Geçmişte, Dünya Kupası'nı hangi takımın havaya kaldıracağını merak ettiğimizde kristal kürelere, çay yaprağı fallarına ya da Ahtapot Paul'ün hislerine güvenmek zorundaydık. Ancak modern veri bilimi artık çok daha rasyonel bir alternatif sunuyor. Reuters'ta yer alan habere göre, istatistik uzmanlarından oluşan uluslararası bir araştırma ekibi, turnuvanın olası gidişatını tahmin edebilmek için devasa bir veri setiyle yeni bir makine öğrenimi algoritması geliştirdi.
OLASILIKLI TAHMİNLER VE 'HİLELİ' ZARLAR
Geliştirilen bu algoritma temelde iki aşamalı olarak çalışıyor. İlk aşamada, tüm takımların ve oyuncuların güç dengelerini belirlemek için karmaşık istatistiksel modeller, bahis şirketlerinin verileri ve transfer piyasasından alınan uzman görüşleriyle harmanlanıyor. İkinci aşamada ise yapay zeka, bu güç tahminlerini takımlara dair diğer kritik verilerle en doğru şekilde nasıl birleştireceğine karar veriyor.
Bu sistem, turnuvadaki her olası eşleşme için bir kazanma ihtimali tablosu ortaya çıkarıyor. Araştırmacılar bu durumu "hileli" bir çift zara benzetiyor: Zarların 1'den 6'ya kadar eşit gelme olasılığı yerine, bu zarlar her iki takımın atacağı gol sayısı için farklı ağırlıklara sahip.
Örneğin analize göre; açılış maçında Meksika'nın "zarı" ortalama 1.9 gol gösterirken, rakibi Güney Afrika'nın ortalaması sadece 0.7'de kalıyor. Ancak bu durum Meksika'nın kesinlikle kazanacağı anlamına gelmiyor. Simülasyon, yüzde 65 ihtimalle Meksika'nın galibiyetini en olası senaryo olarak öne çıkarıyor. Beraberlik ihtimali yüzde 21 iken, Güney Afrika'nın galibiyeti yüzde 14 ile en düşük ihtimal olarak hesaplanıyor.
KUPANIN ŞAMPİYONUNU BULMAK İÇİN 100 BİN KEZ SİMÜLASYON ÇALIŞTIRILDI
Uzmanlar, bu farklı 'hileli' zar çiftlerini kullanarak Dünya Kupası'ndaki her maçın sonucunu simüle edebiliyor. Resmi turnuva kuraları; uzatmalar ve penaltı atışları ihtimalleri de dahil olmak üzere tüm FIFA kuralları hesaba katılarak, turnuvanın en olası gidişatını belirlemek için tam 100 bin kez simülasyon çalıştırıldı.
İSPANYA EN BÜYÜK FAVORİ
Ortaya çıkan sonuçlara göre, yüzde 14,5'lik kazanma ihtimaliyle İspanya şampiyonluğun en büyük favorisi konumunda. Onu yüzde 12,4'lük oranlarla İngiltere ve Fransa, yüzde 11,2 ile Almanya yakından takip ediyor.
Bu yılki turnuvanın 48 takıma çıkarılması ve eleme turlarının beş aşamadan oluşması nedeniyle favoriler arasındaki fark oldukça daralmış durumda. Portekiz ve Arjantin'in de şampiyonluk şansı sırasıyla yüzde 8,9 ve yüzde 8,2 olarak görülüyor.
TÜRKİYE'NİN DÜNYA KUPASI'NI KAZANMA İHTİMALİ NE?
Yapay zeka destekli tahmin modelinde Türkiye'nin Dünya Kupası'nı kazanma ihtimali yüzde 0,7 olarak hesaplandı. Ay-yıldızlılar, bu oranla turnuvadaki takımlar arasında 20. sırada gösterildi. Türkiye, Avusturya ile aynı olasılığa sahip olurken Kanada'nın önünde yer aldı; Fas, İskoçya, Mısır ve Güney Kore gibi ülkeleri de geride bıraktı.
YAPAY ZEKA TAHMİNLERİ NE KADAR GÜVENİLİR?
Bu araştırma, Almanya'daki TU Dortmund Üniversitesi'nden ve farklı Avrupa üniversitelerinden araştırmacıların yer aldığı istatistik ekibinin ilk denemesi değil.
Ekip, 2019 Kadınlar Dünya Kupası'nda ABD'nin şampiyon olacağını nokta atışıyla bilmişti. 2023 Kadınlar ve 2022 Erkekler Dünya Kupası'nda ise kazananlar (İspanya ve Arjantin) algoritmalarının birinci favorisi çıkmasa da, sistem bu takımları en ciddi şampiyonluk adayları arasında listelemeyi başarmıştı.
