Avrupa Parlamentosu'nun (AP) geleneksel Türkiye Raporu'nun kabul edilmesinin ardından kurumsal basın toplantısı düzenleyen AP Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor, Ankara-Brüksel ilişkilerinin mevcut durumunu ve gelecekteki olası iş birliği alanlarını analiz etti.
AP Türkiye raporu kabul edildi: Gri pasaport uyarısı, Gürlek’e yaptırım çağrısı
Katılım sürecinin ilerlemesi için nesnel koşulların bulunmadığına işaret eden Amor, ilişkilerin "ortaklık" ve "üyelik" ekseninde iki farklı yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurguladı.
Türkiye'nin katılım sürecinin şu an için "donmuş durumda" olduğunu belirten Amor, demokratik standartlardaki gerilemeye vurgu yaparak, "Burası hala bir demokrasi kulübü. Avrupa'ya giden yol insansız hava aracı fabrikalarından başlamaz; Silivri'den başlar" ifadelerini kullandı.
"TÜRKİYE'DEKİ ÇOĞULCU DEMOKRASİYİ KORUYAMIYORUZ"
Türkiye raportörü olmanın "uzun zamandır iyi haberler alınamadığı için çok sinir bozucu" olduğunu ifade eden Amor, raporun standartlardaki gerilemeyi ve katılım sürecinin imkânsızlığını tekrarlamak zorunda kaldığını aktardı. Türkiye'nin akademik analizlerde otoriter bir devlet olarak ele alınmaya başlandığına dikkat çeken Amor, bu durumun telafisinin on yıllar alacağını belirterek Avrupa Birliği'nin (AB) de bunda payı olduğunu savundu.
Amor, AB Komisyonu'nun sessizliğine yönelik de sert eleştirilerde bulunarak şunları kaydetti:
Çifte standart eleştirisi: "Sırp ve Gürcistan sivil toplumunu açıkça korurken neden Türk sivil toplumunu korumuyoruz? Bu bir çifte standarttır. Türkiye'deki Avrupa yanlısı sivil toplumu kaybediyoruz; kendilerini terk edilmiş hissediyorlar."
CHP'nin durumu: "CHP, son seçimlerin galibi olan ana muhalefet partisidir ve itinayla tasfiye edilmiştir, şu anda tasfiye sürecindedir. Bu, Türkiye'deki çoğulculuk için büyük bir kayıptır."
"KATILIM SÜRECİNİ BAŞLATMAK İÇİN NESNEL KOŞULLAR YOK"
Ekrem İmamoğlu, Selahattin Demirtaş ve Özgür Özel gibi önde gelen isimlerden AB katılım sürecinin yeniden başlatılması yönünde talepler aldıklarını belirten Amor, mevcut durumda bunun için nesnel koşulların bulunmadığını ifade etti.
Gümrük Birliği ve vize serbestisi konularına da değinen AP Raportörü, öne çıkan şu başlıkları paylaştı:
Vize serbestisi: Vize konusunda bazı kolaylıkların hayata geçirildiğini belirten Amor, tam vize serbestisinin Türk hükümetinin elinde olduğunu ve altı kriteri yerine getirmek için gerekli adımların atılmaya başlandığını kaydetti.
Gümrük Birliği şartı: Gümrük Birliği müzakerelerinin yeniden başlatılması savunulsa da, gerçek bir demokratik ilerleme olmadan parlamentonun herhangi bir düzenlemeyi kabul etmeyeceği vurgulandı.
Ermenistan ilişkileri: Türkiye ile Ermenistan arasındaki katı sınırın ortadan kaldırılması ve temasların yeniden başlaması için bir "fırsat penceresi" olması umudu dile getirildi. Ayrıca AB Komisyonu'nun Türkiye'ye SEPA bankacılık ödeme sistemi ve yurt dışı dolaşım (roaming) hizmetini teklif ettiği aktarıldı.
"S-400'LERLE AB SAVUNMA SİSTEMİNİN PARÇASI OLMAK İSTİYOR MUSUNUZ?"
Türkiye'nin dış politikasının Avrupa dış politikasıyla uyumunun yüzde 4-5 seviyelerinde olduğunu öne süren Amor, güvenlik, savunma ve Kıbrıs meselesine ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Türkiye'nin askeri kaldıraçları üyelik süreci için kullanmaya çalışmasını eleştiren Amor'un açıklamaları şöyle:
"AB'nin yeni savunma mimarisine dahil olmak istiyorlar. Ama siz bir yeri işgal ediyorsunuz. Dahası, iki devletli çözümü savunuyorsunuz... Rus füzeleri konusunda ne yapıyorsunuz? Gerçekten savunma sistemimizin bir parçası olmak istiyor musunuz? NATO sistemiyle uyumsuz Rus S-400'lerine sahipken mi?
Avrupa'ya giden yol insansız hava aracı fabrikalarından başlamaz. Silivri'den, İmamoğlu, Kavala ve diğer birçok tutuklunun bulunduğu hapishaneden başlar. Üyelik demokrasiyle ilgilidir, ortaklık ise çıkarlarla ilgilidir. Dolayısıyla bir masada oynanan oyuna başka bir oyunun kurallarıyla oynamaya çalışmak adil olmaz."
