Yaklaşık 2 bin yıldır ayakta kalan Pantheon gibi Roma yapılarının olağanüstü dayanıklılığının ardındaki sırra ilişkin yeni bir bulgu elde edildi. A
BD'deki California Üniversitesi Berkeley (UC Berkeley) ile Çin'deki Pekin Teknoloji Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışma, Roma betonunun zamanla güçlenmesinde yalnızca volkanik külün değil, havadaki karbondioksitin de önemli rol oynadığını ortaya koydu.
Bilim insanları daha önce Roma betonunun dayanıklılığını, volkanik kül ile sönmemiş kireç arasında gerçekleşen kimyasal reaksiyonlara bağlamıştı. Bu süreçte oluşan minerallerin betonu son derece sağlam hale getirdiği biliniyordu.
Ancak Science Advances dergisinde yayımlanan yeni araştırma, bu mekanizmaya yüzyıllar boyunca devam eden doğal bir karbonlaşma sürecinin de katkı sağladığını gösterdi.
Araştırma ekibi, İtalya'nın Tivoli kentindeki Roma İmparatoru Hadrianus'un villasında bulunan yaklaşık 2. yüzyıla ait bir umumi tuvaletten alınan beton örneklerini nano ölçekte inceledi.
İncelemelerde, atmosferdeki karbondioksitin beton içerisindeki kireçle reaksiyona girerek kalsit minerali oluşturduğu belirlendi. Araştırmacılara göre bu kalsit kristalleri, zamanla betonun içindeki mikroskobik boşluk ve çatlakları doldurarak yapıyı daha yoğun ve sağlam hale getiriyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından mühendis Paulo Monteiro, pozzolanik reaksiyonun betonun dayanıklılığında temel rol oynadığını ancak uzun yıllara yayılan karbonlaşma sürecinin de betonun çatlaklarını doğal olarak onardığını ve ömrünü uzattığını söyledi.
Araştırmacılar, elde edilen bulguların modern beton teknolojisine de ışık tutabileceğini belirtiyor. Roma betonunun üretim yöntemlerini birebir uygulamak günümüz yapıları için mümkün olmasa da, karbonlaşma sürecinin daha iyi anlaşılması sayesinde daha uzun ömürlü ve çevreye daha az zarar veren betonların geliştirilebileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, modern betonarme yapılarda çelik donatıların paslanmasının Roma mühendislerinin karşılaşmadığı önemli bir sorun olduğuna dikkat çekerken, antik yapıların incelenmesinin geleceğin sürdürülebilir inşaat teknolojilerine önemli katkılar sağlayabileceğini vurguluyor.
