Planlanan tarihten yedi yıl sonra, otonom araç denemelerinin önümüzdeki aylarda Avrupa genelinde nihayet genişlemesi bekleniyor.
Pazartesi günü 17 Avrupa ulaştırma bakanı, AB Sürdürülebilir Ulaştırma ve Turizm Komiseri Apostolos Tzitzikostas ile birlikte, otonom araçların geniş ölçekli sınır ötesi testlerini destekleyen bir deklarasyon imzaladı.
Bu adım, katılımcı ülkeler arasında ortak bir çerçeve oluşturarak testleri kolaylaştırmayı hedefliyor.
Böylece, parçalı ulusal pilot programlardan uzaklaşılarak, otonom araçların gelecekte devreye alınmasına yönelik test ve hazırlıklar için koordineli bir Avrupa yaklaşımına geçilmiş oluyor.
Sektörün önündeki en büyük engellerden biri Avrupa’daki yamalı ulusal mevzuatlar oldu. Farklı test izinleri, onay prosedürleri ile yol ve veri gereklilikleri, şirketlerin sınır ötesinde hizmet başlatmasını zorlaştırdı.
Deklarasyona Fransa, Almanya, İtalya, Avusturya, Belçika, Hırvatistan, Kıbrıs, Çekya, Estonya, Finlandiya, Yunanistan, Macaristan, İrlanda, Lüksemburg, Hollanda, Polonya ve İsveç imza attı.
Girişim; toplu taşıma, yük taşımacılığı ve lojistik gibi alanlara odaklanıyor.
Katılımcı ülkeler, Avrupa genelinde geniş ölçekli test projeleri yürütürken ortak onay ilkeleri ve uyumlu izin süreçleri üzerinde çalışacak.
Duyuru, kıta genelinde otonom araç faaliyetlerinin hız kazandığı bir dönemde geldi.
Yine pazartesi günü, Uber ve Birleşik Krallık merkezli girişim Wayve, Londra’da otonom taksi yolculukları için halka açık bir bekleme listesi açtı. Güvenlik operatörlerinin araçta bulunacağı hizmetin birkaç ay içinde devreye girmesi bekleniyor; bu da Birleşik Krallık’ta halkın ilk kez bir robotaksi hizmetine kayıt yaptırabilmesi anlamına geliyor.
Avrupa’nın neresinde robotaksiler hizmete hazır?
Sürücüsüz taksiler, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin’de halihazırda geniş ölçekte hizmet veriyor. Şimdi Avrupa, büyük şirketlerin kıta genelinde denemeler başlatmasıyla arayı kapatmaya çalışıyor.
Uber’e göre Zagreb, Avrupa’da ticari robotaksi hizmeti için öne çıkan ilk pazar konumuna geliyor. Şirket, 8 Nisan’da Hırvatistan’ın başkentinde Avrupa’nın en erken robotaksi denemelerinden birini başlattı. Uber, Çinli Pony.ai ve Hırvat girişim Verne ile ortaklık kurarak şehirde yaklaşık 10 otonom taksinin yer aldığı bir deneme başlattı.
Aynı zamanda Londra, bu yıl üç büyük işletmecinin denemelerine hazırlanıyor: Google’ın ana şirketi Alphabet’e ait Waymo; Uber ile ortak çalışan Wayve ve Çinli teknoloji devi Baidu’nun iştiraki Apollo Go.
Madrid’de Çinli WeRide şirketi, Uber ile birlikte bir deneme programı duyurdu; Münih’te ise Çinli Momenta firmasının teknolojisiyle çalışan robotaksiler hizmete girmeye hazırlanıyor.
İsviçre’de Apollo Go, İsviçre Postası ile bir pilot program yürütüyor; Stellantis ve Pony.ai ise Lüksemburg’da bir deneme planlıyor.
Uber, Lyft ve Bolt’un da aralarında bulunduğu yolcu taşıma platformları, bu projelerin çoğunda kilit ortaklar haline geldi.
Waymo, ABD’de bir düzine şehirde yaklaşık 3 bin sürücüsüz taksi işlettiğini söylüyor. Apollo Go, 27 Çin şehri ile Dubai’de benzer büyüklükte bir filonun hizmet verdiğini belirtiyor. Pony.ai’nin yaklaşık 1.700 aracı var ve 2026 sonuna kadar bu sayıyı 3.500’e çıkarmayı hedefliyor; WeRide ise yaklaşık 1.000 araçlık bir filoyla faaliyet gösteriyor.
Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, Çin ve ABD’de sürücüsüz taksi filoları 2025’te iki kattan fazla artarak, ikiden fazla düzine şehirde hizmet veren yaklaşık 8 bin araca ulaştı. Ajans, 2035’e gelindiğinde dünya genelinde 700 bin ile 3 milyon arasında robotaksi olacağını öngörüyor.
Danışmanlık şirketi BCG, aynı tarihte dünya genelindeki robotaksi sayısının yaklaşık 3 milyona ulaşacağını; bunun 850 bininin Çin’de, 350 bininin ABD’de ve 120 bininin Avrupa’da olacağını tahmin ediyor.
Uzmanlar, daha sıkı güvenlik kuralları ve güçlü toplu taşıma kültürü nedeniyle Avrupa’nın bu teknolojiyi benimsemede daha yavaş kaldığını belirtiyor.
Ancak ivme giderek artıyor.
Otonom hareketlilik uzmanı Hervé de Tréglodé, “Londra hazır, Madrid de öyle” diyerek, “2027’ye kadar ticari hizmete geçtiğini görebiliriz” ifadelerini kullandı.
