Yaz aylarında aşırı artan sıcaklıklarla birlikte meydana gelen sıvı kaybı ve güneş çarpması; kalp, böbrek ve akciğer gibi hayati organlarda önemli işlev kayıplarına yol açıyor. Avrupa'yı etkisi altına alan sıcak hava dalgası nedeniyle son dönemde 10 bin üzerinde can kaybı yaşanırken, bu ölümlerin büyük çoğunluğunu 65 yaş ve üzeri bireyler oluşturdu. Sağlıklı Yaş Alma Hekimi Dr. Adnan Gürcan, sıcakların vücudun ısı dengesini bozarak özellikle yaşlılar, çocuklar, hamileler ve kronik hastalar için büyük risk taşıdığını belirtti. Gürcan, terlemeyle kaybedilen su ve elektrolitlerin yerine konamaması (dehidrasyon) durumunda halsizlik, tansiyon düşüklüğü, böbrek yetmezliği ve kalp ritim bozukluklarının ortaya çıkabileceğini ifade etti.
EN PRATİK YÖNTEM İDRAR RENGİ TAKİBİ
Dehidrasyonu önlemek için gün içine yayılan sık su tüketiminin hayati önem taşıdığını belirten Dr. Gürcan, en pratik kontrol yönteminin idrar rengine bakmak olduğunu ifade etti. İdrar renginin açık sarı veya şeffaf olması gerektiğini hatırlatan Gürcan, koyu sarı rengin acil su ihtiyacına işaret ettiğini söyledi. Güneş çarpması durumlarında aşırı halsizlik, bitkinlik, kas krampları, baş dönmesi, sersemlik, şiddetli baş ağrısı, bulantı, kusma veya iştahsızlık görülürse acilen 112'nin aranması gerektiğivi ifade etti.
Dr. Gürcan, vücut sıcaklığını düşürmek için koltuk altı, ense, göğüs ve kasık bölgelerine soğuk suyla ıslatılmış bezler veya beze sarılı buz torbalarının konulmasını tavsiye ederek, "Varsa vantilatörle hava akımı sağlayın. Asla ağızdan sıvı veya yiyecek vermeyin. Akciğerlere kaçarak boğulmaya yol açabilir. Bu durumda ambulans gelene kadar kişiyi yan yatırarak, biz buna koma pozisyonu diyoruz, solunum yolunu açık tutun." diye konuştu.
Yazın serinlenmek amacıyla yapılan yaygın hatalardan birinin de sıcak basınca hemen buzdolabından çıkan çok soğuk suları veya buzlu içecekleri hızla tüketmek olduğuna değinen Gürcan, aşırı soğuk sıvıların aniden alınmasının boğazdaki damarların büzüşmesine, yerel bağışıklığın zayıflamasına, farenjit ve bademcik iltihabı gibi enfeksiyonların tetiklenmesine, mide kramplarına ve sindirim zorluğuna, vagus sinirinin uyarılmasıyla ani kalp ritim bozukluklarına yol açabildiğini kaydetti.
"YAŞLILARIN KULLANDIKLARI İLAÇLAR BU TABLOYU AĞIRLAŞTIRABİLİR"
Fizyoloji Hekimi Dr. Nihan Gemici Elbir ise yaşlılarda susama hissinin azalması, çocuklarda ise ısı düzenleme sistemlerinin henüz olgunlaşmaması nedeniyle vücut ısısının çok daha hızlı yükseldiğini belirterek, "Yaşlıların kullandıkları ilaçlar da bu tabloyu ağırlaştırabilir. Çocuklarda vücut yüzeyinin kütleye oranının yüksek olması ve ısı düzenleme sistemlerinin henüz tam olgunlaşmaması nedeniyle vücut ısısı çok daha hızlı yükselir. Gebelerde artan kan hacmi ve metabolik yük nedeniyle sıcak, tansiyonun düşmesine, erken doğum riskinin artmasına ve ödemin belirginleşmesine yol açabilir. Kalp, böbrek, şeker ve solunum hastalığı olanlarda ise sıcak, mevcut hastalığın dengesini bozarak tabloyu ağırlaştırabilir. Bu nedenle sıcak dalgalarında bu grupların yakın takibi, sadece ailelerin değil hepimizin sorumluluğudur." dedi.
"İDEAL KLİMA SICAKLIĞI 22-24 DERECE"
İdeal klima sıcaklığının 22-24 derece arasında olması ve dış ortamla farkın 8 dereceyi aşmaması gerektiği uyarısında bulunan Elbir, vantilatörün kapalı odalarda tek başına işe yaramadığını bu durumda kapalı mekanın mutlaka havalandırılması gerektiğini belirtti.
Sıcak havaların fizyolojik olduğu kadar ruhsal etkilerine de değinen Elbir, "Uzayan sıcak dalgalarında toplumda sinirlilik, tahammülsüzlük, dikkat dağınıklığı ve kaygı belirtilerinde belirgin artış görüyoruz. Sıcağın ruh sağlığı üzerindeki bu etkisi çoğu zaman göz ardı ediliyor. Fizyolojik olarak da sıcakta damarlar genişlediği için tansiyon düşme eğilimindedir. Bu durum özellikle tansiyon ilacı kullananlarda baş dönmesi ve halsizliğe yol açabilir. Uyku için yatmadan önce ılık bir duş alınması, akşam yemeğinin hafif tutulması ve yatak odasının gündüz saatlerinde serin tutulması işe yarayan basit önlemlerdir." ifadelerini kullandı. (AA)
