Oxford Üniversitesi bünyesindeki Reuters Gazetecilik Çalışmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan "Dijital Haber Raporu 2026" yayımlandı.
48 ülkede yaklaşık 100 bin kişinin katılımıyla gerçekleştirilen çevrimiçi araştırmaya dayanan rapor, haber tüketim alışkanlıklarında önemli bir dönüşüm yaşandığını ortaya koydu.
Raporun başyazarı Jim Egan, 2026 yılının haber sektörü açısından kritik bir döneme işaret ettiğini belirterek, sosyal medya ve video ağlarının ilk kez tüm geleneksel haber kaynaklarının önüne geçtiğini söyledi.
Araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 54'ü son bir hafta içerisinde haberleri sosyal medya veya video platformları üzerinden takip ettiğini ifade etti. Yapay zekâ tabanlı sohbet botlarının da hesaba katılmasıyla bu oran yüzde 56'ya yükseldi.
Bu sonuçla birlikte sosyal medya ve video platformları, televizyon haberlerini takip eden yüzde 52'lik kesimi, haber siteleri ve uygulamalarını kullanan yüzde 51'lik grubu ve radyoyu tercih eden yüzde 21'lik kesimi geride bıraktı.
HABER SİTELERİNE DOĞRUDAN ERİŞİM AZALIYOR
Raporda, medya kuruluşlarının kendi internet siteleri ve uygulamaları üzerinden ulaştıkları kitlelerde de dikkat çekici bir gerileme yaşandığı belirtildi.
2021 yılında yüzde 63 seviyesinde bulunan doğrudan erişim oranının 2026 yılında yüzde 51'e düştüğü kaydedildi.
Bu değişimin, haber kuruluşlarının okuyucu ve izleyicilere ulaşmak için sosyal medya platformları ile dijital teknoloji şirketlerine daha bağımlı hale geldiğini gösterdiği vurgulandı.
GENÇLERİN HABER ALIŞKANLIKLARI KÖKLÜ BİÇİMDE DEĞİŞİYOR
Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri de genç kuşakların haber tüketim tercihlerindeki değişim oldu.
Küresel ölçekte katılımcıların yaklaşık yüzde 30'u sosyal medya veya video platformlarını birincil haber kaynağı olarak gösterirken, 18-24 yaş grubunda bu oran yüzde 50'ye ulaştı.
Rapora göre televizyon yalnızca 45-54 yaş ve 55 yaş üzerindeki gruplarda en önemli haber kaynağı olmayı sürdürdü.
Haber siteleri ve uygulamaları ise araştırmaya katılan hiçbir yaş grubunda ilk tercih edilen haber kaynağı konumuna gelemedi.
Araştırmada genç kullanıcıların haberleri giderek daha fazla TikTok, Instagram, YouTube ve benzeri platformlardan takip ettiği belirtilirken, bireysel içerik üreticileri ile bağımsız gazetecilerin etkisinin de güçlendiği ifade edildi.
Bununla birlikte rapor, geleneksel gazeteciliğin tamamen yerini bireysel içerik üreticilerinin aldığı yönündeki görüşleri doğrulamadı. Araştırmaya göre kullanıcıların yalnızca yüzde 3'ü tüm haber ihtiyacını bu kanallar üzerinden karşılıyor.
HABERE DUYULAN GÜVEN GERİLEMEYE DEVAM EDİYOR
Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise habere duyulan güvenin tarihsel olarak en düşük seviyeye gerilemesi oldu.
Araştırmaya göre dünya genelinde habere güven oranı yüzde 37'ye düştü. Böylece Reuters Enstitüsü'nün bu veriyi takip etmeye başladığı 2015 yılından bu yana en düşük seviyeye ulaşılmış oldu.
Katılımcıların kendi tercih ettikleri haber kaynaklarına duydukları güven de yüzde 44 seviyesine geriledi.
Özellikle ABD'de habere yönelik güvenin çok daha düşük seviyelerde olduğu belirtilirken, genel güven oranının yüzde 25'e kadar düştüğü kaydedildi.
HABERLERDEN KAÇINANLARIN SAYISI ARTIYOR
Araştırma, haber tüketimine yönelik ilginin azalmakta olduğunu da ortaya koydu.
