Elektronik Haberleşme Sektöründe Başvuru Sahibinin Kimliğinin Doğrulanma Süreci Hakkında Yönetmelik ile Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler, kimlik sahteciliğinin önlenmesi, kayıt dışı hat kullanımının azaltılması ve abonelik işlemlerinin daha güvenli hale getirilmesi amacı taşıyor.
Çok katmanlı kimlik doğrulama dönemi
Yeni düzenlemeler kapsamında abonelik sözleşmeleri yazılı veya elektronik ortamda yapılabilecek. Ancak sözleşmenin kurulabilmesi için başvuru sahibinin kimliğinin doğrulanması zorunlu olacak.
Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeye göre kimlik doğrulama işlemleri e-Devlet Kapısı üzerinden, yakın alan iletişimi (NFC) destekli elektronik kimlik belgeleriyle, şifre doğrulamasıyla, parmak izi özetiyle veya görüntülü doğrulama yöntemleriyle gerçekleştirilebilecek. Ayrıca yüz yüze gerçekleştirilen başvurularda kimlik belgesi kontrolüne ek olarak işleme özgü video kaydı alınmasının da önü açıldı.
Bu kapsamda, çipli kimlik kartları (TEKB) ve NFC özelliği taşıyan kimlik belgeleri (YAKB) üzerinden doğrulama yapılabilecek. e-Devlet mobil uygulaması üzerinden NFC teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilecek doğrulamalarda ise kullanıcının e-Devlet şifresi de süreçte yer alacak.
Yabancı uyruklular için özel doğrulama mekanizması
Yönetmelikte yabancı uyruklu başvuru sahiplerine ilişkin detaylı hükümler de bulunuyor. Elektronik kimlik doğrulama özelliğine sahip belgeye sahip olmayan yabancılar için doğrulama süreci Göç İdaresi Başkanlığı aracılığıyla yürütülecek.
Öte yandan diplomatik misyon çalışanları ve aile fertleri için farklı bir sistem uygulanacak. Yabancı Misyon Kimlik Kartı Yönetmeliği kapsamında düzenlenen belgeye sahip kişiler, e-Devlet üzerinden giriş yaptıktan sonra bilgilerinin Dışişleri Bakanlığı kayıtları üzerinden teyit edilmesiyle kimlik doğrulama sürecini tamamlayabilecek.
Bir kişi adına açılabilecek hat sayısı sınırlandı
BTK'nın yayımladığı ikinci yönetmelik değişikliğiyle işletmecilere yeni bir yükümlülük de getirildi. Buna göre işletmeciler, BTK tarafından belirlenen sınırın üzerinde aynı kişi adına yeni abonelik kaydı oluşturamayacak.
Bu düzenlemenin özellikle başkalarının kimlik bilgileri kullanılarak çok sayıda hat açılmasının önüne geçmeyi hedeflediği değerlendiriliyor.
Mevcut aboneler üç ayda bir denetlenecek
Doğrulanamayan hatlar önce kısıtlanacak, sonra kapatılacak
Üç aylık kontroller sonucunda bir abonenin aktifliği teyit edilemezse işletmeci öncelikle 24 saat içinde ilgili hatta kayıtlı iletişim numaralarına kısa mesaj yoluyla bilgilendirme yapmakla yükümlü olacak.
Bildirimin ardından 30 gün içinde gerekli doğrulama işlemleri tamamlanmazsa hatta kısıtlama uygulanacak. Kimlik doğrulamasının 90 gün boyunca gerçekleştirilememesi halinde ise ilgili hat tamamen kullanıma kapatılacak.
Kurumsal aboneliklerde ise farklı bir uygulama öngörülüyor. Şirketin tüzel kişiliğinin devam etmesine rağmen yalnızca yetkili kişinin kimlik doğrulamasının yapılamaması durumunda hat kapatılmayacak. Ancak yeni bir yetkili tanımlanana kadar abonelik üzerinde işlem yapılamayacak.
Yeni kurallar 25 Haziran'da yürürlüğe girecek
BTK tarafından Resmi Gazete'de yayımlanan her iki yönetmelikte de yürürlük tarihi 25 Haziran 2026 olarak belirlendi. Bu tarihten itibaren telefon ve internet aboneliklerinde kimlik doğrulama süreçleri daha kapsamlı hale gelirken işletmeciler de abonelik kayıtlarının güncelliğini ve doğruluğunu düzenli olarak denetlemekle yükümlü olacak.
