MUSTAFA KEMAL ÇOLAK
Koç Holding’in ikinci yüzyılına damga vuracak sektörlerin başında sağlık geliyor. Uzun süredir İstanbul Amerikan Hastanesi ve Koç Üniversitesi Hastanesi ile bu alandaki yolculuğuna devam eden Koç Holding, son dönemde satın almalarla ilerlediği sağlık alanında en önemli yatırımlarından birini geçtiğimiz hafta İzmir Amerikan Hastanesi’ni açarak gerçekleştirdi. İleri teknolojiye dayalı toplam 150 million dolar yatırım ile kurulan İzmir Amerikan Hastanesi’nin ardından Antalya’da 2024’te satın alınan 7 hastaneli Anatolia Hospital Group ve 2023’te bünyeye katılan tıbbi cihaz üreticisi Bıçakçılar şirketi üzerinden yatırımlar hızla devreye alınacak. Sağlık sektöründe yurt dışına da açılacak olan Koç Holding, İngiltere ve Romanya’da tıp merkezi ve hastane kuracak. Koç’un 2023’teki Bıçakçılar satın alma sürecinden itibaren 5 yıl içerisindeki sağlık yatırımlarının tutarının 750 milyon dolara ulaşacak.
Kuruluşunun 100'üncü yılını kutlayan Koç Holding’in geçen ay oluşturduğu Sağlık Grubu Başkanlığı, sağlık sektöründeki planlarının çatı yapısını oluşturdu. Topluluğun 6'ncı grup başkanlığı olan Sağlık Grubu’nun kuruluşu, Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yapılan bildirim ile açıklandı. Sağlık sektöründeki faaliyetlerin daha bütüncül yönetilmesi amacıyla yönetim kurulu kararıyla oluşturulan “Sağlık Grubu Başkanlığı” 4 Mayıs’ta faaliyete başladı. Sağlık Grubu’nun başkanlığına Vehbi Koç Vakfı Sağlık Kuruluşları CEO’su Dr. Erhan Bulutcu getirildi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu Dr. Erhan Bulutcu, anesteziyoloji ve reanimasyon dalındaki uzmanlık eğitimini 1993 yılında aynı okulda tamamladıktan sonra 1994-96 arasında aynı fakültede öğretim görevlisi olarak çalıştı ve Dr. Ömür Erçelen’le birlikte ağrı ünitesini kurdu.
1997 sonunda Amerikan Hastanesi’nde çalışmaya başlayan, 2009 yılında hastanenin genel müdür yardımcılığına getirilen Bulutcu, Dr. Evren Keleş’le birlikte Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Koç Üniversitesi Hastanesi’nin kurulmasında öncü rol üstlendi. Sağlık Grup Başkanlığı, yurt içinde ve İngiltere ile Romanya’da ileri teknolojiye dayalı, yenilikçi sistemlerle hizmet verecek sağlık kuruluşlarına yönelik yüksek oranlı yatırımları yönetecek. Koç Sağlık Grubu üzerinden yürütülecek yüksek oranlı yatırımlarla birlikte mevcutta 750-800 milyon dolar bandında olan gelirlerin 5 yılda 2 katına, 10 yılda 4 katına çıkarılması hedefleniyor.
Geçtiğimiz Cuma günü İzmir’de açılışı gerçekleştirilen İzmir Amerikan Hastanesi’nin açılışı vesilesiyle Koç Holding Sağlık Grubu Başkanı Erhan Bulutcu açıklamalarda bulundu. Bulutcu, bir taraftan yeni yatırım planlarını anlatırken, sağlık ve tıp konusundaki yenilikleri, değişen anlayışları, geleceğin sağlık hizmetleri ve teknolojileri üzerinden yaşanacak dönüşümü de değerlendirdi.
