Pew Araştırma Merkezi'nin yeni bir çalışmasına göre, Çin artık dünyanın birçok ülkesinde ABD'den daha olumlu bir şekilde değerlendiriliyor. ABD merkezli kuruluşunun araştırmalarında ilk kez böyle bir sonuca ulaşılıyor.
Araştırmanın bu yılki sonuçlarına göre Türkiye'nin de aralarında olduğu bazı ülkelerde Çin'e yönelik olumlu görüşler rekor seviyede.
ABD merkezli tarafsız düşünce kuruluşunun bulguları, birçok ülkede Çin'e yönelik olumlu görüşlerin rekor seviyelere ulaştığını, ABD'ye yönelik algının ise kötüleştiğini gösteriyor.
Genel olarak katılımcılar hem ABD Başkanı Donald Trump'a hem de Çin lideri Şi Jinping'e güvenlerinin düşük olduğunu ifade ettiler. Ancak Şi, Trump'tan daha yüksek puan aldı.
Katılımcılar ABD'nin kişisel özgürlüklere Çin'den daha fazla saygı duyduğunu düşünürken, Çin'in diğer ülkelerin işlerine ABD'den daha az müdahale ettiği değerlendirmesi yapıldığı ortaya çıktı.
Pew'in, Şubat ve Mayıs ayları arasında yaptığı ankete 36 ülkeden 42 binden fazla kişi katıldı.
Katılımcılar her bir süper güç hakkındaki görüşleri için "çok olumlu, biraz olumlu, biraz olumsuz veya çok olumsuz" yanıtlarından birini seçti.
Araştırma merkezi, 36 ülkenin 25'inde Çin'e olumlu bakanların sayısının ABD'ye olumlu bakanlardan daha fazla olduğunu tespit etti.
Araştırmacılardan Jonathan Schulman'a göre 2002'den beri süper güçlere yönelik küresel eğilimleri takip eden merkezde, ABD yerine Çin'e yönelik olumlu görüşler ilk kez bu kadar çok ülkede görüldü.
Pew, daha önce de ABD'ye yönelik olumlu görüşlerde düşüşler gözlemlemişti. Bu düşüşler, 2008'de George Bush yönetiminin sonunda ve 2017'de Trump'ın ilk döneminin başında görüldü.
Schulman BBC'ye verdiği demeçte, o zaman bile Çin'e yönelik olumlu görüşlerin genellikle aynı seviyede veya biraz daha düşük olduğunu söyledi.
İspanya, Endonezya, İtalya, Yunanistan ve Kanada, Çin'e yönelik bakışın en çok olumluya döndüğü ülkeler arasında.
Bu yılki ankette ABD'yi daha fazla desteklemeye devam eden sadece altı ülke var ve bunların çoğu ABD'nin sadık müttefikleri: Polonya, Filipinler, Güney Kore, Hindistan, Japonya ve İsrail.
Öte yandan merkez, 20 ülkede ABD'ye yönelik olumlu görüşlerin medyan değerinin son yıllarda istikrarlı bir şekilde düştüğünü, buna karşılık Çin'e yönelik olumlu görüşlerin medyan değerinin ise yükseldiğini tespit etti.
Türkiye'de Çin'e yönelik olumlu görüş rekor seviyede
Araştırmacılar ayrıca, ABD'yi de içeren genişletilmiş bir veri kümesine dayanarak, son yıllarda incelenen ülkelerin üçte birinden fazlasında Çin'e yönelik olumlu görüşlerin arttığını tespit etti.
Bu yıl yapılan anketlerde İtalya, İspanya, Kolombiya, Meksika, Endonezya, Malezya, Nijerya ve Türkiye gibi bazı ülkelerde Çin'e yönelik olumlu görüşler rekor seviyelere ulaştı.
Araştırmacılar genel olarak orta gelirli ülkelerin Çin'e karşı olumlu görüşlere sahip olduğunu, daha varlıklı ülkelerin ise daha olumsuz görüşlere sahip olduğunu tespit etti.
Bu örüntünün bir istisnası, incelenen ülkeler arasında kişi başına düşen en yüksek GSYİH'ye sahip olan ve Çin'e karşı yüksek düzeyde olumlu bir tutum sergileyen Singapur'du.
Ankete göre Çin'e yönelik en olumlu ve en olumsuz görüşler Asya-Pasifik bölgesinden geldi. Pakistanlıların yaklaşık %90'ı Çin'i desteklerken, Japonların sadece %11'i destekliyor.
