28 Şubat tarihinden bu yana askeri çatışmaları sürdüren ABD ve İran, uzlaştıkları yeni anlaşma ile savaşa nokta koydu.
Bu gelişmeyle beraber Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4’ün üzerinde bir kayıpla 83 dolara gerilerken, ABD ham petrolü (WTI) ise 81 dolar sınırının altına çekildi. Söz konusu askeri süreç başlamadan evvel petrolün varili küresel piyasada yaklaşık 70 dolardan işlem görüyordu.
Savaşın bitmesiyle birlikte Hürmüz Boğazı tekrar gemi trafiğine açıldı ve İran İslam Cumhuriyeti’ne uygulanan abluka kaldırıldı.
Resmi imza töreninin 19 Haziran tarihinde İsviçre’de yapılacağı belirtilirken, mutabakatın resmi detayları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Enerji uzmanlarının görüşlerine göre, enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin operasyonlara yeniden başlaması ve küresel ölçekteki talebi karşılayabilmesi uzun bir zamana yayılacak. Basra Körfezi’nde üç aydan fazla süredir bekletilen ham petrol yüklü tankerlerin yeniden harekete geçmesi ve şirketlerin çalışma sahalarına personellerini göndermesi zaman alacak.
TANKERLER GÜVENLİ LİMAN ARIYOR
S&P Global Energy Küresel Yakıt ve Rafineri Araştırmaları Başkanı Daniel Evans, yaşanan fiyat düşüşlerinin ardından boğazda bekleyen tankerlerin bölgeden çıkış yapması, yerlerine yeni ticaret gemilerinin gelmesi ve tüm bu trafiğin güvenli bir biçimde yönetilmesi gerektiğini dile getirdi. Evans ayrıca, uzun vadeli kesintiler sebebiyle birtakım üreticilerin depolama kapasitelerinin dolduğunu ve bu yüzden üretimi durdurmak zorunda kaldığını vurguladı. Uzman, petrol akışının normal seyrine dönmesinin ve üretimin eski tonajlara ulaşmasının kısa vadede mümkün olmadığını sözlerine ekledi.
Wood Mackenzie şirketinde rafineri, kimya ve petrol piyasaları kıdemli başkan yardımcısı olarak görev yapan Alan Gelder, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Hürmüz Boğazı haricinde alternatif boru hatları ile sevkiyat rotalarına sahip olmaları vasıtasıyla, üretimi en süratli şekilde yükseltebilecek ülkeler arasında yer aldığını kaydetti.
NORMALLEŞME BİR YILI BULACAK
Buna karşın Irak’ın daha uzun süre kapalı kalması ve üretim alanlarındaki yapısal problemler sebebiyle toparlanma kulvarının daha yavaş ilerleyebileceğini aktaran Gelder, bu ülkenin normal üretim hacmine dönmesinin yaklaşık bir yılı bulabileceğini ifade etti. Gelder, boğazın kapanmasının peşinden enerji alanındaki yatırımların büyük oranda bıçak gibi kesildiğini, sonuçları seneler sonra alınan bu yatırımların yeniden ivme kazanmasının da vakit alacağını belirtti.
İSTİKRAR SAĞLANMADAN VANALAR AÇILMAYACAK
Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi Kıdemli Araştırmacısı Daniel Sternoff ise üretimi askıya alan ülkelerin, Hürmüz Boğazı’nda kalıcı bir güven ortamı tesis edilmeden ve ateşkesin uzun ömürlü olacağından emin olmadan faaliyetlere başlamak istemeyeceklerini vurguladı. Sternoff, boğazın açılmasının pratik alanda neye karşılık geleceğinin ve bölgede biriken petrol stokunun ne kadar hızlı tahliye edilebileceğinin henüz netlik kazanmadığını da ifadelerine ekledi.
