ABD'den İade Edilen Meşhur Zeugma Mozaik Paneli Nihayet Evine Kavuştu

Gaziantep’in tarihî zenginliğini dünyaya tanıtan ve bölgenin simgesi haline gelen Zeugma mozaikleri, yıllar süren ayrılığın ardından önemli bir kavuşmaya sahne oldu.

1960’lı yıllarda gerçekleştirilen kaçak kazılarla yasa dışı yollardan yurt dışına kaçırılan ve kamuoyunda 'Çingene Kızı' olarak bilinen ünlü mozaiğin ayrılmaz bir parçası niteliğindeki 13’üncü panel, Amerika Birleşik Devletleri’nden (ABD) teslim alınarak Türkiye'ye geri getirildi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un katılımıyla düzenlenen resmî törenle bu tarihî eser, Zeugma Mozaik Müzesi’ndeki orijinal yerine yerleştirildi.

Detaylar 👇Söz konusu tarihi geri dönüş süreci, tesadüflerle değil, adeta iğneyle kuyu kazan titiz bir bilimsel takip ve uluslararası diplomatik girişimler sayesinde tamamlandı.

Grenoble Alp Üniversitesinden Dr.

Camila Felag’ın araştırmaları ve Zeugma Kazı Başkanı Prof.

Dr.

Kutalmış Görkay’ın bilimsel incelemeleri, milattan sonra 2.

ve 3.

yüzyıllara tarihlenen bu panelin Zeugma’daki büyük kompozisyona ait olduğunu kesin olarak ortaya koydu.

Eserin uluslararası bir müzayedede yeniden satışa çıkarıldığının tespit edilmesi üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı vakit kaybetmeden harekete geçti.

ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ile yürütülen koordineli çalışmalar neticesinde, eserin Türkiye’ye iadesi sağlandı.

Bu başarı, iki ülke arasında 2021 yılında imzalanan ve bu yıl 5 yıllığına uzatılan Kültür Varlıklarına İlişkin Mutabakat Zaptı’nın gücünü bir kez daha gösterdi.

Aynı iş birliği kapsamında daha önce de Boubon Antik Kenti kökenli Lucius Verus, Septimius Severus ve tam 65 yıllık bir mücadelenin ürünü olan Marcus Aurelius heykelleri yurduna geri döndü.

Törende konuşan Bakan Mehmet Nuri Ersoy, kültürel mirasın korunmasında sadece fiziksel bir nesneyi değil, tarihin bağlamını kurtardıklarını vurguladı.

Ersoy, eksik parçalar yerine döndükçe yalnızca bir mozaiği tamamlamakla kalmadıklarını, aynı zamanda zedelenen bir hafızayı onardıklarını ve tarih sayfalarındaki boşlukları doldurduklarını ifade etti.

2018 yılında ABD’deki Bowling Green Eyalet Üniversitesi’nden getirilen 12 panelin ardından gelen bu 13’üncü parça, Zeugma mozaiklerinin bilimsel açıdan çok daha bütüncül incelenmesine imkân tanıyacak.

Türkiye, son dönemde yürüttüğü kararlı diplomasi ve hukuki hamlelerle kültür varlığı kaçakçılığına karşı dünyada örnek gösterilen ülkeler arasında yer aldı.

Bakan Ersoy’un paylaştığı verilere göre, son 23 yılda yurt dışından Türkiye’ye kazandırılan kültür varlığı sayısı 13 bin 454 seviyesine ulaştı.

Dikkat çekici olan husus ise bu eserlerin 9 bin 139’unun, yani büyük çoğunluğunun son 8 yıldaki yoğunlaştırılmış çalışmalarla iade edilmiş olması şeklinde kayıtlara geçti.

İtalya ile yürütülen ortaklıklar sayesinde 2023 yılında dönen 'Satornila Steli' de bu küresel başarının halkalarından birini oluşturdu.

Yetkililer, bu topraklardan koparılan son eser evine dönene kadar aynı kararlılıkla çalışmayı sürdüreceklerini belirtti.