Rusya genelinde benzin ve dizel yakıt tedarikinde yaşanan sıkıntılar, ülkenin güney ve merkez kesimlerinin ardından Volga, Sibirya ve Uzak Doğu bölgelerine kadar ulaştı. Satış kısıtlaması uygulanan bölge sayısı 40'ı aşarken, krizin temel nedenleri arasında petrol rafinerileri ile akaryakıt altyapısına yönelik düzenlenen insansız hava aracı (İHA) saldırıları yer alıyor. Üretim ve tedarik zincirindeki bu aksamalara, yaz mevsimindeki seyahatler ile tarımsal faaliyetlerin getirdiği tüketim artışı da eklenince piyasadaki arz baskısı iyice derinleşti. Sıkıntının özellikle AI-92 ve AI-95 türü benzinlerde yoğunlaştığı belirtiliyor.
Bölgesel yönetimler ve akaryakıt şirketleri, spekülatif alımların önüne geçmek ve yerel tedarik zincirini korumak adına satış limitlerini devreye soktu. Birçok bölgede mevcut yakıtın öncelikle itfaiye, ambulans, toplu taşıma, belediye ve tarım gibi kamu hizmeti veren araçlara ayrılması kararlaştırıldı.
GÜNEY BÖLGELERİNDE SINIRLAMALAR SIKILAŞTI
Akaryakıt krizinin en derinden hissedildiği yerlerin başında yasa dışı ilhak edilen Kırım geliyor. Yarımadada mevcut yakıt tamamen kamu ve özel görevli araçlara yönlendirilirken, çevre illerde de katı kurallar uygulanıyor. Krasnodar'da araç başına benzin satışı 30, bidonlara satış ise 10 litreyle sınırlandırıldı. Benzer şekilde Rostov’da 40, Stavropol’de binek araçlar için 35, Dağıstan’da ise tek seferde en fazla 20 litre benzin ve 50 litre dizel yakıt alınmasına izin veriliyor.
BÖLGELERE GÖRE SATIŞ LİMİTLERİ DEĞİŞİYOR
Ülkenin iç ve kuzey kesimlerinde de durum farklı değil. Voronej ve Saratov'da benzin satışına 30 litrelik üst sınır getirilirken; Moskova, Kursk ve Bryansk gibi kritik merkezlerde akaryakıtın bidon veya taşınabilir kaplara doldurulması tamamen yasaklanarak sadece araç depolarına verilmesine izin veriliyor. Kaliningrad'da 30 litre benzin ve 60 litre dizel limiti uygulanırken, Zabaykalye bölgesinde benzin limiti araç başına 15 litreye kadar gerilemiş durumda. Sibirya bölgesindeki Omsk ve Kemerovo'da ise binek araçlara 40 litre benzin verilirken, şehirlerarası yollardaki ağır vasıtalar için dizel limiti 200 litre olarak esnetildi. Yakutistan'da da taşınabilir kaplara yakıt satışı geçici olarak durduruldu.
ŞİRKETLER KENDİ TEDBİRLERİNİ ALIYOR
Resmî idari kararların yanı sıra Lukoil ve GazpromNeft gibi ülkenin en büyük akaryakıt devleri de kendi istasyonlarında kısıtlamalara gitti. Tataristan, Kirov ve Murmansk'taki bazı istasyonlarda müşterilere tek seferde en fazla 30 litre benzin ve 60 litre dizel yakıt teslim ediliyor. Krasnoyarsk'taki istasyonlarda da 40 litrelik sınırın yanı sıra bidonla alımlara geçit verilmiyor.
HÜKÜMET DÜŞÜK KALİTELİ YAKIT ÜRETİMİNİ GÜNDEME ALDI
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkedeki akaryakıt rezervlerinin 1,7 milyon ton seviyesinde olduğunu ve geçen yıla oranla yüzde 4'lük bir düşüş yaşandığını belirterek durumun henüz kritik aşamada olmadığını savundu. Ancak Rus hükümeti, iç piyasayı rahatlatmak adına radikal adımlar atmaya hazırlanıyor. Bu doğrultuda dizel ihracatının tamamen yasaklanması ve akaryakıt ithalat kurallarının gevşetilmesi masadaki ilk seçenekler arasında yer alıyor.
Ayrıca çevre ve kalite standartlarının düşürülmesi de gündemde. Hükümetin, mevcut Euro-5 standardı yerine daha düşük kaliteli ve yüksek emisyonlu Euro-2 ile Euro-3 standartlarındaki benzin ve dizelin yeniden üretilerek piyasaya sürülmesine geçici izin vermeyi tartıştığı belirtiliyor.