Türkiye’de de, dünyada da sosyal sigorta kurumlarının yükünün ağırlaştığından, İngiltere gibi pek çok ülkede yüksek sağlık sorunları yaşandığından, milyonlarca insanın ameliyat sırası beklediğinden söz eden Erhan Bulutcu, insan kaynağı sorununu üst düzeyde yaşayan mevcut sağlık sistemine ilişkin tespitlerini şu şekilde özetledi:
“Ülkeler gayri safi milli hasılalarında sağlığa Amerika’da yüzde 15, Avrupa’da yüzde 10, Türkiye’de 5-6 civarında para harcıyorlar. Ve sağlıkta istedikleri verimi alamıyorlar. Mevcut sağlık sistemi, talebi birden fazla nedenden ötürü karşılayamıyor. O yüzden sistem değişmek zorunda. Nedir bu değişiklik? Büyük bir devrim geliyor. Artık “Ne kadar iş yaparsan al sana onun ücreti” sistemi kalkacak, kalkmak zorunda. Çünkü bunları artık ülkeler çeviremiyor. Ve bu kadar zorluk, insan kaynağı azlığı varken aslında yıkıcı bir devrim, gelen. Yapay zeka son 3 yıldır kartopu gibi büyüyor. İleride artık bu kadar insan kaynağı eksikliğinde tanı, tahminleme yapay zeka üzerinden yapılacak. 2-3 yıl içerisinde doktorun önüne gelecek MR sonucundan hangi tanıya gideceğinizi tahminlemesi olasılıklarla çıkacak. Tabii ki doktorsuz hayatta hiçbir şey olmaz. 1945’lerde, 1950’lerde Dünya Sağlık Örgütü’nün söylediği önleyici tıp, koruyucu tıp devreye girmek zorunda. Böylece hastalıklardan önceden haberdar olmak gerekiyor. Doktora kolaylaştırıcı sistemler artıyor, daha da artacak. Data en büyük konu başlığı. Bu data ile birlikte hatta şu bile olacak: Diyelim ki normal görüntüden pankreasınıza bakılıyor. Bir radyoloğun MR'ından on binlerce data karşılaştırılıp 10 yıl sonra aynı hastanın pankreas kanseri olma olasılığı söylenebilecek. Doktor hep olacak, data üzerinden uzun vadeli saptamalar yapılabilecek. Genomik testler artıyor. Artık Alzheimer olma olasılığı dahi ortaya konabilecek. Bunlar 2-3 yıl içinde olabilecek gelişmeler. Koç Sağlık Grubu olarak geriatriye (65 yaş üstü için sağlık hizmetleri) yatırım yapacaklarını kaydeden Bulutcu, “Biliyorsunuz 65 yaş üzeri 10 yıl sonra Türkiye’de de Avrupa’yı yakalayacak. Her 5 kişiden birisi yaşlı olacak. Dünyada iki tane büyük sorun var. Birincisi işitme kaybından parkinsona ve alzheimer’a ya da demansa kadar giden nörolojik tablolar. İkincisi de kas iskeletle ilgili bel ağrısı gibi sorunlar. Üçüncüsü de kalp damar. Obezite biliyorsunuz yeni tip ilaçlarla biraz daha büyüyecek diye tahmin ediyorum. O yüzden geriatriye yatırım yapacağız” dedi.
İngiltere ve Romanya
İngiltere’de araştırma safhasındayız. İngiltere’de bu işler çok uzun sürdüğü için önden belki bir tıp merkezi de açıp telemedicine’a girip sonra hastaneye girebiliriz. Şimdilik o safhadayız. Ama bir yıl sonra bir tane tıp merkezimiz en azından olur diye düşünüyorum. Niye Romanya? Romanya’nın iki tane avantajı var. Romanya yaklaşık 1.000 ufaklı, 16.000 Türk şirketinin olduğu bir pazar. Neredeyse Bodrum’dan daha yakın. Zaten kalkan uçaklara bakıyorum, her gün gidip geliyor. Aynı zamanda Koç Grubu’nun da orada önemli yatırımları var biliyorsunuz. Otomobilden beyaz eşyaya, savunmaya kadar. O yüzden biz de orayı bir fırsat görüyoruz.”
İzmir Amerikan Hastanesi, dünya devi Alliance ile birlikte pilot proje yürütüyor
Özel sigortacılığın çok değişik bir boyuta gideceğini dile getiren Erhan Bulutcu, “Service for free dediğimiz, ameliyat olduğunuzda “Bunun bedeli budur” diye bakılan sigortacılık tarihe karışacak. Yani A hastanesi de B hastanesi de 100 tane kalp ameliyatı yapmış. Sonuçtan hareket edilecek. Özel sigorta şirketi aynı ameliyata datasına bakarak birine 100 lira verecek, öbürüne 5 lira verecek. “Senin komplikasyonun çok” diyecek. Hastaya da diyecek ki “Sen o hastaneye gidersen oranın komplikasyonu fazla, sen daha fazla hasar payı ödeyeceksin.” Yani değer bazlı bir sigorta sistemine geçiş olacak. Bunlar hızlı şekilde değil fazlı şekilde devreye gelecek” dedi. Koç Holding, geçmişten çok yakından tanıdığı Alliance Grubu ile birlikte İzmir Amerikan Hastanesi’nde Türkiye’de ilk olacak bir proje çalışması içerisinde. Erhan Bulutcu’nun ayrıntılarını –şimdilik kaydıyla– vermemeyi tercih ettiği çalışma, bir süre pilot proje olarak yürütülecek. Çalışma uygulama imkanı bulursa, kapsam alanı genişletilecek. Konunun Alliance tarafından yakından takip edildiğini göstermesi açısından Global Yönetim Kurulu Başkanı Oliver Bate’in İzmir Amerikan Hastanesi açılışında Türkiye ekibi ile birlikte törende hazır bulunması önemli sayıldı. Bate, yeni açılan hastaneyi de ziyaret ederek, Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Koç'tan bilgi aldı.
