İran ile Şubat ayında başlayan savaşın ekonomik etkileri ABD'de vatandaşların cebini doğrudan etkilemeye devam ediyor. Moody's Analytics Başekonomisti Mark Zandi'nin yayımladığı analize göre, savaşın başladığı 28 Şubat'tan bu yana Amerikan haneleri artan akaryakıt, gıda, ulaşım ve finansman giderleri nedeniyle ortalama 1.000 dolar ek maliyetle karşı karşıya kaldı.
Analiz, ABD'de mayıs ayında enflasyonun son üç yılın en yüksek seviyesine ulaşmasının ardından yayımlandı. ABD ile İran arasında kalıcı bir barış anlaşmasının henüz sağlanamaması da ekonomik belirsizliği artırıyor.
En büyük yük akaryakıt fiyatlarından geldi
Zandi'ye göre savaşın en büyük ekonomik etkisi akaryakıt fiyatlarında görüldü. Benzin fiyatlarının mayıs ayında galon başına 4,56 dolara kadar yükselmesi nedeniyle Amerikan haneleri araç yakıtı için ortalama 300 dolar daha fazla harcadı.
Motorin fiyatlarındaki artış ise üretim ve lojistik maliyetlerini yükselterek market raflarına da yansıdı. Buna bağlı olarak hanelerin gıda harcamalarının ortalama 200 dolar arttığı hesaplandı.
Faiz, uçak bileti ve vergi yükü de arttı
Rapora göre savaşın dolaylı maliyetleri de dikkat çekiyor. Yükselen enflasyon nedeniyle ABD Merkez Bankası'nın beklenen faiz indirimlerini ertelemesi, hanelere ortalama 150 dolarlık ek finansman yükü getirdi.
Jet yakıtındaki fiyat artışları uçak biletlerini pahalılaştırırken, bunun ortalama maliyeti 100 dolar olarak hesaplandı. ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarının vergi mükelleflerine yansıyan yükü ise hane başına yaklaşık 250 dolar olarak tahmin edildi.
"Gerçek maliyet daha yüksek olabilir"
Mark Zandi, savaşın Amerikan ailelerine 1.000 dolarlık maliyet çıkardığı yönündeki hesabın ihtiyatlı bir tahmin olduğunu belirterek, gerçek ekonomik yükün bunun da üzerinde olabileceğini ifade etti.
Öte yandan Brown Üniversitesi araştırmacıları yalnızca benzin ve motorin fiyatlarındaki artışın ABD'li tüketicilere toplam 64 milyar dolarlık ek maliyet oluşturduğunu hesapladı. Haziran ayında Gallup tarafından gerçekleştirilen ankete göre ise Amerikalıların üçte ikisi yükselen akaryakıt fiyatları nedeniyle ekonomik sıkıntı yaşadığını dile getirdi.
