Restoran ve kafelerde menüler değişiyor. Bugünden itibaren ulusal zincir işletmeler, ürünlerin içeriğini ve kalori bilgisini müşteriye göstermek zorunda. İlk zorunluluk, 1 Temmuz 2026 itibarıyla ulusal zincir işletmeler için başladı.
Restoran ve kafelerde yeni dönem bugün başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gıda etiketleme kılavuzunda yaptığı güncellemeyle, toplu tüketim yerlerinde sunulan yiyecek ve içecekler için içerik ve enerji bilgisi tüketiciye açık şekilde verilecek.
MENÜDE ARTIK SADECE FİYAT OLMAYACAK
Yeni uygulamayla vatandaş, sipariş vermeden önce seçtiği ürünün sadece fiyatını değil, hangi temel bileşenlerden oluştuğunu ve kaç kalori olduğunu da görebilecek. Böylece örneğin bir hamburgerin, kahvenin, tatlının ya da porsiyon yemeğin enerji değeri menüde ya da işletmenin sunduğu bilgilendirme alanında yer alacak.
Bakanlığın kılavuzuna göre bu bilgiler menü, yazı tahtası, broşür, dijital ekran, karekod veya benzeri araçlarla verilebilecek. Ancak bilgi yalnızca karekodla sunulursa, karekod okutacak cihazı olmayan müşteriler için de talep hâlinde bilginin ayrıca verileceği açıkça yazılacak.
BUGÜN BAŞLAYAN ZORUNLULUK HANGİ MEKANLARI KAPSIYOR?
Bugünden itibaren zorunluluk, ulusal çapta zincir şeklinde faaliyet gösteren restoran, kafe ve benzeri işletmeleri kapsıyor. Yani ülke genelinde şubeleri bulunan zincir markalar, içerik ve kalori bilgisini müşteriye sunmak zorunda.
Aynı il sınırları içinde 3 ve üzeri şubesi bulunan işletmeler için süre 31 Aralık 2026’da dolacak.
Zincir olmayan diğer restoran, kafe ve benzeri toplu tüketim yerleri ise içerik bilgisini 31 Aralık 2026’ya, enerji yani kalori bilgisini 31 Aralık 2027’ye kadar sisteme ekleyecek.
KALORİ HESABI NASIL YAPILACAK?
Kalori bilgisi, işletmenin sattığı ürünün porsiyonu üzerinden hesaplanacak. Kılavuzda verilen örneğe göre işletmeler, yemekte kullanılan malzemelerin miktarını ve ortalama enerji değerini dikkate alarak bir porsiyondaki toplam kaloriyi hesaplayacak.
Tüketiciye her malzemenin kalorisi ayrı ayrı yazılmak zorunda değil. Asıl verilmesi gereken bilgi, müşterinin önüne gelen porsiyonun toplam enerji değeri olacak. Bakanlık, hesaplama örneğinde TURKOMP Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı’ndaki ortalama enerji değerlerini esas gösteriyor.
ALERJENLER DE AÇIKÇA YAZILACAK
Yeni sistem sadece kalori bilgisinden ibaret değil. Üründe alerjen madde, alkol ya da domuz kaynaklı bileşen varsa bunlar da açıkça belirtilecek. Bu bilgiler, diğer içeriklerden kolayca ayırt edilecek şekilde yazılacak. Punto, yazı stili, renk ya da arka plan gibi yöntemlerle tüketicinin dikkatini çekecek biçimde gösterilecek.
Bu düzenleme özellikle alerjisi olanlar, belirli gıdaları tüketmeyenler, diyet yapanlar ya da ne yediğini bilmek isteyen tüketiciler açısından önem taşıyor. Vatandaş artık sipariş vermeden önce ürünün içeriğini ve yaklaşık kalorisini görerek tercih yapabilecek.
ÇEVİRİMİÇİ SİPARİŞTE DE BİLGİ
Kılavuzda mesafeli satışlar için de ayrı hüküm var. Buna göre toplu tüketim yerleri, internetten ya da uygulamalar üzerinden satış yapıyorsa, ürünün içerik ve enerji bilgisini satın alma aşamasında tüketiciye göstermek zorunda olacak. Yani düzenleme sadece restorandaki basılı menüyle sınırlı kalmayacak; paket servis ve online sipariş kanallarını da kapsayacak.
DENETİMLERİ BAKANLIK YAPACAK
Uygulamanın takibi Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılacak. Bakanlığın gıda kontrol görevlileri, işletmelerin menülerinde zorunlu bilgileri verip vermediğini denetleyecek. Basına yansıyan bilgilere göre Bakanlığa bağlı yaklaşık 8 bin gıda denetçisi sahada kontroller yapacak.
Yeni uygulamayla amaç, tüketicinin daha bilinçli tercih yapmasını sağlamak. Bakanlık düzenlemeyi, gıda hakkında doğru bilgilendirme yapılması ve tüketicinin korunması kapsamında hayata geçiriyor. Böylece restoran ve kafelerde “ne yediğini bilme” dönemi kademeli olarak tüm işletmelere yayılmış olacak.