“Geleceğin hastaneleri daha küçük ölçekli, ileri teknoloji olacak"
İzmir Amerikan, 192 yataklı bir hastane olacak. 100 yatak da büyütme kapasitesi var. Kanser hastalığına çok büyük yatırım yaptılarını dile getiren Erhan Bulutcu, “İzmir'de robotik cerrahi çok önemli olacak. İzmir’e hatta Türkiye’ye ilk kez, firma ismi vermek istemiyorum, en gelişmiş robotu, ortopedi robotlarını, omurga robotlarını getiriyoruz. Biz hastanemizi katma değeri yüksek, nitelikli hizmet veren robotik cerrahi merkezi olarak konumlandırıyoruz” dedi. Geleceğin hastanelerinin yatak kapasitesi daha az, küçük ölçekli olacağını, dijital tıbbın gelişeceğini düşündüklerini kaydeden Bulutcu, “İzmir’in başka bir ilçesinde belki bir outpatient, bizim Medi American gibi bir klinik yatırımı da yapabileceklerini kaydeden Bulutcu, “Orada daha basit şeyleri halledeceksiniz. Ana hastaları, daha çok kanser ve komplike cerrahiyi, İzmir Amerikan Hastenesi’nde toplamayı düşünüyoruz” dedi.
Üç kentte büyüme
Koç Sağlık Grubu, hastane yatırımları için Türkiye’deki büyüme planlarını üç şehir üzerinden yapıyor. Global sağlıktan da pay alabilecek en yüksek potansiyele sahip kent olarak İstanbul, İzmir ve üçüncüsü de Antalya. Erhan Bulutcu, “Biliyorsunuz Antalya'ya yılda 17 milyon yabancı turist geliyor. Bizim orada yaklaşık 850 tane 4 yıldızlı, 5 yıldızlı otel içerisinde 350 tane otelde revirimiz var. Koç Healthcare markamız çatısı altında Antalya’da turistin sağlığını, sağlık turizmine çevirmek istiyoruz” dedi.
100 sağlık şikayetinin 20’si uzaktan muayene edilecek
1- Uzaktan muayene sistemi devreye girecek. Evde sağlık, geleceğin en önemli konularından biri olacak. Telemedicine ile uzaktan muayene devreye girecek. Sağlık şikayetlerinin, yüzde 20'lik bir bölümü uzaktan, dijital reçete gönderilerek önlenebilecek.
2- Geri kalanı küçük semt hastanelerinde halledilebilecek. Yani triyajdan (önceliklere göre sıralama) bahsediyorum. Komplike, hallolmayan vakalar için büyük hastaneler gerekecek.
3- Her yerde aynı hizmet verilmeyecek. Hizmetin basamaklanması geleceğin kurtuluşu olacak. Biz sadece hastaneciliğe soyunmuyoruz. Bir ekosistem kurmaya çalışıyoruz. Bu ekosistemin içerisinde geleceğin tedavileri ve sistemleri var.
İstanbul Amerikan Hastanesi taşınıyor
Koç Sağlık Grubu, İstanbul’un simge hastanelerinden Nişantaşı’nda bulunan Amerikan Hastanesi’ni taşıma kararı aldı. 1919 yılında Çarşıkapı’da kurulan, 1931 yılında Nişantaşı’ndaki yerine taşınan İstanbul Amerikan Hastanesi, Gayrettepe’de inşa edilecek yeni yerine taşınacak. Gelecek yıl başlayacak inşaat iki yıl içinde tamamlanacak. Mevcut haliyle 50 bin metrekarede kapalı alan üzerine kurulu olan hastane, yeni yerinde 70 bin metrekare kapalı alanda hizmet verecek. Sağlık Grubu Başkanı Erhan Bulutcu, “İstanbul Amerikan Hastanesi çok uzun yıllardır mevcut yerinde Türkiye’nin en iyi hastanesi olarak hizmet yürütüyor. Bulunduğu binanın planladığımız yatırımlara yönelik mevcut haliyle istediğimiz şekilde hizmet veremeyeceğini düşündüğümüz için sıfırdan yeni bir bina inşa edeceğiz. Gayrettepe’de Aygaz genel merkezinin bulunduğu arsa genişletilerek, toplam 70 bin metrekare kapalı alanda, yeni binamızda hizmet verecek” dedi. Yeni hastane binası 150-200 milyon dolar yatırımla devreye sokulacak. Bulutcu, boşaltılacak binanın ve arazisinin nasıl kullanılacağına ilişkin bir karar alınmadığını söyledi.
Geçen yıl Eylül ayında Gayrettepe’de Aygaz ve Tofaş’ın genel merkezlerinin bulunduğu arazinin hisselerinin tamamı Koç Ailesi ve mirasçılarına ait olan Temel Ticaret Koç Holding'e devredilmiş, sözkonusu girişim KAP’a açıklanmıştı.