Ermenistan resmi haber ajansı Armenpress'in aktardığı bilgilere göre; Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, mecliste gerçekleştirilen bütçe görüşmeleri kapsamında iki ülke arasındaki ilişkilere dair önemli açıklamalarda bulundu. Türkiye ile yürütülen diyalog sürecinin pozitif yönde ilerlediğini kaydeden Mirzoyan, yakın dönemde tam normalleşme yolunda somut başarılar elde etmeyi öngördüklerini ifade etti.
Türkiye ile yürütülen müzakerelere değinen Mirzoyan, "Türkiye ile diyaloğumuz kesintisiz sürdü. Gümrü-Kars demir yolunun tekrar faaliyete geçmesi amacıyla oluşturulan çalışma grubunun toplantıları ve diğer temaslar gerçekleştirildi" dedi. İlişkilerin geleceğine dair inancını vurgulayan Bakan, çok yakın bir zamanda tam normalleşme hususunda net adımların atılacağını dile getirdi.
Mevcut ticari duruma da açıklık getiren Mirzoyan, coğrafi olarak işlemlerin hâlen üçüncü ülkeler üzerinden yürütülmesine rağmen, iki ülke arasında gümrük boyutunda doğrudan ticaretin başladığını ve ticari ilişkilerin aktif olarak devam ettiğini belirtti. Parlamento seçimlerinde zaferini ilan eden Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan da daha önce yaptığı açıklamada, Türkiye ile yakalanan iyi dinamiğin nihai bir başarıya dönüştürülmesi gerektiğinin altını çizmişti.
Paşinyan liderliğindeki Ermenistan hükümetinin Türkiye ile başlattığı normalleşme adımları, 2021 yılında özel temsilcilerin atanmasıyla resmiyet kazandı. Türkiye'nin eski Washington Büyükelçisi Serdar Kılıç ile Ermenistan Parlamentosu Başkan Yardımcısı Ruben Rubinyan’ın Ocak 2022'de Moskova'da gerçekleştirdiği ön şartsız ilk görüşme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu. Devam eden süreçte öne çıkan kronolojik gelişmeler ise şu şekilde gerçekleşti:
Şubat 2022: İki ülke arasında 2020 yılında kesilen doğrudan uçuşlar, İstanbul-Erivan seferiyle yeniden başladı.
Ocak 2023: Türkiye ile Ermenistan arasında doğrudan hava kargo ticareti serbest bırakıldı. Ayrıca Türkiye'den Ermenistan internet sitelerine erişim engeli kaldırıldı.
2024: Türkiye sınırında yer alan Alican Sınır Kapısı'nın Ermenistan tarafındaki karşılığı olan Margara Sınır Kapısı tamamen yenilenerek hazır hâle getirildi.
Ocak 2026: 2025 yılı sonunda varılan mutabakat doğrultusunda; diplomatik, hizmet ve hususi pasaport sahipleri için 1 Ocak 2026 itibarıyla ücretsiz e-vize dönemi başlatılarak vize kolaylığı sağlandı.
Normalleşme sürecinde kültürel ve lojistik alanlarda da tarihi adımlar atıldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın 4 Mayıs'ta gerçekleştirdiği zirve neticesinde, sınır hattında bulunan tarihi Ani Köprüsü'nün ortak restorasyonuna dair mutabakat zaptı imzalandı.
11 Mayıs itibarıyla doğrudan ticaretin başlatılmasına yönelik bürokratik altyapının tamamlandığı bildirilirken, iki ülke arasındaki kara sınırının açılması için de teknik çalışmalar sürdürülüyor. Yeni gümrük düzenlemesiyle, üçüncü ülkeler üzerinden taşınan malların varış veya çıkış noktası belgelerine resmi olarak "Ermenistan/Türkiye" ibaresi yazılabiliyor. Başbakan Paşinyan, mayıs ayı içinde yaptığı son açıklamada, Ahılkelek-Kars demir yolunun da Ermenistan'ın ithalat ve ihracat operasyonlarına açıldığını duyurmuştu.
