Irak Merkezi Hükümeti'nin, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) üzerinden gerçekleştirilen petrol ihracatının uluslararası anlaşmalara aykırı olduğu gerekçesiyle Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Tahkim Mahkemesi'nde açtığı davada Türkiye aleyhine verilen yaklaşık 1 milyar 470 milyon dolarlık tazminat kararı, Paris'te açılan iptal davasının da reddedilmesiyle kesinleşme yönünde önemli bir aşamayı geride bıraktı.
Karar, Türkiye'nin tahkim hükmünü ortadan kaldırma girişiminin sonuçsuz kalması anlamına geliyor.
Çömez: Sürecin Bedelini Vatandaş Ödeyecek
Kararın ardından açıklama yapan İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, Irak Merkezi Hükümeti'nin devre dışı bırakılarak IKBY yönetimiyle yapılan petrol ticaretinin Türkiye'yi ağır bir mali yükün altına soktuğunu öne sürdü.
Çömez'e göre süreçte Kerkük'ten Ceyhan'a boru hattıyla taşınan petrol dünya piyasalarına ihraç edilirken, bu ticaretten çok sayıda yerli ve yabancı şirket milyarlarca dolar gelir elde etti. Ancak tahkim sonucunda ortaya çıkan 1 milyar 470 milyon dolarlık cezanın Türkiye tarafından karşılanacağını ifade eden Çömez, bu tutarın Dışişleri Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçesinin yaklaşık 1,5 katına denk geldiğini belirtti.
1973 Boru Hattı Anlaşması Tartışması
Turhan Çömez, söz konusu petrol sevkiyatının Türkiye ile Irak arasında 1973 yılında imzalanan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması'nın ihlali niteliğinde olduğu yönünde uzun süredir uyarılar bulunduğunu savundu.
Çömez, bu süreçte hukuki risklerin yeterince dikkate alınmadığını ileri sürerek, ortaya çıkan mali yükün kamu kaynaklarından karşılanacağını iddia etti.
"İki Yeni Tahkim Davası Daha Gündemde" İddiası
Çömez açıklamasında, aynı petrol ticaretiyle bağlantılı iki yeni uluslararası tahkim davasının daha açılmasının beklendiğini de öne sürdü.
İYİ Partili vekil, bu davaların da Türkiye aleyhine sonuçlanması halinde toplam maliyetin 5 milyar dolara kadar ulaşabileceğini iddia ederek, "Birileri büyük kazanç elde ederken, bedelini yoksulluk içindeki vatandaş ödeyecek" değerlendirmesinde bulundu.
Süreç Nasıl Başladı?
Irak Merkezi Hükümeti, Türkiye'nin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin onayıyla Ceyhan Limanı üzerinden gerçekleştirdiği petrol ihracatının, Bağdat'ın onayı alınmadan yapılmasının iki ülke arasındaki boru hattı anlaşmasını ihlal ettiği gerekçesiyle ICC Tahkim Mahkemesi'ne başvurmuştu.
Mahkeme, Türkiye'nin anlaşmadan doğan yükümlülüklerini ihlal ettiğine hükmederek yaklaşık 1,47 milyar dolarlık tazminata karar vermişti. Türkiye ise bu kararın iptali için Paris'te yargı yoluna başvurmuş, ancak mahkeme bu talebi reddetmiş oldu.
Haber Kaynağı : 12punto
