anda odağın EES üzerinde olması gerektiğini söyledi. “Kuyrukları bir kez daha ikiye katlayacak yeni bir sistem devreye sokmadan önce gelin EES'yi toparlayalım” ifadelerini kullandı.
Bu arada bir başka kaynak da ETIAS'ı bu yıl devreye sokmanın “tamamen hayal ürünü” olduğunu dile getirdi.
EES ‘mükemmel değil’ ama askıya alınmayacak
EES, Schengen bölgesinin tamamında 2026 Nisan'ında tam anlamıyla devreye girerek, çoğu AB dışı yolcu için pasaport damgalama uygulamasının yerini, giriş ve çıkışları parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik verilerle birlikte kaydeden dijital bir sistemle aldı.
Sistem, sınır güvenliğini güçlendirmek, vizesi bitmesine rağmen kalanları tespit etmek ve dış sınırların yönetimini kolaylaştırmak amacıyla tasarlandı. Ancak Avrupa'nın havacılık sektörü, sistemin pek çok havalimanında tam tersine etki yaptığını söylüyor.
1 Temmuz'da havacılık kuruluşları ACI EUROPE, Airlines for Europe (A4E) ve Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e acil bir çağrı yaparak EES'nin devreye alınmasının “kritik bir aşamaya” ulaştığı ve milyonlarca yolcu için ciddi aksamalara yol açtığı uyarısında bulundu.
Yaz tatili sezonunun zirve döneminin başlamasına sadece bir hafta kalmışken, AB, kuyruk kaosu yaşanan “20 sorunlu nokta” bulunduğunu kabul etmesine rağmen, Guardian gazetesinin haberine göre, EES'nin askıya alınması çağrılarını reddetti. AB yetkilileri, EES'nin “mükemmel olmadığını”, ancak sistemin tamamen durdurulmasının “gerekli olmadığını” ve “mümkün de olmadığını” söyledi.
ETIAS nedir?
ETIAS kurallarına göre, Birleşik Krallık, Avustralya, ABD ve Kanada dahil olmak üzere, AB dışı ülkelerden gelip vizeye ihtiyaç duymayan yolcular, Schengen Bölgesi'nde kısa süreli kalışlar için önceden izin almak zorunda kalacak.
Ziyaretçilerin çevrim içi bir başvuru formu doldurması, kişisel bilgilerini vermesi, güvenlik sorularını yanıtlaması ve bir ücret ödemesi gerekecek. Bu izin, yolcunun pasaportuna bağlanacak ve üç yıl boyunca ya da pasaportun süresi dolana kadar geçerli olacak.
ETIAS'a 60 AB dışı ülkeden gelen yolcuların uyması gerekecek, ancak bazı istisnalar bulunuyor. 20 avroluk ücret, 18 yaş altındaki çocuklar ve 70 yaş üzerindeki yetişkinler için alınmayacak, ancak bu kişilerin de yine izin başvurusu yapması gerekecek.
Sistem, İrlanda hariç tüm AB ülkeleri ile İzlanda, Norveç, Lihtenştayn ve İsviçre dahil olmak üzere 30 Avrupa ülkesinde geçerli olacak.
