Avrupa Birliği ile İngiltere arasında imzalanan anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle, İspanya ile Cebelitarık arasındaki giriş ve çıkış kontrollerinin yapıldığı sınır kapısı kaldırıldı.
Cebelitarık sınır kapısının kaldırılması dolayısıyla düzenlenen törene, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, Cebelitarık Özerk Yönetim Hükümeti Başbakanı Fabian Picardo ile çevredeki belediye başkanları katıldı.
Sanchez, törende yaptığı konuşmada sınırın kaldırılmasının fırsatlarla dolu yeni bir dönemi başlattığını ve "açık bir yarayı kapattığını" söyledi.
"Tarih yazıyoruz. Bugün, kıta Avrupası'ndaki son duvar yıkılıyor. Ortak refaha dayalı yeni bir dönemin kapılarını aralıyoruz." ifadelerini kullanan Sanchez, duvarların yaraları açık tutmak için örüldüğünü, Cebelitarık'taki sınır hattının kaldırılmasıyla uzun yıllardır binlerce işçi için sorun oluşturan engelin ortadan kalktığını belirtti.
ANLAŞMA YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
İngiltere'nin 31 Ocak 2020'de Avrupa Birliği üyeliğinden ayrılmasının ardından taraflar arasında yürütülen müzakereler sonucunda varılan Cebelitarık anlaşması, Brüksel'de imzalanarak yürürlüğe girdi.
Bundan böyle tüm İspanya vatandaşları ile İspanya'da turist olarak bulunan kişiler, sınır kontrolüne tabi tutulmadan Cebelitarık'a giriş yapabilecek.
Bu değişiklikten, özellikle Cebelitarık'ta çalışan ve sınır geçişlerinde uzun kuyruklarla karşılaşan İspanyol vatandaşları başta olmak üzere 15 bin 500'den fazla kişinin yararlanması bekleniyor.
İngiltere'ye bağlı Cebelitarık'ta sınır kontrolleri ise bundan böyle liman ve havaalanında yapılacak.
Brexit sonrasında yürütülen müzakerelerin ardından varılan anlaşma; İngiliz toprağını İspanya'dan ayıran sınır hattının kaldırılmasını, İspanya ile Cebelitarık arasındaki insan ve mal dolaşımının önündeki fiziki engellerin sona ermesini, Schengen sınır kontrolsüz geçiş bölgesini, Avrupa Birliği Tek Pazarı'nı ve Avrupa Birliği Gümrük Birliği'ni güvence altına almayı öngörüyor.
CEBELİTARIK'IN GEÇMİŞİ
İspanya'nın güneyindeki Cebelitarık'ın egemenliği, 1713 tarihli Utrecht Antlaşması ile İspanya tarafından İngiltere'ye devredildi.
1967 yılında yapılan referandumda Cebelitarıklılar'ın yüzde 96'sı İngiltere'ye bağlı kalma yönünde oy kullandı.
İngiltere'nin egemenliği altında kalma isteğinin açıkça ortaya konulmasının ardından dönemin İspanya lideri Francisco Franco, 8 Haziran 1969'da sınır kapısını tamamen kapattı. Yaklaşık 15 yıl kapalı kalan sınır kapısı, Şubat 1985'te yeniden açıldı.
2002 yılında yapılan referandumda da Cebelitarıklılar'ın yüzde 98,97'si, İngiltere ile İspanya arasında önerilen ortak egemenlik statüsünü reddederek İngiltere'ye bağlılığını yineledi.
İngiltere'nin 31 Ocak 2020'de Avrupa Birliği'nden ayrılmasıyla statü krizi yaşayan Cebelitarık konusunda İngiltere, İspanya ve Avrupa Birliği arasında yürütülen müzakereler 11 Haziran 2025'te sonuçlandı. Tarafların parlamentolarındaki onay sürecinin tamamlanmasının ardından anlaşma, 15 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
