Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) çarşamba günü yayınladığı aylık petrol piyasası raporunda Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından petrol piyasasının 2027 yılında önemli bir arz fazlasına gireceğini belirtti.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İran savaşını sona erdirmek için İran'ın boğazı yeniden açmasını ve ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırmasını içeren, potansiyel olarak tarihteki en büyük petrol arzı kesintisine son verecek geçici bir anlaşma yaptığını duyurmuştu.
IEA'ya göre savaşın günde 14 milyon varilden (bpd) fazla Orta Doğu petrol üretimini engellediği tahmin ediliyor. IEA, 2027'ye ilişkin ilk değerlendirmesinde arzın günde 8 milyon varil, talebin ise günde 2 milyon varil artacağının beklendiğini belirterek, petrol piyasasının önümüzdeki yıl önemli bir arz fazlasına düşeceğini söyledi.
2027'de büyük bir arz fazlasının "piyasaya hoş bir nefes alma fırsatı sağlayabileceği ve ülkeler krize yanıt olarak enerji stratejilerini ve politikalarını gözden geçirirken tükenmiş stokları yenileme veya yeni stratejik rezervler oluşturma fırsatı sunabileceği" belirtildi.
IEA, Umman Körfezi'ndeki gemiden gemiye transferlerdeki artış nedeniyle boğazdaki akışların haziran ayı başlarında zaten arttığını ve bunun Orta Doğu'daki toplam akışın mayısın en düşük seviyesi olan günlük 9,6 milyon varilden yaklaşık 12 milyon varile yükselmesine yardımcı olduğunu da bildirdi.
Kademeli toparlanma vurgusu, 2026 öngörüsü
IAE, "Anlaşma geçerli olursa, Körfez'den ihracat ve üretimde kademeli bir toparlanma görülmeli. Özellikle de İran petrol ihracatı, ABD ablukası kaldırıldığında tamamen yeniden başlayabileceği için" dedi.
Ancak IEA, uzun süreli mayın temizleme ve çözülmemiş transit düzenlemeleri de dahil olmak üzere siyasi ve operasyonel kısıtlamaların Orta Doğu'nun toparlanma görünümü üzerinde aşağı yönlü riskler bıraktığını da düşünüyor.
IAE, Orta Doğu'daki üretim kayıplarının Amerika kıtasındaki artan üretimi geride bırakması nedeniyle, 2026 yılında petrol arzının 3,9 milyon varil/gün azalacağını öngörüyor.