Katılımcıların yüzde 42'si haberlerden "bazen" veya "sıklıkla" kaçındığını belirtti. Bu oran 2017 yılında yüzde 29 seviyesindeydi.
Rapora göre yoğun gündem, bilgi kirliliği, siyasi kutuplaşma ve dezenformasyon nedeniyle yaşanan yorgunluk hissi, haberlerden uzaklaşmanın başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Pandemi döneminde yükselen haber ilgisinin de önemli ölçüde gerilediği görüldü. Araştırmada, haberlere "yüksek düzeyde ilgi duyduğunu" belirtenlerin oranının küresel ölçekte 13 puan düşerek yüzde 46'ya gerilediği ifade edildi.
YAPAY ZEKÂ HABER TÜKETİMİNDE DAHA GÖRÜNÜR HALE GELİYOR
Rapor, yapay zekâ destekli araçların haber ekosistemindeki etkisinin giderek arttığını da ortaya koydu.
Katılımcıların yaklaşık yüzde 10'u haber amaçlı olarak haftalık düzenli biçimde yapay zekâ sohbet botlarından yararlandığını belirtti. Geçen yıl aynı oran yüzde 7 olarak ölçülmüştü.
Araştırma sonuçlarına göre kullanıcılar yapay zekâyı doğrudan haber sitelerinin yerine kullanmaktan çok, haberleri daha iyi anlamak amacıyla tercih ediyor.
Katılımcılar, uzun haber metinlerini özetletmek, karmaşık konular hakkında açıklama almak ve başka kaynaklardan ulaştıkları haberleri daha ayrıntılı incelemek için yapay zekâ araçlarından yararlandıklarını ifade etti.
Araştırmaya katılanların yüzde 49'u yapay zekâyı haberlerin ayrıntılarını anlamak ve derinlemesine bilgi edinmek amacıyla kullandığını belirtti.
Buna karşın yapay zekâ tarafından üretilen veya sunulan haber içeriklerine yönelik güven düzeyinin hâlâ sınırlı olduğu vurgulandı.
DİJİTAL ABONELİKLERDE BÜYÜME YAVAŞLADI
Rapor, medya kuruluşlarının gelir modellerine ilişkin sorunların da devam ettiğini gösterdi.
Katılımcıların yalnızca yüzde 17'si internet üzerinden erişilen haber içerikleri için ödeme yaptığını belirtirken, küresel ortalama yüzde 16 seviyesinde kaldı.
Reuters Enstitüsü, dijital abonelik ve ücretli içerik modellerindeki büyümenin yavaşladığını, reklam gelirlerinin ise giderek daha büyük bölümünün Google ve Meta gibi teknoloji şirketlerine yöneldiğini kaydetti.
Bu durumun haber kuruluşlarının sürdürülebilir gelir elde etmesini zorlaştırdığı ifade edildi.
DEZENFORMASYON KAYGISI YÜKSELİYOR
Araştırmada çevrimiçi ortamda yayılan yanlış bilgi ve dezenformasyona yönelik endişelerin de arttığı görüldü.
Katılımcıların yüzde 62'si internette karşılaştıkları bilgilerin doğruluğunu ayırt etme konusunda ciddi kaygı taşıdığını belirtti.
Raporda, habere olan ilginin azalmasıyla dezenformasyon konusundaki endişelerin aynı dönemde yükselmesinin dikkat çekici bir tablo ortaya çıkardığı ifade edildi.
Bu durumun dijital haber ekosisteminin karşı karşıya bulunduğu en önemli sorunlardan biri olarak değerlendirildiği belirtildi.
MEDYA SEKTÖRÜNE HEM UYARI HEM FIRSAT MESAJI
180 sayfalık raporun genel değerlendirme bölümünde, sosyal medya platformlarının yükselişi, yapay zekâ araçlarının haber süreçlerine entegrasyonu, bağımsız içerik üreticilerinin güç kazanması ve habere duyulan güvenin azalmasının medya sektörünü yeniden şekillendirdiği vurgulandı.
Raporda, televizyon, radyo, gazete ve doğrudan internet trafiğine dayalı geleneksel medya modelleri açısından ciddi uyarılar bulunduğu ifade edildi.