Şi ve Trump
Anket ayrıca katılımcılara Şi ve Trump'ın dünyadaki gelişmelerde doğru adımı atacaklarına güvenip güvenmediklerini de sordu.
Genel olarak her iki lidere duyulan güven seviyeleri düşüktü ve puanların çoğu %50'nin altında. Ancak ankete katılan ülkelerin çoğu, Trump'tan ziyade Şi'ye daha fazla güven duyma eğiliminde.
Ankette Şi'ye verilen en yüksek ve en düşük puanlar sırasıyla %83 ve %7 ile Pakistan ve Japonya'dan geldi.
Trump için en yüksek oy oranı %68 ile Filipinler'den, en düşük oy oranı ise %4 ile Batı Şeria/Doğu Kudüs'ten geldi.
Schulman, yaptıkları araştırmanın genel olarak "Şi hakkında diğer liderlere kıyasla insanların çok güçlü bir fikre sahip olmadıklarını" ortaya koyduğunu söyledi.
Trump hakkında ise insanlar "daha çok ve aşırı uçlarda yorum yapmaya meyilli."
Anket ayrıca, ABD hükümetinin vatandaşlarının kişisel özgürlüklerine Çin'e kıyasla daha fazla saygı gösterdiğine inananların sayısının hâlâ yüksek olduğunu, ancak aradaki farkın daraldığını ortaya koydu.
Pew, süper güçlerin dış politikalarına ilişkin görüşleri öğrenmek için orta gelirli birkaç ülkede ek sorular sordu.
Ankete katılanların ortalama %75'i ABD'nin diğer ülkelerin işlerine çok fazla veya orta derecede müdahale ettiğini düşünürken, %45'i Çin için aynı şeyi söyledi.
'ABD'deki dalgalanmalar birçok kişiyi tedirgin ediyor'
Başka kurumlar da son yıllarda benzer araştırmalar yürüttü.
Kamuoyu araştırma şirketi Gallup'un yaptığı araştırmaya göre, Çin geçen yıl küresel onay oranlarında ABD'yi geride bıraktı. Çin lehine son 20 yılın en büyük farkı kaydedildi.
Ancak ABD merkezli düşünce kuruluşu Asia Society'nin Çin hakkındaki yıllık Küresel Kamuoyu Araştırması, pandemi sırasında düşüş gösteren Çin imajının o zamandan beri yalnızca kısmi bir toparlanma gösterdiğini ortaya koydu.
Carnegie China'da misafir araştırmacı olarak çalışan Chong Ja Ian, Pew'in son sonuçlarının şaşırtıcı olmadığını söyledi:
"ABD politikasının istikrarsızlığı, güç kullanımı ve bunun sonucunda ortaya çıkan ekonomik zararlar, birçok kişiyi tedirgin etti."
Pew'ın araştırması, Trump'ın Grönland'ı ilhak etme konusundaki söylemlerini yoğunlaştırmasından ve ABD'nin Venezuela lideri Nicolas Maduro'yu yakalamasından kısa bir süre sonra başladı.
Anket sürerken ABD'nin İran'la savaşı da başladı.
Dr. Chong, "Çin'in popüler olup olmadığı kesinlikle tartışmaya açık bir soru, ancak şu anda Çin daha tahmin edilebilir görünüyor. Pekin, özellikle gelişmekte olan ülkelerde imajını parlatmak için çok çalışıyor" diye ekledi.
Çin'e yönelik yüksek olumlu görüş puanları ile Şi'ye duyulan nispeten düşük güven arasındaki tutarsızlığa değinen Dr. Chong, Çin'in "daha tahmin edilebilir olması ve bu nedenle bazılarını daha rahat hissettirmesinin, Şi'nin büyük bir otoriter figür olduğu gerçeğini değiştirmediğini" söyledi.
Şi'nin liderliğinde Çin'in "dünya görüşünün kendi anlayışına uyması konusunda diğer ülkelere daha fazla ısrar da dahil olmak üzere, daha iddialı ve yayılmacı taleplerde bulunduğunu" belirtti ve ülkedeki azınlıklara yönelik muamele konusunda soruların devam ettiğini vurguladı:
"Sanırım insanlar daha baskıcı ve ekonomik açıdan daha az faydalı politikaları şahsen Şi'ye atfediyorlar, ancak teknolojik ilerlemeler gibi daha olumlu unsurları genel olarak Çin'le ilişkilendiriyorlar."
Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.
