DEM Parti Hakkari Milletvekili Öznur Bartin, Hakkari'nin tarihî ve kültürel mirasının korunması, kamusal erişimin güvence altına alınması ve kültürel mirasın yönetim biçimlerinin incelenmesi amacıyla TBMM Başkanlığına Meclis Araştırması açılması için önerge sundu.
Önergede, Hakkari'nin Biçer Mahallesi'nde bulunan yaklaşık 326 yıllık Meydan Medresesi'nin kentin tarihsel ve kültürel mirasının en önemli yapılarından biri olduğu belirtilerek, medresenin 1700-1701 yıllarında Hakkâri Beyliği döneminde inşa edildiği ve uzun yıllar eğitim faaliyetlerine ev sahipliği yaptığı ifade edildi.
Tarihî yapıların yalnızca mimari eserler olmadığı, toplumların geçmişini ve kolektif hafızasını geleceğe taşıyan ortak değerler olduğu belirtilen önergede, kültürel mirasın korunmasının yalnızca restorasyonla sınırlı olmadığı kaydedildi. Bu alanların kamusal niteliğinin korunması, halkın eşit ve ücretsiz erişimine açık olması ve kültürel yaşamın bir parçası olarak yaşatılmasının kamu kurumlarının sorumluluğunda olduğu ifade edildi.
Meydan Medresesi için ücret iddiası
Bartin, Meydan Medresesi'nin 2021 yılında Hakkari Üniversitesi tarafından restore edilmesinin ardından televizyon kanalları, prodüksiyon şirketleri ve ajansların gerçekleştireceği çekimler için ücret talep edildiği ve çekim yapmak isteyenlerden 2 bin TL istendiği yönündeki iddiaların kamuoyuna yansıdığını belirtti.
Önergede, kültürel miras niteliğindeki tarihî yapıların ticari kullanım karşılığında ücretlendirilmesinin bu alanların kamusal niteliğini zayıflatabileceği ve tarihi değerlerin ekonomik birer metaya dönüşmesi riskini taşıdığı ifade edildi. "Kültürel miras toplumun ortak değeridir. Kamu kurumlarının görevi bu değerleri ticarileştirmek değil, korumak, yaşatmak ve toplumun bütün kesimlerinin erişimine sunmaktır" denildi.
Meydan Medresesi'nin kullanımının ücretlendirilmesinin yalnızca idari bir uygulama olarak değil, kültürel mirasın yönetimi ve kamusal alanların değerlendirilme biçimi açısından ele alınması gerektiği belirtilen önergede, Hakkari Üniversitesinin de kentin tarihsel ve kültürel mirasına yaklaşımında ticari gelir elde etme anlayışı yerine bilimsel, kültürel ve kamusal sorumluluğu esas alması gerektiği ifade edildi.
Hakkari'nin kültürel mirası için araştırma talebi
Önergede ayrıca Hakkari'deki tarihi mirasın yalnızca Meydan Medresesi ile sınırlı olmadığı vurgulanarak, il ve ilçelerde bulunan medreseler, kiliseler, manastırlar, kaleler, mezarlıklar ve geleneksel mimari örneklerinin kapsamlı biçimde tespit edilmesi, envanterinin çıkarılması, koruma altına alınması ve halkın erişimine açık biçimde yaşatılması gerektiği kaydedildi.
Bartin, Meydan Medresesi başta olmak üzere Hakkari genelindeki medrese, kale, kilise, manastır, mezarlık ve geleneksel mimari örneklerinin güncel envanterinin çıkarılması, koruma statülerinin, restorasyon süreçlerinin, kullanım biçimlerinin ve yönetim modellerinin değerlendirilmesi amacıyla Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını talep etti.
